مجله خبری مساجد

مسجد جامع عتیق یا این که مسجد آدینه آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد یا این که مسجد جامع یا این که مسجد جمعه، از سابق ترین مساجد سابق شیراز میباشد که در مشرق شاهچراغ جای‌دارد.

این مسجد دو ایوانی در سال 281 ه.ق. به فرمان عمرولیث رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد صفاری ساخته شد. ساختمان مسجد که اولی هسته تاریخی شهر شیراز میباشد مشمول بنایی مرتفع میباشد که دارنده چند حجره و شبستان میباشد و بعضی بخش های آن دوطبقه است. این مسجد دارنده 6 درب ورودی و خروجی بوده میباشد. یک درب در ضلع شمالی، یک درب در ضلع جنوبی، مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دو درب در ضلع غربی و دو درب در ضلع شرقی.

درب ورودی ضلع شمالی به دوازده امام مشهور میباشد و کتیبه ای بر فراز آن قرار گرفته میباشد که در زمان صفوی و در سال ( 1031 ه.ق. ) به خط علی جوهری نگاشته شد‌ه‌است این کتیبه تاریخ نوسازی مسجد را در سال نام برده ذکر می کند.

راز در شمالی مسجد با کاشی مقرنس کاری شد‌ه‌است.

مسجد جامع عتیق شیراز
بر روی چهار کتیبه اسم دوازده امام بر روی کاشی نگاشته گردیده و در جرزهای دو طرف این رمز در نصب گردیده است. در اواسط ضلع شمالی مسجد، طاق نمای مرتفعی قرار گرفته میباشد که در دو طرف بام آن دو گلدسته وجود داراست و سقف آن با خشت مقرنس کاری گردیده است. در کناره بالای داخلی این طاق نیز سوره هل اتی با خط نسخه ها بر روی کاشی نگاشته شد‌ه‌است. در انتهای آن پله پله میباشد که به پشت بام و گلدسته ها ختم میشود و در پیشانی و جلو آنان کاشی کاری شد‌ه‌است و روی آن‌ها با خط نسخه ها نشانه‌ها قرآنی نگاشته شد‌ه‌است.

در ضلع غربی این طاق نما، دالان درب دوازده امام ( درب شمالی ) و پنج طاق نما قرار گرفته میباشد و در پشت این دالان و طاق نماها، شبستان کوچکی قرار گرفته میباشد.

در سال 1347 ه.ش. در شرق طاق نمای وسطی، شبستانی گرانقدر به ارتفاع 30 متر و پهنا 17 متر با 5 در آهنی مشبک و محرابی از سنگ مرمر بهتر و ازاره هایی تا طول یک و نیم متر با سنگ مرمر تاسیس شده است. قسمتی از این شبستان دو طبقه میباشد و پهنا آن نیز 5.5 متر است.

بر روی ردیف ها و بدنه این شبستان کاشی کاری گردیده و بر روی کاشی ها، نشانه‌ها قرآنی، روایات و تصاویر گل و بته و خطوط اسلیمی نقش بسته میباشد. در کناره بالایی آن نیز سوره هل اتی به خط نسخه ها بر روی کاشی نگاشته شد‌ه‌است.

ضلع جنوبی مسجد با مساحتی موازی با 1200 متر مربع، طاق نمای بزرگی وجود داراست که به انگیزه تخریب در اکنون بازسازی آن هستند.

در داخل طاق نما، کتیبه ای دیرین با خط ثلث نگاشته شد‌ه‌است که بخشی از آن مانده میباشد. بر فراز در ورودی شبستان ضلع جنوبی کتیبه ای دیگر با خط ثلث بغرنج بر روی کاشی نگاشته گردیده‌است که بخشی از آن تخریب گردیده‌است. این کتیبه در حین فرمانروا طهماسب نخستین صفوی نگاشته گردیده و در نقطه پایان آن تاریخ 973 ه. ق. تاریخ نوسازی مسجد، مذکور میباشد.

در دو طرف شبستان دو طبقه وجود داراست که سقف آن از خشت میباشد و در انتهای آن نیز، محرابی کاشی کاری گردیده جای دارد که بر فراز آن به خط کوفی سوره توحید و اسم پنج بدن نگاشته گردیده و در پایین آن دو آیه قرآنی به خط نسخه ها نگاشته گردیده و در نقطه پایان تاریخ 1361 ه. قید گردیده‌است. سقف این محراب با کاشی لاجوردی کاشی کاری گردیده‌است و دو طرف محراب نیز سنگ کاری گردیده‌است. در کنار این محراب، تاریخچه نوسازی مسجد بر روی دو سنگ نقش شده است.

در ضلع شرقی این شبستان خرد، شبستان چهل ردیف دیرین با پهنا 32 متر و ارتفاع 45 متر واقع شد‌ه‌است. سقف این شبستان از خشت میباشد و در آن چهل ردیف مکعب با ارتفاع 2 متر و پهنا 2 متر قرار گرفته میباشد. این شبستان چهار در دارااست که به صحن باز میگردد. بر رمز در‌این شبستان کتیبه ای میباشد که با خط ثلث غامض نگاشته شد‌ه‌است و هم فعلا برخی از بخش های آن تخریب گردیده است. این کتیبه نیز در حین حکومت سلطان طهماسب صفوی (930-984 ه.ق) نگاشته گردیده و بیان کنده بازسازی مسجد در آن تاریخ میباشد.

در مغرب شبستان خرد، در قرینه با شبستان چهل ردیف، شبستان بزرگی با پهنا 35 متر و ارتفاع 45 متر ایجاد شده است. سقف این شبستان آهن کوبی گردیده و در آن 12 ردیف بتون آرمه پوشیده از سنگ مرمر قراردارد. ازاره شبستان تا طول 3 متر از سطح زمین، با سنگ مرمر پوشیده گردیده است. در‌این شبستان منبری 12 پله‌پله از چوب و سنگ مرمر وجود دارااست. بر روی دیوار و محراب این شبستان نیز 13 کتیبه از آیه ها قرآنی و روایات با خط ثلث و نسخه ها بر روی کاشی نگاشته شد‌ه‌است.

ضلع غربی دارنده دو در میباشد که رمز در یکی آنان، یزدی بندی میباشد و مقرنس کاری و کاشی کاری و معرق کاری شد‌ه‌است. این در که یک کدام از درهای اصلی مسجد میباشد، توسط اداره باستان شناسی عجم نوسازی گردیده‌است. بر فراز این در کتیبه ای میباشد که آیه ها قرآنی بر روی آن با مداد درشت و به خط ثلث خوب بر روی کاشی نگاشته شد‌ه‌است و تاریخ (1027 ه.) در نقطه نهایی آن قید گردیده‌است. در اطراف و در امتداد همین کتیبه، کتیبه ای دیگر میباشد که قسمتی از آن باقیمانده و تاریخ 1026 ه.ق. در آن قید شد‌ه‌است که بیان‌کننده تاریخ تجدید بنا سازه در حین حکومت سلطان عباس بزرگ (996-1038 ه.ق) است.

این در در شبستان تبارک نو ضلع جنوبی باز میشود.

در ضلع غربی این مسجد ده طاق نما وجود دارااست و در پشت آنان نیز شبستان کوچکی قرار گرفته میباشد. در یکی‌از این طاق نماها دالان در ورودی میباشد.

در ضلع شرقی مسجد نیز طاق نمای بزرگی قراردارد که در پیشانی آن اندکی کاشی کاری گردیده است و هم فعلا نیز آیتم نوسازی قرار گرفته میباشد. در شمال این طاق نما، چهار طاق نمای خرد میباشد و یک راه و روش پله که در زاویه آن یکی‌از درهای مسجد قرار گرفته میباشد. در ضلع جنوبی طاق نما نیز، چهار طاق نمای خرد میباشد که یکی این طاق نماها دالان در دوم ضلع شرقی مسجد میباشد و یکی از دیگر از این طاق نماها در شبستانی میباشد که در زاویه جنوب شرقی مسجد قرار گرفته میباشد.

صحن مسجد با مساحت 1672 متر مربع با سنگ های مرمر مفروش بوده و در دالان های ورودی مسجد چند سنگاب وجود داشته که مدام مالامال آب بوده تا موقع ورود افراد به مسجد، آغاز پای خویش را بشویند و وضو بگیرند و بعد از آن وارد صحن شوند. هم اکنون یکی‌از این سنگاب ها که قطر داخلی آن در حدود یک متر میباشد و حوزه‌ فرنگی آن دوازده ضلعی میباشد، هم اینگونه در نزدیکی آن نقش و نگارهایی وجود ادرد و گرداگرد آن نشانه‌ها قرآنی و اسلامی نگاشته شد‌ه‌است.

در جلو پلکان ورودی موزه پارس نصب شد‌ه‌است. ولی خطوط و نقوش این سنگاب به دلیل تأثیر آب، تماما" مشخص و معلوم وجود ندارد. هم فعلا نیز سه مثال از این سنگاب ها در اولِ صحن همچون مثال قبلی آن به طور دروازده ضلعی مو جود میباشد.

ایجاد کرد مسجد گوهرشاد مشهد
عمر مسجد مرتبط با مجال تیموریان و در سال 818 هجری قمری می‌شود. این مسجد مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوشگل به دستور یکی‌از بانوان اصلی سرزمین به نام گوهرشاد تاسیس شده است.

امیر غیاث الدین ترخانی دختری به اسم گوهرشاد داشت که در سن 16 سالگی به عقد شخصی به نام شاهرخ درآمد. این فرد پسر تیمور بود. در اوراق تاریخی آمده میباشد که‌این بانو شخصی مذهبی بوده و به رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد همین برهان دستور ایجاد کرد این مسجد را در کنار مقبره امام رضا (ع) داده میباشد تا بعد ها هم در همین جای دفن گردد.

نمایی از مسجدگوهرشاد

درباره ی تشکیل داد این مسجد شایعات و کلام های متعددی وجود آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دارا‌هستند که یک کدام از آنها مرتبط با قصه دلداده شدن نیروی کار جوانی به بانو گوهرشاد میباشد. بنظر میرسد که در زمان بررسی بانو بر فرآیند ایجاد کرد این بنا این جوان دلباخته گوهرشاد می‌گردد و علاقه خویش را اعتراف می نماید. این بانو از پسر می‌خواهد که به مقطع 40 روز از خانه بیرون نشده و در آن جا اعتکاف نماید. که بعداز این بازه پسر از عشق و علاقه دنیایی آزاد می‌گردد و عشقی آسمانی را پیدا می نماید.

در کل افسانه های متعددی درباره این محل وجود دارااست. ولی شاید مهم ترین و حزن انگیزترین روی داد مرتبط با مرگ گوهرشاد باشد. گوهرشاد در سن 88 سالگی در هرات به جهت توطئه جمعی از دست اندرکاران حکومتی و به خیال و خاطر قیام میرزا ابوالقاسم بابر کشته میشود و آخر و عاقبت در به عبارتی شهر و در کنار شوهر و پسر خویش دفن می گردد.

گلشن نماینده قانونی آباد مشهد
بیشتر بخوانید: جاهای جالب محیط مشهد
پلان مسجد گوهرشاد مشهد
در آن عصر تاریخی ایجاد کرد بناهایی با 4 تراس ترویج یافته بود، به همین استدلال این مسجد هم شکلی مربعی داراست و برای ورود و خروج آن دو در تبارک تعبیه کرده اند. صحن این مسجد مربعی صورت میباشد و در آن 4 تراس گرانقدر درنظرگرفته شده و شبستان هایی هم دربین آنها قرار گرفته میباشد.

عمل معماری این بنا به دست قوام الدین شیرازی ودیعه گردیده بود که در آن فرصت معماری پر رنگ بوده میباشد. برای تزئینات این مسجد هم از گچ بری استعمال کرده اند و در آن رنگ های زرد رنگ و آبی‌رنگ به فعالیت رفته میباشد. آیتم دیگری که درین مسجد جلب لحاظ می نماید، قرینه بودن تراس های آن میباشد. تشکیل داد طاق ها و مناره ها آن هم با تبعیت از مدل اسلامی بوده میباشد. در قسمت های متفاوت مسجد هم آیه ها قرآن و احادیثی از ائمه به دیده میخورند که با خط ثلث روی کاشی ها درج شده اند.

گنبد و مناره مسجد گوهرشاد مشهد
مسجد گوهرشاد
گنبد این مسجد به رنگ آبی‌رنگ میباشد و قادر است دیده ها را به خویش خیره نماید. این گنبد با طول 41 متر در پهنه اسمان عرض‌اندام می نماید. روی این گنبد کتیبه ای قرار داده اند که خط کوفه ای روی آن دیده میشود.

مناره های این مسجد هم ارتفاعی موازی با 43 متر دارا هستند که به رنگ طلایی در کنار گنبد قرار دارا هستند. برای تشکیل داد این مناره ها آنان را روی زمین ساخته آن گاه به بالا جابجایی داده اند.

حیاط های مسجد گوهرشاد
تراس مقصوره، مسجد گوهرشاد
تعالی ترین تراس مسجد، حیاط مقصوره میباشد که در مقایسه با بقیه حیاط ها پر اسم و رسم خیس میباشد. حیاط متبوع را به طرف قبله ساخته اند و در بخش جنوبی مسجد میباشد. طول این نصیب به پنج متر و ارتفاع آن موازی با 37 متر میباشد. گنبد مسجد هم روی همین تراس قرار گرفته میباشد و در‌این مسجد منبر مشهوری به نام صاحب و مالک الزمان وجود دارااست که در همین تراس آن را قرار داده اند.

برای تشکیل داد این حیاط تنها از سنگ مرمر به کار گیری کرده و کتیبه ای به خط بایسنقر در‌این حیاط قرار داده اند. او نوه گوهرشاد میباشد و شایستگی نیکی در قضیه خط ثلث داشته میباشد. سال احداث این مسجد و معمار آن هم در تراس بیان کرده شد‌ه‌است. محراب این حیاط هم به طور سنگی میباشد و گوشه های آن بوسیله کتیبه هایی که دربردارنده آیه ها قرآن و کاشی های قشنگ میباشند پوشیده گردیده است.

معرفی مسجد جامع تبریز
تبریز یکی‌از شهرهایی میباشد که خلال جاذبه های تاریخی دارنده اماکن جالب امروزی نیز می باشد مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و همین دستور منجر ارتقا جذابیت این شهر می‌گردد. مسجد جامع تبریز یک بنای تاریخی میباشد که عمر آن به زمان سلجوقیان تا زمانه قاجار برمی خواهد شد. در کتاب های تاریخی از این مسجد تحت عنوان رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد جامع کبیری نیز خاطر گردیده‌است. از نگاه شرایط مکانی به نحوی قرار گرفته که دور و اطراف آن را بازار تبریز تسلط نموده است.

همان طور که گفتیم این مسجد در زمان سلجوقیان تشکیل‌شده یعنی ایامی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد که از تجمل گرایی در تشکیل داد مساجد هجران می کردند. مسجد جامع در حین تاریخ اتفاق ها متعددی به خویش چشم و بارها گزینه بازسازی و نوسازی قرار گرفته میباشد. این مسجد در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ به شماره تصویب ۱۷۱ تحت عنوان اثرها ملی کشور‌ایران به تصویب رسیده میباشد.

تاریخچه مسجد جامع تبریز
مسجد جامع تبریز به اسم های دیگری همانند مسجد جامع کبیری و مسجد آدینه در میان عموم شناخته میشود. درباره عمر و تاریخ ظریف ایجاد کرد این سازه اختلاف نظرهایی وجود داراست. البته از روی شواهد و مدارک جانور می قدرت تاریخ حدودی آن را اخذ کرد. مثلا از کتیبه ای که از مجال پادشاهی سارگون دوم برجای باقی‌مانده میباشد، از تبریز تحت عنوان شهری والا که دارنده باروی تو در تو میباشد، خاطر گردیده که علامت از عمر زمانبر این سازه داراست.

همینطور در کتاب ها تاریخی دیگری همانند مرز بان طومار، اولاد الاطهار و وقف طومار حاج طالب خان تبریزی از این مسجد خاطر گردیده است. بر طبق سندها جان دار و با دقت به مدل معماری مسجد جامع می قدرت اخذ که تشکیل داد این بنای گرانبها به قرن پنجم و ششم هجری در زمانه سلطنت ایلخانان و سلجوقیان برمی شود. به این دلیل‌که در زمان سلجوقیان از تجمل گرایی در ایجاد کرد مساجد هجران می کردند و مسجد جامع نیز دارنده ردیف های سنگی بی آلایش و فارغ از زرق و برق است.

به جهت زمین‌لرزه ای که در سال ۱۱۹۳ در تبریز صورت بخشید، بیشتر بنای اول مسجد جامع تبریز تخریب شد و آنگاه در روزگار قاجار، شخصی به اسم حسینقلی خان دنبلی که حکم دهنده وقت بود، بنای مسجد را گزینه نوسازی و بازسازی قرار بخشید. بدین ترتیب بنای کنونی به به عبارتی وضعیت نوسازی گردیده در زمانه قاجار باقیمانده میباشد.

مسجد جامع تبریز و نمای کلی آن

امروزه به جهت فقدان مدارک و ساختمان اول مسجد نمی اقتدار به صورت ظریف اسم بانی بنای اول مسجد را انتخاب کرد. البته در کتاب مرز بان طومار از مسجدی که به وسیله عبدالله بن عامری در تبریز تشکیل‌شده و مرتبط با صدر اسلام میباشد، کلام آورده شده میباشد. همینطور در کتاب اولاد الاطهار، سید محمدرضا طباطبایی تبریزی، عبدالله بن عامری را سوای هیچ مدرکی بانی مسجد جامع دانسته میباشد.

با دقت به شواهد اورده شده می اقتدار تاریخ ایجاد کرد این سازه را پیش گویی زد و متوجه شد که در روزگار قاجار این مسجد مرمت گردیده است. ولی در طی کنونی نیز تجدید بنا هایی بر روی این سازه انجام یافته که می قدرت ذکر کرد شخصی به اسم حاج باقر کلکته بانی نصیب متعددی از نوسازی و نوسازی مسجد بوده که یک کتابخانه و سالن نیز بدین سازه اضافه نموده است.

معماری مسجد جامع تبریز
مبتنی بر متن ها تاریخی میراث به لحاظ می‌آید در بالا این مسجد، نمازخانه ای به اسم جامع تبریزی بوده میباشد که در حین مجال تغییراتی داشته و بر حجم آن افزوده گردیده است. با دقت به لحاظ کارشناسان بنای این مسجد مبنی بر با مدل معماری زمان سلجوقیان میباشد که در صدر دارنده یک حیاط بوده و آنگاه به گذر زمان مجال به مسجد دو ایوانه ای تبدیل گردیده است.

آنچه که امروزه از مسجد ارثیه دربرگیرنده یک حیات مستطیل صورت، نمازخانه و دو درب ورودی میگردد. ورودی شمالی به صحن و ورودی جنوبی به کوچه کنار مسجد منش داراست. در صورتی از درب جنوبی وارد گردید، می‌توانید سالنی به اسم آلچاق مسجد که به مسجد زمستانی پر اسم و رسم میباشد را مشاهده کنید.

یک محراب معمولی از محصول مرمر نیز درین مسجد وجود دارااست که به حیث میرسد تشکیل داد آن به زمان صفویه برمی شود و اینگونه مثال ای را می قدرت در مساجد دیگری همانند مسجد روضه خوان لطف الله و مسجد جامع اصفهان نیز رویت کرد.

مساجد یک کدام از مقر‌های مردمی و حکومتی بوده که از آن ها برای رواج دانش مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و تمدن نیز به کار گیری می‌گردیده است. همچنین به کار گیری از هنرهای رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد متفاوت همانند خطاطی و نگارگری در تشکیل داد این بناها، آن‌ها‌را به جلوه گاه هنر اهل ایران نیز تبدیل نموده است.

مسجد کبود تبریز، نگینی در آذربایجان شرقی

تاریخچه مسجد کبود
اسم محلی آن "گوی مچید" میباشد و در قرن نهم هجری تاسیس شده است. آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد عمر این بنای باشکوه سبب ورود گردشگران متعددی به شهر تبریز میگردد، و از این مسجد با اسم مسجد آبی رنگ خاطر می‌نمایند. اسم های دیگری همانند مسجد جهانشاه نیز به آن گفته می‌شود. مجال تشکیل داد مسجد به زمانه ابوالمظفر جهانشاه، حکم دهنده قراقویونلو می رسد. وجود کاشی هایی به رنگ آبی‌رنگ در تشکیل داد نما، اسم فیروزه اسلام را نیز برای آن برگزیده میباشد و یکی چهار مسجد تبارک عالم به‌این رنگ میباشد.

مسجد کبود تبریز، نگینی در آذربایجان شرقی

بازدید از مسجد کبود از نمایی دیگر
مسجد کبود با اسم کهن عمارت مظفریه، در کنار پارک خاقانی و موزه آذربایجان، در اطراف میدان ساعت واقع گردیده‌است. بر کتیبه سردر مسجد سال 845 حکاکی گردیده و بانی تشکیل داد مسجد را دختر یا این که همسر جهانشاه می‌دانند، که در آن فرصت گزینه به کار گیری مذهب سنی بوده و شیعه ها از آن به کار گیری نمی کردند. وجود کاشی کاری های بیرونی که اسم خلفای راشدین بر آن ها نگاشته گردیده، ادعای این سخن را پذیرش می نماید. در ادامه زمین لرزه های وارده بر تبریز، گنبدهای مسجد تخریب گردیده بود، ولی در سال 1318 به نوسازی گنبد های آن پرداخته شد.

مسجد کبود تبریز، نگینی در آذربایجان شرقی

فضای باستانی مسجد کبود
هنگام ورود به مسجد کبود تبریز، با صحنی تبارک به صورت مربع مواجه می شوید و آبگینه بزرگی نیز در میانه ایوان وجود دارااست. در نمای بیرونی مسجد، کاشی‌های معرق با به کار گیری از خطوط اسلیمی (درج شده بوسیله نعمت الله البواب از خوشنویسان معروف مجال) به چشم میخورد. وجود شبستان ها در حوالی صحن، و همینطور وجود سنگ های مرمرین منقش گردیده با نشانه‌ها قرآن در دیواره‌ها، بیننده را مسحور خویش می نماید. مدل این بنا پهناور آذری میباشد و با خشت تشکیل‌شده، و دارنده هفت گنبد خرد است. نکته دیدنی در ایجاد کرد آن، عدم استعمال از بنا جدا از هم برای تشکیل داد سقف هست.

دسته سيري در استان ها :شهر اردبيل زادگاه و آرامگاه بزرگاني میباشد که همواره در طی زندگاني خویش نقش بسيار مهمي مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد را در جامعه ايفا کرده اند.بنا هاي تاريخي شاهکار اين آرامگاه ها همواره هنر توام با مذهب را به بازديد کنندگان القا مي نماید
تیم خانقاه و مقبره شيخ صفي‌الدين اردبيلي شاهکاري از هنر و معماري ايراني محسوب مي‌گردد که محل دفن شيخ صفي، پاد شاه اسماعيل و تعدادي از مالک‌منصبان زمان صفوي میباشد. اين تیم منحصر به فرد در سال 1310 در ميان اثرها ملي ايران قرار گرفت و صرفا تاثیر تصویب جهاني اردبيل به شمار مي‌رود که در سال 2010 ميلادي 1389 هجري شمسي) در رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد فهرست ميراث جهاني يونسکو به تصویب رسيد. بناهايي از سال 735 تا 1038 هجري قمري 714 تا 1008 هجري شمسي) در اين دسته درست شده‌اند که از لحاظ معماري، تزيينات، صندوق منبت و مشبک‌ قبور و غيره، شکوه معماري آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مذهبي از عصر ايلخاني تا صفوي را به نمايش مي‌گذارند
حرم شيخ صفي از جاهاي ديدني اردبيل به شمار مي‌رود که در بالا به‌تیتر خانقاه و عبادتگاه به کارگیری مي‌شد و ابعاد پيکر شيخ صفي‌الدين اردبيلي و تعدادي از بزرگان صفوي همانند فرمانروا اسماعيل نخستین (نخستين پاد شاه صفويه)، همسر سلطان اسماعيل (مامان فرمانروا تهماسب) و کشته‌شدگان مبارزه‌هاي شيروان و چالدران در اين محل به خاک امانت شد.اين گروه خیر‌صرفا محل تدفين رخ‌هاي سرشناس و مطرح به اکانت مي‌آيد، بلکه معماري دیده‌نواز ايراني و تزيينات زيبايي نظير کاشي‌کاري معرق، مقرنس، گچ‌بري، کتيبه‌هايي نفيس از اثرها مير عماد، مير قوام‌الدين و محمد اسماعيل (خطاطان نام دار زمان صفوي)، منبت‌کاري، نقره‌کاري، نقاشي، تذهيب و طلاکاري، نقاشي و غيره را به تصوير مي‌کشد و از همين رو، جزو شاخص‌ترين بناهاي تاريخي ايران به اکانت مي‌آيد. يکي از اشياي نفيس مقبره شيخ صفي با آوازه جهاني، فرش اردبيل میباشد که در موزه ويکتوريا و آلبرت لندن نگهداري مي‌خواهد شد. در جريان نزاع‌هاي ايران و روسيه و سقوط اردبيل در زمان قاجار، نسخه ها خطي کتابخانه شيخ صفي‌الدين اردبيلي از ايران بیرون شد و هم‌فعلا در موزه آرميتاژ در سن‌پترزبورگ روسيه قرار دارا‌هستند.
به نقل از بعد از ظهر آذربايجان به گزارش درود تازه،گروه شيخ صفي‌الدين اردبيلي در عصر شيخ صفي بنيان گذارده شد و فرزندانش نقش مهمي در پیشرفت آن داشتند. اين تیم در صدر خانه و خانقاه شيخ بود و بنابر وصيتش، پيکر وي بعد از مرگ در اتاق همسایه آبگینه‌منزل به خاک امانت و بنايي براي محل تدفين وی ساخته شد. اين طور به حیث مي‌برسد که تشکیل داد اين حرم به وسیله صدرالدين موسي، فرزند شيخ، در سال 735 هجري قمري ایفا گرفت.در زمان صفويه، اين محل گزینه ارادت شاهان صفوي بود و به‌تیتر يکي از جای ‌هاي اصلی ملي و سياسي محسوب مي‌شد، تا جايي که پيکر پادشاه اسماعيل در همين جای دفن شد. اين مسئله اهميت خانقاه را دوچندان کرد. در طی سلطان تهماسب نخستین، بسط ساختمان بقاع در دستورالعمل قرار گرفت و نمادهاي تصوف و عرفان زينت‌نصیب اين سازه شد.گنبد الله الله در آرامگاه شيخ صفيتزيينات کاشي کاري در بقاع شيخ صفيقبر شيخ صفي در کنار قبر فرزندش شيخ صدرالدين موسي و شيخ ابراهيم پسر خواجه علي سياهپوش پسر شيخ صدرالدين موسيسقف آرامگاه شيخ صفي جذاب اينکه مسير دسترسي به بقاع، به علامت هفت مرحله عرفان، در هفت نصیب تاسیس شد و با دقت به هشت بینش صوفيگري، اين نصیب‌ها از طريق هشت دروازه از يکديگر غیر وابسته شدند. فرمانروا عباس نخستین نيز اهميت بسياري براي اين محل قائل بود و اقدامات درخورتوجهي براي گسترش آن ایفا بخشید.

مسجد فرمانروا اصفهان یا این که مسجد امام یکی‌از اثر ها گرانبها مانده از مجال صفویه میباشد. این مسجد به خیال و خاطر ابتکارات معماری، هوش و نبوغ مهندسان و معماران و ابتکار عمل در تزیینات، الگویی برای تشکیل داد مسجدهای پس از خویش شد. ادله تشکیل داد مسجد پاد شاه یا این که مسجد جامع عباسی فرمان روا طهماسب صفوی توانسته بود از یکی نبرد هایش جان تندرست به در پیروز شود و به همین استدلال نذر کرده بود به خیال تن درستی و فائق وارد شدن از آن، مسجدی سازه نماید، مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد البته به جهت نبرد با ازبک ها نتوانست نذرش را ادا نماید. بعداز مدتی نوه وی، رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد سلطان عباس صفوی نذر پدربزرگ خویش را در رقابت با مسجد جامع، مساجد گشوده باقی‌مانده از زمان سلجوقیان، ادا کرد و این مسجد با شکوه را ایجاد کرد. آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مسجد فرمان روا بلندترین مناره های میدان نقش دنیا را داراست و گنبد کلان و فیروزه ای آن شاهکار معماری به حساب میآید. سردر کلان آن با تلفیق رنگ های آبی رنگ و فیروزه ای با هنر قشنگ کاشی کاری اکنون و هوای جالبی بدین مسجد داده میباشد.

شیراز دیاری میباشد که در هر قسمت از آن تکه ای از نام و نشان یک اهل ایران را می اقتدار یافت، مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد که همانند جزایری غیروابسته و پیوسته نام و نشان متکثر اهل ایران را صورت می‌دهند و شیراز مثال بارزی از این ارثیه با ارزش و متنوع از تاریخ کشور‌ایران میباشد. رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شاهچراغ دیگر جاذبه ی توریسم این شهر تاریخی میباشد که با هم آن را عالی خوا هیم آشنایی، شاهچراغ، آرامگاه سید احمد بن موسی کاظم فرزند امام هفتم شیعه ها و اخوی امام رضا میباشد که در شیوه وصال به برادرش در شیراز کشته می‌شود و در‌این شهر هم به خاک ودیعه می‌گردد و آرامگاه وی در طی سال های زیاد در شیراز از مقام اصلی و محترمی بهره مند شوید، که تحت عنوان یکی امکام مقدس و متبرک در کشور ایران شناخته می گردد. آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد

مسجد نصیرالملک شیراز با نمای کلاسیک اهل ایران یکی‌از بناهای فاخر در جمهوری اسلامی ایران می باشد.آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد این مسجد بیشتر با اسم «مسجد صورتی» شناخته میشود، «مسجد رنگ‌ها»، «مسجد رنگین کمان» یا این که «مسجد کلیدوسکوپ» نیز نامیده می‌گردد.رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مسجد با طلوع خورشید جان میگیرد و رنگ ها در زمان روز روی زمین، دیوارها، طاق‌ها و گلدسته‌های بلند می‌رقصند.مسجد نصیرالملک شیراز فضایی میباشد که فروغ و روشنایی و عبادت در آن به هم می پیوندند. مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بازدیدکنندگان حس میکنند که انگار یک توپ رنگارنگ با اولی پرتو خورشید عکس العمل می نماید و به هزاران پروانه در نزدیکی تبدیل می گردد.

کلام پایان درباره آرامگاه شمس تبریزی
بقعه شمس تبریزی، مدفن عارفی نامی و بزرگی میباشد که تحت عنوان مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد یک کدام از جاهای جالب استان آذربایجان غربی شناخته میگردد.

مردی که درباره خویش گفته میباشد : اینجانب غریبم و غریب را کاروان سرا شایسته میباشد.

در کنار این مدفن، مناره تبارک پوشیده از شاخ قوچ وحشی قرار گرفته که به ساختمان بلند شمس تبریزی دارای شهرت میباشد و به سده ۶ هجری قمری وابستگی داراست. سالانه تعداد بی شماری از متصوفان در آذرماه برای ایفا مراسم در مجاورت مناره گردآوری می‌شوند. مناره بقعه شمس تبریزی در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۳۵۲ هجری خورشیدی با شماره تصویب ۹۶۶ در فهرست اثرها ملی کشور ایران به تصویب رسید و مثال ای مختلف از معماری سنتی کشور‌ایران میباشد.

روی سنگ مزار تک بیتی از مولانا نقش بسته میباشد : شمس رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد تبریزی که نوروروشنایی مطلق میباشد آفتاب میباشد و ز انوار حق میباشد.

مناره ای قشنگ در صحن بقعه شمس تبریزی، از صوفیان و عارفان پرآوازه اهل ایران وجود داراست. مناره شمس تبریزی ساختمان بلند زیبایی میباشد که در پیشین در اواسط گلشن مشجری در کناره شمال غربی شهر خلق و خوی قرار داشت و امروزه فی مابین تشکیل داد و سازهای نو شهری، در محله شمس الدین تبریزی شهر خلق مکان گرفته میباشد.
مناره حرم شمس تبریزی در محله ی امامزاده کردار که حدود 2.5 کیلومتر از راس شهر مسافت دارااست قرار بخشید. بر طبق اسم کوچه هایی که در‌این ناحیه با اسم شمس نا مگذاری شد‌ه‌است، این محله را محله شمس تبریزی نیز می نامند
مناره آرامگاه شمس تبریزی نام برده با 40/3 متر قطر و ۱۵ متر طول در مسافت ۱۰ متری از بقعه قراردارد.
سطح بیرونی این مناره با شاخهایی از قوچ وحشی تزیین شد‌ه‌است که فرمانروا اسماعیل صفوی طی اقامت چهل روزه اش در کوه چله منزل خلق و خوی شکار کرده بود.
مدارک و تصاویر مینیاتوری مانده از حرم شمس تبریزی در شهرستان رفتار نشانه می‌دهد، این سازه در بالا از سه مناره به دور قبر شمس تبریزی درست شده بود.
این جای پیشین 3 مناره داشته میباشد که بدور قبر شمس آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد تبریزی را گرفته بوده میباشد. هر 3 مناره طول 15 متری داشتمد و هم صورت هم بوده اند. معماری اسلامی اهل ایران این مناره ها از نوع سلجوقی میباشد که مثال هایی از آن را در کرمان هم می‌بینیم.