احکام ازدواج یا مصلت
دررساله توضیحالمسائل مراجع پیروی احکام فقاهتی فراوانی برای وصلت آمده میباشد که برخی از مهمترین آنها به گستردن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد پایین میباشد:
از طریقه فقها تزویج بهخودیخویش مستحب مؤکد میباشد، البته برای هر که با تزویج نکردن به گناه می افتد، واجب میباشد.[۱۶]در تزویج دایم و موقت، موردنیاز میباشد صیغه عقد خوانده خواهد شد و صرف رضایت زن و مرد کفایت رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نمیکند.[۱۷]
زن و مرد می توانند خویش صیغه عقد را بخوانند یا این که کسی را نماینده قانونی نمایند که از طرف آنان صیغه عقد را بخواند.[۱۸]درصورتی که زن و مرد توانگری قرائت صیغه به لهجه عربی را دارا هستند، می بایست آن را عربی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بخوانند.[۱۹]
دختر باکره برای تزویج می بایست از بابا یا این که جد پدری خویش اذن بگیرد.[۲۰]
بابا و جدِّ پدری، ولایتی بر رشید و رشیده غیر باکره( پسر و دختر به سن رویش رسیده) ندارند. ودر آیتم باکره رشیده دربین فقها اختلاف میباشد. [۲۱]
وصلت با محارم مانند مامان، خواهر و مادرزن برای مرد، حرام میباشد.[۲۲]
تزویج دایم و موقتِ زن مسلمان با مرد غیرمسلمان روا وجود ندارد.[۲۳]
تزویج موقت مرد مسلمان با زن غیرمسلمان، درحالتی که از اهل کتاب باشد، روا میباشد.[۲۴]
ملاکهای تعیین همسر در احادیث
مثالای از گواهی تزویج دایم در جمهوری اسلامی ایران.
در برخی از احادیث، ملاکهایی برای تزویج ذکر و پیشنهاد گردیدهاست که در تعیین همسر در لحاظ گرفته شوند؛ سازه بر روایتی، نبی اسلام فردی را به وصلت با اشخاص متدین توصیه نموده است.[۲۵] در کتاب مکارم الاخلاق، امام راستگو(ع) در روایتی میفرمایند: با قبیله سزاوار تزویج فرمایید؛ چراکه خصوصیتهای خانوادگی به فرزندان منتقل می گردند.[۲۶] از امام رضا(ع) هم گفته شده که از وصلت با شخص بداخلاق بپرهیزید.[۲۷]زید بن اثبات گويد پیامبر خداوند(ص)به اینجانب فرمود: ای زید همسر گرفتهای؟ گفتم خیر، فرمود: زن بگیر تا عفتی که داری محفوظ مراقبت اما با پنج تیم از زنان وصلت نکن گفتم: آن زنان کیانند؟ فرمود هیچگاه وصلت مكن با «شَهبَره» و «لَهبَره» و «نَهبَره» و «هَيدَره» و «لَفوت» گفتم يا نبی الله هيچ نفهميدم چه فرموديد و معنای هیچ یک از این عبارات را نمیدانم فرستاده پروردگار فرمود مگر شما عرب نیستید؟ البته شهبره زن آبی رنگ دیدهِ بد لهجه میباشد و ولی لهبره زن بلند بالای لاغر اندام و ولی نهبره زن کوتاه قد بد سرشت و البته هيدره پيرزن گوژپشت و البته لفوت زنی میباشد که از شوهر دیگر فرزند داشته باشد. [۲۸][یادداشت ۱]
نبی آفریدگار صلی الله علیه واله:
بهترين زنان شما زنانى می باشند كه بسيار فرزند آورند و دشوار کریم ومهربان باشند.در اهل خویش عزيز و پوشيده و نسبت به شوهر انسان خاکی و بىپرده باشد و از غير شوهر خویش را دشوار پوشيده دارااست، صحبت شوهر را بشنود و فرمانش را اطاعت كند و در خلوت آنچه را كه شوهر مىخواهد به وی ارزانى داراست هم پا با لطافت زنانه.بعد فرمود:آيا بگويم بدترين زنان شما كيست؟گفتند:آرى!فرمودند:آن زنى كه با اهل خویش آدم افتاده و فروتن میباشد و نسبت به همسر سركش،نازا و كينهتوز میباشد،از زشتى پارسايى نمىكند و زیرا شوهرش نيست بىپروا،و در خلوت از شوهر خويشتن- دارى مىكند،همانند مركب چموش، و عذرى از شوهر نمىپذيرد و گناه اورا نمىبخشد.
روحانی حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص۳۰.
دست اندرکاران نقطه نهایییافتن وصلت
عامل ها نقطه پايانیافتن وصلت از حیث فقیهان عبارتاند از: تغییر و تحول جنسیت،[۲۹] مرگ، جدایی و چیزهایی که موجب باطل نکاح می گردند.[۳۰] بعداز ازبینرفتن وصلت زن می بایست گردآوری (دورانهنگامی معینی که زن حق وصلت ندارد) نگه دارااست.[۳۱]
سختی ها وصلت
در فقه اسلامی به جهت وجود موانعی، تزویج با برخی از زنان حرام میباشد:
سختی ها موقت: قوانینی که در آن، وصلت زن و مرد به نحو مقطعی حرام میباشد و با زائل شدن این حالت، حرمت نیز برداشته می گردد.[۳۲] مانند:
استیفاء عدد: [یادداشت ۲]یعنی مرد نمیتواند بیشتر از چهار زن آزاد را به عقد دایم خویش درآورد.[۳۳] و با داشتن دو کنیز با عقد دایم، نمیتواند کنیز زن سوم را به عقد خویش درآورد.[۳۴]
گردآوری در میان دو خواهر: تزویج با دو خواهر در طول واحد حرام میباشد، البته در شرایطیکه مردی، زنش فوت کردهباشد و یا این که به واسطه جدایی از هم مستقل گردیده باشند، می تواند با خواهر آن زن تزویج نماید.[۳۵][یادداشت ۳]
بی دینی و ارتداد: تزویجِ دایم یا این که موقتِ زن مسلمان با کافر حربی یا این که کتابی و همینطور با مرتد، روا وجود ندارد[۳۶] و همینطور بر مرد مسلمان روا وجود ندارد با کافر غیرکتابی و مرتد وصلت نماید.[۳۷]
مانع ها مستمر: اسباب و اثاث و موانعی که با وجود آنها، وصلت مرد با زن برای مدام حرام میباشد.[۳۸] در فقه شیعه، زنای محصنه،[۳۹] لِعان،[۴۰] اِفضاء،[۴۱] قذف،[۴۲] تزویج با زنی که در عدّه میباشد،[۴۳] لواط با پسر، بابا و اخوی زنی،[۴۴] جدایی همسر بعد از درجه نهم[۴۵][یادداشت ۴] و عقد وصلت در حین احرام، موجب حرمت ابدی میگردد.[۴۶]
ضابطه تصویب تزویج
در اکثری از کشورها تزویج به طور رسمی تصویب میگردد.[۴۷] در کشورایران نیز مبنی بر ماده ۶۴۵ ضابطه مجازات اسلامی، عدم تصویب نکاح برای زوج جرم به حساب میآید.[۴۸] برخی هدف ها تصویب رسمی تزویج عبارت میباشد از: یقین از درستی نکاح، پیشگیری از اختلاف و سهولت ثابت دستمزد زوجین.[۴۹]
احکام ازدواج یا مصلت
دررساله توضیحالمسائل مراجع پیروی احکام فقاهتی فراوانی برای وصلت آمده میباشد که برخی از مهمترین آنها به گستردن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد پایین میباشد:
از طریقه فقها تزویج بهخودیخویش مستحب مؤکد میباشد، البته برای هر که با تزویج نکردن به گناه می افتد، واجب میباشد.[۱۶]در تزویج دایم و موقت، موردنیاز میباشد صیغه عقد خوانده خواهد شد و صرف رضایت زن و مرد کفایت رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نمیکند.[۱۷]
زن و مرد می توانند خویش صیغه عقد را بخوانند یا این که کسی را نماینده قانونی نمایند که از طرف آنان صیغه عقد را بخواند.[۱۸]درصورتی که زن و مرد توانگری قرائت صیغه به لهجه عربی را دارا هستند، می بایست آن را عربی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بخوانند.[۱۹]
دختر باکره برای تزویج می بایست از بابا یا این که جد پدری خویش اذن بگیرد.[۲۰]
بابا و جدِّ پدری، ولایتی بر رشید و رشیده غیر باکره( پسر و دختر به سن رویش رسیده) ندارند. ودر آیتم باکره رشیده دربین فقها اختلاف میباشد. [۲۱]
وصلت با محارم مانند مامان، خواهر و مادرزن برای مرد، حرام میباشد.[۲۲]
تزویج دایم و موقتِ زن مسلمان با مرد غیرمسلمان روا وجود ندارد.[۲۳]
تزویج موقت مرد مسلمان با زن غیرمسلمان، درحالتی که از اهل کتاب باشد، روا میباشد.[۲۴]
ملاکهای تعیین همسر در احادیث
مثالای از گواهی تزویج دایم در جمهوری اسلامی ایران.
در برخی از احادیث، ملاکهایی برای تزویج ذکر و پیشنهاد گردیدهاست که در تعیین همسر در لحاظ گرفته شوند؛ سازه بر روایتی، نبی اسلام فردی را به وصلت با اشخاص متدین توصیه نموده است.[۲۵] در کتاب مکارم الاخلاق، امام راستگو(ع) در روایتی میفرمایند: با قبیله سزاوار تزویج فرمایید؛ چراکه خصوصیتهای خانوادگی به فرزندان منتقل می گردند.[۲۶] از امام رضا(ع) هم گفته شده که از وصلت با شخص بداخلاق بپرهیزید.[۲۷]زید بن اثبات گويد پیامبر خداوند(ص)به اینجانب فرمود: ای زید همسر گرفتهای؟ گفتم خیر، فرمود: زن بگیر تا عفتی که داری محفوظ مراقبت اما با پنج تیم از زنان وصلت نکن گفتم: آن زنان کیانند؟ فرمود هیچگاه وصلت مكن با «شَهبَره» و «لَهبَره» و «نَهبَره» و «هَيدَره» و «لَفوت» گفتم يا نبی الله هيچ نفهميدم چه فرموديد و معنای هیچ یک از این عبارات را نمیدانم فرستاده پروردگار فرمود مگر شما عرب نیستید؟ البته شهبره زن آبی رنگ دیدهِ بد لهجه میباشد و ولی لهبره زن بلند بالای لاغر اندام و ولی نهبره زن کوتاه قد بد سرشت و البته هيدره پيرزن گوژپشت و البته لفوت زنی میباشد که از شوهر دیگر فرزند داشته باشد. [۲۸][یادداشت ۱]
نبی آفریدگار صلی الله علیه واله:
بهترين زنان شما زنانى می باشند كه بسيار فرزند آورند و دشوار کریم ومهربان باشند.در اهل خویش عزيز و پوشيده و نسبت به شوهر انسان خاکی و بىپرده باشد و از غير شوهر خویش را دشوار پوشيده دارااست، صحبت شوهر را بشنود و فرمانش را اطاعت كند و در خلوت آنچه را كه شوهر مىخواهد به وی ارزانى داراست هم پا با لطافت زنانه.بعد فرمود:آيا بگويم بدترين زنان شما كيست؟گفتند:آرى!فرمودند:آن زنى كه با اهل خویش آدم افتاده و فروتن میباشد و نسبت به همسر سركش،نازا و كينهتوز میباشد،از زشتى پارسايى نمىكند و زیرا شوهرش نيست بىپروا،و در خلوت از شوهر خويشتن- دارى مىكند،همانند مركب چموش، و عذرى از شوهر نمىپذيرد و گناه اورا نمىبخشد.
روحانی حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص۳۰.
دست اندرکاران نقطه نهایییافتن وصلت
عامل ها نقطه پايانیافتن وصلت از حیث فقیهان عبارتاند از: تغییر و تحول جنسیت،[۲۹] مرگ، جدایی و چیزهایی که موجب باطل نکاح می گردند.[۳۰] بعداز ازبینرفتن وصلت زن می بایست گردآوری (دورانهنگامی معینی که زن حق وصلت ندارد) نگه دارااست.[۳۱]
سختی ها وصلت
در فقه اسلامی به جهت وجود موانعی، تزویج با برخی از زنان حرام میباشد:
سختی ها موقت: قوانینی که در آن، وصلت زن و مرد به نحو مقطعی حرام میباشد و با زائل شدن این حالت، حرمت نیز برداشته می گردد.[۳۲] مانند:
استیفاء عدد: [یادداشت ۲]یعنی مرد نمیتواند بیشتر از چهار زن آزاد را به عقد دایم خویش درآورد.[۳۳] و با داشتن دو کنیز با عقد دایم، نمیتواند کنیز زن سوم را به عقد خویش درآورد.[۳۴]
گردآوری در میان دو خواهر: تزویج با دو خواهر در طول واحد حرام میباشد، البته در شرایطیکه مردی، زنش فوت کردهباشد و یا این که به واسطه جدایی از هم مستقل گردیده باشند، می تواند با خواهر آن زن تزویج نماید.[۳۵][یادداشت ۳]
بی دینی و ارتداد: تزویجِ دایم یا این که موقتِ زن مسلمان با کافر حربی یا این که کتابی و همینطور با مرتد، روا وجود ندارد[۳۶] و همینطور بر مرد مسلمان روا وجود ندارد با کافر غیرکتابی و مرتد وصلت نماید.[۳۷]
مانع ها مستمر: اسباب و اثاث و موانعی که با وجود آنها، وصلت مرد با زن برای مدام حرام میباشد.[۳۸] در فقه شیعه، زنای محصنه،[۳۹] لِعان،[۴۰] اِفضاء،[۴۱] قذف،[۴۲] تزویج با زنی که در عدّه میباشد،[۴۳] لواط با پسر، بابا و اخوی زنی،[۴۴] جدایی همسر بعد از درجه نهم[۴۵][یادداشت ۴] و عقد وصلت در حین احرام، موجب حرمت ابدی میگردد.[۴۶]
ضابطه تصویب تزویج
در اکثری از کشورها تزویج به طور رسمی تصویب میگردد.[۴۷] در کشورایران نیز مبنی بر ماده ۶۴۵ ضابطه مجازات اسلامی، عدم تصویب نکاح برای زوج جرم به حساب میآید.[۴۸] برخی هدف ها تصویب رسمی تزویج عبارت میباشد از: یقین از درستی نکاح، پیشگیری از اختلاف و سهولت ثابت دستمزد زوجین.[۴۹]

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد