اصحاب اَیکَه قومی میباشد که در قرآن، بهاستدلال معدودفروشی و بتپرستی سرزنش گردیدهاست. برپایهٔ منابع تفسیری و حدیثی، اصحاب ایکه دعوت پیامبرشان، شعیب(ع) برای هجران از گناهان و بهویژه معدودفروشی را نپذیرفتند و کوشیدند آن را متوقف نمایند. در غایت، آن ها بهوسیله عذاب الهی نابود شدند. اصحاب ایکه در مسیر تجاری حجاز به شام معاش میکردند. اسم اصحاب ایکه چهار توشه در قرآن آمده مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
معرفی و منزلت
اصحاب اَیْکَه قومی بودند که در ناحیهای به اسم ایکه[یادداشت ۱] در مسیر تجاری حجاز به شام، معاش میکردند.[۱] ایکه آبادیِ معروفی مجاورت مَآیین بود.[۲] کلمه «اصحاب الایکه» چهار توشه در قرآن آمده میباشد: نشانهها ۷۸ سوره حجر، ۱۷۶ سوره شعراء، ۱۳ سوره ص و ۱۴ سوره ق.[۳] به گفته مفسران، این قوم و قبیله بهمنجر فسادهای گوناگون شماتت شدند و دعوت پیامبرشان شعیب(ع) را نپذیرفتند.[۴] آنها بعداز تکذیب پیامبرشان، در گیر عذاب الهی شدند و نابود رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گشتند.[۵]
اصحاب ایکه و اهل مدین
مفسران درباره اینکه اصحاب ایکه و خویشان مدین یک خاندان بودهاند که در قرآن با دو اسم گوناگون آمدهاند یا این که دو خاندان غیر وابسته با پیامبری مشترک و خصوصیتهای شبیه، اختلافحیث دارا هستند.[۶] برخی دانشمندان بهنقل از بیشتر مفسران، حضرت شعیب(ع) را آغاز رسول اهل مدین دانستهاند که بعد از هلاکت آن ها، هدایت اصحاب ایکه را برعهده گرفته آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۷]
عامل آنها روایتی از فرستاده(ص)،[۸] سخنی از قتادة بن دِعامه، مفسر قرآن،[۹] و تفاوت تفسیر راجع به عذاب ذکرشده در قرآن برای اصحاب ایکه و بستگان مدین میباشد: در قرآن از عذاب اصحاب ایکه، با تفسیر «عَذابُ یَوْمِ الظُّلَّةِ» (عذاب روز ابر) و از عذاب اهل مدین، با عبارتهای «رَجْفه» (لرزه شدید) و «صَیحه» (صدای مهیب) خاطر گردیده است.[۱۰] افزون بر این، در قرآن، در آیه ۸۵ سوره اعراف، شعیب «اخوی اهل مدین» خوانده گردیده؛ ولی «اخوی اصحاب ایکه» نامیده نشده میباشد.[۱۱]
خصوصیتها
خصوصیتهای اصحاب ایکه نادرفروشی و بتپرستی نقل شده میباشد:
معدودفروشی در معاملات
نوشتهیعلمیٔ مهم: معدودفروشی
بنابر پژوهشی، از آيات استعمال می گردد كه والاترين انحراف اصحاب ايكه نادرفروشی بوده میباشد.[۱۲] برپایه منابع متفاوت، آنها با معدودفروشی در وزن و پیمانه،[۱۳] تقلب در اندازهها و مقیاسها و حتی تغییر و تحول در رنگ و داخل اجناس،[۱۴] اشکال تقلبها و فسادها را در تجارتشان مرتکب میشدند.[۱۵] قطبالدین راوندی در کتاب قصصالانبیا، بهنقل از امام سجاد(ع) آورده میباشد که حضرت شعیب(ع)، با دست خویش، پیمانه و میزان را تشکیل داد تا عموم با اندازهگیری درست و رعایت دستمزد بقیه افراد معامله نمایند. عموم، آغاز، با عدل و داد پیمانه میکردند و وزن را بی نقص میدادند؛ ولی به تدریج در گیر نادرفروشی شدند و در معیار حق را نادیده میگرفتند.[۱۶]
در تعبیر مثال، نوشتهٔ مکارم شیرازی آمده میباشد این فامیل بهجهت شرایط تجاریای که داشتند،[۱۷] اجناس عموم را با ارزشهای زیر میخریدند و اجناس خویش را با گرانترین ارزشها میفروختند؛[۱۸] همینطور هنگامی کالای خویش را میسنجیدند، بسیار توجه میکردند؛ ولی اجناس دیگرافراد را با بیتوجهی و بیدقتی وزن میکردند.[۱۹] بهگفته طبری مورخ قرن سوم و چهارم قمری، آن ها با اینراه، معاش مرفهی برای خویش مهیا کرده بودند.[۲۰]
بتپرستی
نوشتهعلمیٔ مهم: بتپرستی
براساس گزارشهای متفاوت، اصحاب ایکه از نعمتهای طبیعی و محیطی فایدهمند بودند؛ ولی بهمکان سپاسگزاری از آفریدگار، به پرستش بتها[۲۱] و عبادت درختان سرسبز روی آوردند؛[۲۲] همینطور منکر روز قیامت بودند.[۲۳]
اصحاب اَیکَه قومی میباشد که در قرآن، بهاستدلال معدودفروشی و بتپرستی سرزنش گردیدهاست. برپایهٔ منابع تفسیری و حدیثی، اصحاب ایکه دعوت پیامبرشان، شعیب(ع) برای هجران از گناهان و بهویژه معدودفروشی را نپذیرفتند و کوشیدند آن را متوقف نمایند. در غایت، آن ها بهوسیله عذاب الهی نابود شدند. اصحاب ایکه در مسیر تجاری حجاز به شام معاش میکردند. اسم اصحاب ایکه چهار توشه در قرآن آمده مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
معرفی و منزلت
اصحاب اَیْکَه قومی بودند که در ناحیهای به اسم ایکه[یادداشت ۱] در مسیر تجاری حجاز به شام، معاش میکردند.[۱] ایکه آبادیِ معروفی مجاورت مَآیین بود.[۲] کلمه «اصحاب الایکه» چهار توشه در قرآن آمده میباشد: نشانهها ۷۸ سوره حجر، ۱۷۶ سوره شعراء، ۱۳ سوره ص و ۱۴ سوره ق.[۳] به گفته مفسران، این قوم و قبیله بهمنجر فسادهای گوناگون شماتت شدند و دعوت پیامبرشان شعیب(ع) را نپذیرفتند.[۴] آنها بعداز تکذیب پیامبرشان، در گیر عذاب الهی شدند و نابود رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گشتند.[۵]
اصحاب ایکه و اهل مدین
مفسران درباره اینکه اصحاب ایکه و خویشان مدین یک خاندان بودهاند که در قرآن با دو اسم گوناگون آمدهاند یا این که دو خاندان غیر وابسته با پیامبری مشترک و خصوصیتهای شبیه، اختلافحیث دارا هستند.[۶] برخی دانشمندان بهنقل از بیشتر مفسران، حضرت شعیب(ع) را آغاز رسول اهل مدین دانستهاند که بعد از هلاکت آن ها، هدایت اصحاب ایکه را برعهده گرفته آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۷]
عامل آنها روایتی از فرستاده(ص)،[۸] سخنی از قتادة بن دِعامه، مفسر قرآن،[۹] و تفاوت تفسیر راجع به عذاب ذکرشده در قرآن برای اصحاب ایکه و بستگان مدین میباشد: در قرآن از عذاب اصحاب ایکه، با تفسیر «عَذابُ یَوْمِ الظُّلَّةِ» (عذاب روز ابر) و از عذاب اهل مدین، با عبارتهای «رَجْفه» (لرزه شدید) و «صَیحه» (صدای مهیب) خاطر گردیده است.[۱۰] افزون بر این، در قرآن، در آیه ۸۵ سوره اعراف، شعیب «اخوی اهل مدین» خوانده گردیده؛ ولی «اخوی اصحاب ایکه» نامیده نشده میباشد.[۱۱]
خصوصیتها
خصوصیتهای اصحاب ایکه نادرفروشی و بتپرستی نقل شده میباشد:
معدودفروشی در معاملات
نوشتهیعلمیٔ مهم: معدودفروشی
بنابر پژوهشی، از آيات استعمال می گردد كه والاترين انحراف اصحاب ايكه نادرفروشی بوده میباشد.[۱۲] برپایه منابع متفاوت، آنها با معدودفروشی در وزن و پیمانه،[۱۳] تقلب در اندازهها و مقیاسها و حتی تغییر و تحول در رنگ و داخل اجناس،[۱۴] اشکال تقلبها و فسادها را در تجارتشان مرتکب میشدند.[۱۵] قطبالدین راوندی در کتاب قصصالانبیا، بهنقل از امام سجاد(ع) آورده میباشد که حضرت شعیب(ع)، با دست خویش، پیمانه و میزان را تشکیل داد تا عموم با اندازهگیری درست و رعایت دستمزد بقیه افراد معامله نمایند. عموم، آغاز، با عدل و داد پیمانه میکردند و وزن را بی نقص میدادند؛ ولی به تدریج در گیر نادرفروشی شدند و در معیار حق را نادیده میگرفتند.[۱۶]
در تعبیر مثال، نوشتهٔ مکارم شیرازی آمده میباشد این فامیل بهجهت شرایط تجاریای که داشتند،[۱۷] اجناس عموم را با ارزشهای زیر میخریدند و اجناس خویش را با گرانترین ارزشها میفروختند؛[۱۸] همینطور هنگامی کالای خویش را میسنجیدند، بسیار توجه میکردند؛ ولی اجناس دیگرافراد را با بیتوجهی و بیدقتی وزن میکردند.[۱۹] بهگفته طبری مورخ قرن سوم و چهارم قمری، آن ها با اینراه، معاش مرفهی برای خویش مهیا کرده بودند.[۲۰]
بتپرستی
نوشتهعلمیٔ مهم: بتپرستی
براساس گزارشهای متفاوت، اصحاب ایکه از نعمتهای طبیعی و محیطی فایدهمند بودند؛ ولی بهمکان سپاسگزاری از آفریدگار، به پرستش بتها[۲۱] و عبادت درختان سرسبز روی آوردند؛[۲۲] همینطور منکر روز قیامت بودند.[۲۳]
نقش انتخاب مسجد مناسب در برگزاری یک مراسم ترحیم آرام و منظم