محمدتقی مصباح یزدی (۱۳۱۳-۱۳۹۹ش) عالم، فیلسوف، مفسر قرآن و از اندیشمندان و اساتید حوزه علمیه قم بود. سر گروهی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عضویت در مجلس خبرگان رهبری، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و شورای خوب انقلاب فرهنگی و سر گروهی شورای خوب مجمع جهانی اهلبیت از سابقه وی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
مصباح یزدی مخالف خواندنهای متعدد از آئین بود و به مرجعیتِ روحانیت در تعبیر آیین یقین داشت. وی از مهم ترین عقیدهپردازان و مدافعان عقیده ولایت مطلقه دانا در کشور ایران رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بود.
مصباح یزدی، اثرها زیادی درباره علم ها اسلامی به عنوان مثال تعبیروتفسیر، فلسفه، رفتار و معارف اسلامی داراست. «فراگیری فلسفه» و «یادگرفتن عقاید» متن درسی مرکزها حوزوی و دانشگاهی میباشد و به گویشهای متفاوت ترجمه گردیدهاست. «معارف قرآن»، «کردار در قرآن»، «عقیده سیاسی اسلام» و «عقیده حقوقی اسلام» برای مثال اثرها آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اوست.
محمدتقی مصباح یزدی، در ۱۲ دی سال ۱۳۹۹ش، بر تاثیر بیماری در طهران درگذشت و در ۱۵ دی بعد از تشییع در قم، در بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد.
معاشطومار و تحصیلات
محمدتقی مصباح یزدی در بهمن سال ۱۳۱۳ش در یزد به دنیا آمد. وی بعداز تحصیلات زمان ابتدایی در سال ۱۳۲۵ش، وارد مکتب علمیه شفیعیه یزد شد و دروس مقدمات حوزوی را در یزد خواند.[۱] وی در کنار دروس قانونی حوزه، بعضا از علم ها دیگر مانند فیزیک، شیمی، فیزیولوژی و گویش فرانسه را نزد شیخای به اسم «محقّقی رشتی» فراگیری مشاهده کرد.[۲]
مصباح یزدی در سال ۱۳۳۰ش به همپا خانواده برای ادامه علم آموزی به نجف هجرت کرد؛ ولی بعداز شش ماه سکونت، به منجر احوال نابسامان مالی خانوادهاش، به یزد رجوع و برگشت.[۳] بعد از آن به قم سفر کرد و در دروس مکاسب، کفایه و تفصیل منظومه کمپانی کرد.[۴]
او در دروس فقه و اصول، هشت سال از آیتالله بروجردی و امام خمینی، دو سال از آیتالله اراکی و پانزده سال از آیتالله بهجت به کار گرفت.[۵] در تعبیر و تفسیر و فلسفه در درس علامه طباطبایی حاضر شد و دروس اسفار ملاصدرا و شفا ابن سینا را نزد او طی کرد. در خلق و عرفان نیز از محضر علامه طباطبایی، آیتالله بهجت و محمدجواد انصاری همدانی استفاده کرد.[۶] محمدعلی نحوی، عبدالحسین عجمین، سیدعلیرضا مدرّسی، میرزا محمد انواری، مرتضی حائری یزدی و عبدالجواد جبل عاملی از سایر اساتید او بودند.[۷]
مصباح یزدی در روزگار علم آموزی با محمدحسین بهجتی اردکانی، علی بهجتی، علی پهلوانی تهرانی، میرزا حسن نوری و علیاکبر مسعودی خمینی دوست و همدرس بود.[۸]
آورده شده او در سن ۲۷ سالگی به جايگاه اجتهاد نائل آمد.[۹]
درس دادن
مصباح یزدی درس دادن تعبیر، مباحث اخلاقی و تربیتی را از مکتب علمیه حقانی استارت کرد و در همین مکتب کتابهای فلسفتنا و اقتصادنا نوشته سید محمدباقر صدر را درس میاعطا کرد. در سالهای بعد از آن در مؤسسههای در روش حق، باقرالعلوم و امام خمینی، کتابهای اسفار ملاصدرا، شفا و... را درس دادن می کرد.[۱۰]
شاگردان
بعضا از شاگردان وی عبارتند از:
غلامرضا فیاضی
محمود رجبی
مرتضی آقاتهرانی
عباسعلی شاملی
سیداحمد رهنمایی
محسن غرویان
اکبر میرسپاه
سیدمحمد غروی
محمدعلی شمالی.[۱۱]
عملهای اجتماعی-سیاسی
کارهای مصباح یزدی قبل از انقلاب اسلامی کشور ایران، بیشتر در دو بازه زمانی وقتی سالهای ۱۳۴۲ش - ۱۳۴۴ش و ۱۳۵۶-۱۳۵۷ش بود. بعضی از آنان عبارتند از:
او از نویسندگان نشریات بعثت و انتقام بود. اول شماره نشریه بعثت در آذر ۱۳۴۲ش منتشر شد. نشریه انتقام نیز از ۲۹ آذر ۱۳۴۳ تحت عنوان دومی نشریه پنهان دانشجو ها حوزه علمیه قم، بوسیله او منتشر شد و تکثیر آن تا ۱۵ مهر ۱۳۴۴ش ادامه یافت و ۸ شماره از آن منتشر شد. این نشریات شیوه سیاسی داشته و به نقد از حکومت پهلوی میپرداختند.[۱۲]
عضویت در جمعیت یازده نفره. در اوایل سال ۱۳۴۳ش عده ای از علما و مدرسین حوزه علمیه قم، به مراد انسجام بخشیدن به مبارزات سیاسی، گروهی خصوصی به اسم "جمعیت یازده نفره" را تشکیل دادند. اعضای مجموعه به اسم اصلاح حوزه سعی میکردند تا مرکزیتی برای جنگ با حکومت پهلوی بهوجود بیاورند.[۱۳]
مصباح یزدی بعضا از اعلامیهها و طومارهای سیاسی سالهای پیش از انقلاب علیه حکومت پهلوی را امضا نموده است. برای مثال: طومار فضلا و مدرسین حوزه علمیه قم در مهر سال ۱۳۴۲ به هیئت دولت وقت نسبت به دستگیر امام خمینی، طومار اعتراض فضلای یزد در اسفند ۱۳۴۳ش به بدیهی، در آغازوزیر وقت در اعتراض به تبعید امام خمینی به ترکیه، اعلامیه رخداد کشتار یزد در ۱۶ فروددین ماه ۱۳۵۷ش و طومار عده ای از استادان حوزه علمیه قم به مدیریت جمهور فرانسه در تامین از امام خمینی در آذر ۱۳۵۷ش.[۱۴]
محمدتقی مصباح یزدی (۱۳۱۳-۱۳۹۹ش) عالم، فیلسوف، مفسر قرآن و از اندیشمندان و اساتید حوزه علمیه قم بود. سر گروهی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عضویت در مجلس خبرگان رهبری، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و شورای خوب انقلاب فرهنگی و سر گروهی شورای خوب مجمع جهانی اهلبیت از سابقه وی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
مصباح یزدی مخالف خواندنهای متعدد از آئین بود و به مرجعیتِ روحانیت در تعبیر آیین یقین داشت. وی از مهم ترین عقیدهپردازان و مدافعان عقیده ولایت مطلقه دانا در کشور ایران رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بود.
مصباح یزدی، اثرها زیادی درباره علم ها اسلامی به عنوان مثال تعبیروتفسیر، فلسفه، رفتار و معارف اسلامی داراست. «فراگیری فلسفه» و «یادگرفتن عقاید» متن درسی مرکزها حوزوی و دانشگاهی میباشد و به گویشهای متفاوت ترجمه گردیدهاست. «معارف قرآن»، «کردار در قرآن»، «عقیده سیاسی اسلام» و «عقیده حقوقی اسلام» برای مثال اثرها آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اوست.
محمدتقی مصباح یزدی، در ۱۲ دی سال ۱۳۹۹ش، بر تاثیر بیماری در طهران درگذشت و در ۱۵ دی بعد از تشییع در قم، در بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد.
معاشطومار و تحصیلات
محمدتقی مصباح یزدی در بهمن سال ۱۳۱۳ش در یزد به دنیا آمد. وی بعداز تحصیلات زمان ابتدایی در سال ۱۳۲۵ش، وارد مکتب علمیه شفیعیه یزد شد و دروس مقدمات حوزوی را در یزد خواند.[۱] وی در کنار دروس قانونی حوزه، بعضا از علم ها دیگر مانند فیزیک، شیمی، فیزیولوژی و گویش فرانسه را نزد شیخای به اسم «محقّقی رشتی» فراگیری مشاهده کرد.[۲]
مصباح یزدی در سال ۱۳۳۰ش به همپا خانواده برای ادامه علم آموزی به نجف هجرت کرد؛ ولی بعداز شش ماه سکونت، به منجر احوال نابسامان مالی خانوادهاش، به یزد رجوع و برگشت.[۳] بعد از آن به قم سفر کرد و در دروس مکاسب، کفایه و تفصیل منظومه کمپانی کرد.[۴]
او در دروس فقه و اصول، هشت سال از آیتالله بروجردی و امام خمینی، دو سال از آیتالله اراکی و پانزده سال از آیتالله بهجت به کار گرفت.[۵] در تعبیر و تفسیر و فلسفه در درس علامه طباطبایی حاضر شد و دروس اسفار ملاصدرا و شفا ابن سینا را نزد او طی کرد. در خلق و عرفان نیز از محضر علامه طباطبایی، آیتالله بهجت و محمدجواد انصاری همدانی استفاده کرد.[۶] محمدعلی نحوی، عبدالحسین عجمین، سیدعلیرضا مدرّسی، میرزا محمد انواری، مرتضی حائری یزدی و عبدالجواد جبل عاملی از سایر اساتید او بودند.[۷]
مصباح یزدی در روزگار علم آموزی با محمدحسین بهجتی اردکانی، علی بهجتی، علی پهلوانی تهرانی، میرزا حسن نوری و علیاکبر مسعودی خمینی دوست و همدرس بود.[۸]
آورده شده او در سن ۲۷ سالگی به جايگاه اجتهاد نائل آمد.[۹]
درس دادن
مصباح یزدی درس دادن تعبیر، مباحث اخلاقی و تربیتی را از مکتب علمیه حقانی استارت کرد و در همین مکتب کتابهای فلسفتنا و اقتصادنا نوشته سید محمدباقر صدر را درس میاعطا کرد. در سالهای بعد از آن در مؤسسههای در روش حق، باقرالعلوم و امام خمینی، کتابهای اسفار ملاصدرا، شفا و... را درس دادن می کرد.[۱۰]
شاگردان
بعضا از شاگردان وی عبارتند از:
غلامرضا فیاضی
محمود رجبی
مرتضی آقاتهرانی
عباسعلی شاملی
سیداحمد رهنمایی
محسن غرویان
اکبر میرسپاه
سیدمحمد غروی
محمدعلی شمالی.[۱۱]
عملهای اجتماعی-سیاسی
کارهای مصباح یزدی قبل از انقلاب اسلامی کشور ایران، بیشتر در دو بازه زمانی وقتی سالهای ۱۳۴۲ش - ۱۳۴۴ش و ۱۳۵۶-۱۳۵۷ش بود. بعضی از آنان عبارتند از:
او از نویسندگان نشریات بعثت و انتقام بود. اول شماره نشریه بعثت در آذر ۱۳۴۲ش منتشر شد. نشریه انتقام نیز از ۲۹ آذر ۱۳۴۳ تحت عنوان دومی نشریه پنهان دانشجو ها حوزه علمیه قم، بوسیله او منتشر شد و تکثیر آن تا ۱۵ مهر ۱۳۴۴ش ادامه یافت و ۸ شماره از آن منتشر شد. این نشریات شیوه سیاسی داشته و به نقد از حکومت پهلوی میپرداختند.[۱۲]
عضویت در جمعیت یازده نفره. در اوایل سال ۱۳۴۳ش عده ای از علما و مدرسین حوزه علمیه قم، به مراد انسجام بخشیدن به مبارزات سیاسی، گروهی خصوصی به اسم "جمعیت یازده نفره" را تشکیل دادند. اعضای مجموعه به اسم اصلاح حوزه سعی میکردند تا مرکزیتی برای جنگ با حکومت پهلوی بهوجود بیاورند.[۱۳]
مصباح یزدی بعضا از اعلامیهها و طومارهای سیاسی سالهای پیش از انقلاب علیه حکومت پهلوی را امضا نموده است. برای مثال: طومار فضلا و مدرسین حوزه علمیه قم در مهر سال ۱۳۴۲ به هیئت دولت وقت نسبت به دستگیر امام خمینی، طومار اعتراض فضلای یزد در اسفند ۱۳۴۳ش به بدیهی، در آغازوزیر وقت در اعتراض به تبعید امام خمینی به ترکیه، اعلامیه رخداد کشتار یزد در ۱۶ فروددین ماه ۱۳۵۷ش و طومار عده ای از استادان حوزه علمیه قم به مدیریت جمهور فرانسه در تامین از امام خمینی در آذر ۱۳۵۷ش.[۱۴]
نقش انتخاب مسجد مناسب در برگزاری یک مراسم ترحیم آرام و منظم