مجله خبری مساجد

شبستان در معماری مسجد
شبستان یا این که نصیب سرپوشیده مسجد که در آن نماز گزارده میشود ، اندام اساسی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کلیه مسجدهاست که معمولا دارنده دو قسمت زنانه و مردانه میباشد . این دو نصیب در مسجدها به اشکال مختلفی از یکدیگر تفکیک می‌شوند ؛ گاه به طور شبستان ویژه زنانه در طبقه بالا ( بصورت نیم طبقه یا این که کمر پوش ) پیش گویی میگردد و گاه با پرده یا این که هرگونه دیوایدر در تراز شبستان از فضای مردانه تفکیک می گردد.

این شبستان غالبا با میانسرا ( ایوان ) همدم میگردد البته در عین اکنون مسجدهایی نیز وجود دارا‌هستند که میانسرا ندارند مثل مسجد ایاسوفی ، مسجد کبود و مسجد روحانی لطف الله.

محراب در معماری مسجد
محراب یعنی تورفتگی در دیوار رو به قبله که غالبا با تزیینات فراوان رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد یاروهمدم میباشد. همه گیرترین دلیلی که برای وجودش اقامه گردیده این میباشد که جهت برگزاری صفوف نماز را مشخص و معلوم می نماید. بعضا نویسندگان توجیه دیگری را ارائه کردند که محراب ، خصوصیت شاهانه ای بود که به ساختمان مساجد وارد شد، تا مقام خلیفه یا این که نماینده او‌را در مسجد متمایز نماید.

دیدگاهی که گرابار درباره پیدایش آن ارائه می نماید. این میباشد که محراب معنایی نمادین داراست و پیدایی آن با مقصود یاداوری حضور رسول تحت عنوان اولی امام مسلمین میباشد. زیرا اولیه محراب در مسجد اموی مدینه ساخته شد.

درباره مضمون‌ واژه و کلمه منبر نقل شده : « جای بلندی که واعظ و خطیب آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد از آن بالا می رود و به وعظ و خطابه میپردازد. منبر رفته رفته در دنیا اسلام آنچنان جا به زمین خورد که یک کدام از اسباب ضروری در چیدمان داخلی مسجد در عمده شهرهای تعالی، از این رو در همگی مساجد جمعه ( جامع ) منبر های باشکوهی تحت عنوان مقام قرائت خطبه و پند برای آن‌ها و والیان آنان گذارده شد.

منبرهای اول بسیار معمولی و دارنده تعدادی پله بودند. اساسا منبر از لحاظ ساختاری از دو مثلث مسطح در دو بدنه تشکیل می‌شد که فی مابین این دو ، یک ستون پله قرار می گرفت که خطیب را به بالاترین نصیب که عرشه یا این که نشتگاه میباشد میرساند. ولی رفته رفته، بلندا و جاری شد منبرها نیز دارنده تغییرات گوناگونی شد.

صحن ( تراس )
صحن یا این که ایوان از جهاتی برای هر بیننده ای مهم‌ترین بخش مسجد میباشد. تأثیر معماری مسجد مستقیما به اندازه تراس بستگی دارااست . فضای وسیع خالی هر بیننده ای را متوقف می نماید و اورا متوجه این نکته می سازد که دنیای بی روح و کسل کننده روزانه را پشت راز نهاده میباشد. ایوان مسجد نیز همانند ایوان جلوی کلیساهای مسیحی اول ، خبر از وجود جرم می‌دهد و محدوده ای مقدس را معلوم می نماید.

حتی در‌صورتی‌که این محدوده عموما برای عبادت استعمال نشود. تراس هیچ صورت از پیش رقم خورده ای نداشت. البته صورت چهار گوش آن ، چه عریض باشد چه طويل ، موفق میباشد . در شهرهای تعالی ، ایوان پذیرای آن مجموعه از نمازگزاران روز آدینه که در مقبره جا نمی شدند ، بود و حتی‌د‌ر مرکزها کوچکتر در شرایط های خاصی مانند اعیاد یا این که نمازهای متفرقه از این گوشه و کنار به کار گیری می گردیده است . ایوان هیچگاه فضای مرده محسوب نمی‌شد .

شبستان در معماری مسجد
شبستان یا این که نصیب سرپوشیده مسجد که در آن نماز گزارده میشود ، اندام اساسی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کلیه مسجدهاست که معمولا دارنده دو قسمت زنانه و مردانه میباشد . این دو نصیب در مسجدها به اشکال مختلفی از یکدیگر تفکیک می‌شوند ؛ گاه به طور شبستان ویژه زنانه در طبقه بالا ( بصورت نیم طبقه یا این که کمر پوش ) پیش گویی میگردد و گاه با پرده یا این که هرگونه دیوایدر در تراز شبستان از فضای مردانه تفکیک می گردد.

این شبستان غالبا با میانسرا ( ایوان ) همدم میگردد البته در عین اکنون مسجدهایی نیز وجود دارا‌هستند که میانسرا ندارند مثل مسجد ایاسوفی ، مسجد کبود و مسجد روحانی لطف الله.

محراب در معماری مسجد
محراب یعنی تورفتگی در دیوار رو به قبله که غالبا با تزیینات فراوان رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد یاروهمدم میباشد. همه گیرترین دلیلی که برای وجودش اقامه گردیده این میباشد که جهت برگزاری صفوف نماز را مشخص و معلوم می نماید. بعضا نویسندگان توجیه دیگری را ارائه کردند که محراب ، خصوصیت شاهانه ای بود که به ساختمان مساجد وارد شد، تا مقام خلیفه یا این که نماینده او‌را در مسجد متمایز نماید.

دیدگاهی که گرابار درباره پیدایش آن ارائه می نماید. این میباشد که محراب معنایی نمادین داراست و پیدایی آن با مقصود یاداوری حضور رسول تحت عنوان اولی امام مسلمین میباشد. زیرا اولیه محراب در مسجد اموی مدینه ساخته شد.

درباره مضمون‌ واژه و کلمه منبر نقل شده : « جای بلندی که واعظ و خطیب آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد از آن بالا می رود و به وعظ و خطابه میپردازد. منبر رفته رفته در دنیا اسلام آنچنان جا به زمین خورد که یک کدام از اسباب ضروری در چیدمان داخلی مسجد در عمده شهرهای تعالی، از این رو در همگی مساجد جمعه ( جامع ) منبر های باشکوهی تحت عنوان مقام قرائت خطبه و پند برای آن‌ها و والیان آنان گذارده شد.

منبرهای اول بسیار معمولی و دارنده تعدادی پله بودند. اساسا منبر از لحاظ ساختاری از دو مثلث مسطح در دو بدنه تشکیل می‌شد که فی مابین این دو ، یک ستون پله قرار می گرفت که خطیب را به بالاترین نصیب که عرشه یا این که نشتگاه میباشد میرساند. ولی رفته رفته، بلندا و جاری شد منبرها نیز دارنده تغییرات گوناگونی شد.

صحن ( تراس )
صحن یا این که ایوان از جهاتی برای هر بیننده ای مهم‌ترین بخش مسجد میباشد. تأثیر معماری مسجد مستقیما به اندازه تراس بستگی دارااست . فضای وسیع خالی هر بیننده ای را متوقف می نماید و اورا متوجه این نکته می سازد که دنیای بی روح و کسل کننده روزانه را پشت راز نهاده میباشد. ایوان مسجد نیز همانند ایوان جلوی کلیساهای مسیحی اول ، خبر از وجود جرم می‌دهد و محدوده ای مقدس را معلوم می نماید.

حتی در‌صورتی‌که این محدوده عموما برای عبادت استعمال نشود. تراس هیچ صورت از پیش رقم خورده ای نداشت. البته صورت چهار گوش آن ، چه عریض باشد چه طويل ، موفق میباشد . در شهرهای تعالی ، ایوان پذیرای آن مجموعه از نمازگزاران روز آدینه که در مقبره جا نمی شدند ، بود و حتی‌د‌ر مرکزها کوچکتر در شرایط های خاصی مانند اعیاد یا این که نمازهای متفرقه از این گوشه و کنار به کار گیری می گردیده است . ایوان هیچگاه فضای مرده محسوب نمی‌شد .