زندانی کردن امام حسن عسکری(ع)
امام حسن عسکری(ع) با سختگیری از جانب حاکمان عباسی مواجه بود.[۶۳] معتمد عباسی امام عسکری(ع) را زیر نگهداریهای شدید امنیتی قرار بخشید[۶۴] و با گماشتن جاسوسان فراوان در حوالی امام، محدودیتهای متعددی بر امام اجبار کرد. همین دستور منجر شد تا بیشتر رهروان امام از تماس آزاد با وی محروم شوند.[۶۵] نگرانی معتمد از امام به حدی بود که اورا بدون چاره کرده بود تا روزهای دوشنبه و پنج شنبه خویش را به دربار معرفی نماید؛[۶۶] البته عشق روزافزون عموم به امام سبب ساز شد تا محل رفتوآمد امام بهسمت دارالخلافه، آکنده از جمعیت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خواهد شد.[۶۷]
امام عسکری(ع) خلال فرصت مهتدی در طی خلافت معتمد نیز زندانی شد.[۶۸] در گزارشی آمده که امام در سال ۲۵۹ق، چندین ماه قبل از شهیدشدن، بهفرمان معتمد عباسی به زندان زمین خورد[۶۹] و علی بن جرین،[۷۰] یا این که علی بن اوتامش از معاندان سرسخت اهلبیت(ع)، زندانبان وی شد.[۷۱] معتمد از زندانبان مراد بود بر امام یازدهم شیعهها طاقت فرسا گرفته و خبرها اورا روزمره به وی گزارش نماید. با این اکنون معتمد بعد از شنیدن اینکه امام شیعه ها همواره در زندان به روزه و عبادت درگیر میباشد، اورا در سال ۲۶۰ق رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آزاد کرد.[۷۲]
دلایل سختگیری
اقتدار روزافزون شیعهها به رهبری امام حسن عسکری(ع) بهتیتر معارضان حکومت عباسیان، حسادت، مقر پهناور مردمی امام حسن عسکری، قیامهای علویان بر ضد عباسیان و همینطور خبرها مهدویت بر پایه ی بابا مهدی بودن وی، سبب ساز شد حکومت پیوسته امام یازدهم شیعه ها را پایین فشار و رسیدگی شدید آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قرار دهد.[۷۳]
به شهیدشدن رساندن امام عسکری(ع)
نقل شده معتمد بهانگیزه محبوبیت روزافزون امام حسن عسکری(ع) و عمل وسیع شیعهها و همینطور فیض نگرفتن از محافظت، زندان و ترساندن، قصد به قتل وی گرفت.[۷۴] آخر و عاقبت امام حسن عسکری بهصورت پنهانی مسموم شد و در هشتم ربیعالاول سال ۲۶۰ق به شهیدشدن رسید.[۷۵] نقل شده که حکومت سعی کرد با ظاهرسازی، قتل امام حسن عسکری را معمولی جلوه دهد.[۷۶] طبرسی اعتقاد دارد بیشتر عالمان شیعه معتقدند امام بر تاثیر مسمومیت از جانب حکومت معتمد به شهیدشدن رسید؛[۷۷] اما روحانی اثرگذار در کتاب الارشاد، درگذشت امام حسن عسکری را بهانگیزه بیماری دانسته و اشارهای به دستداشتن معتمد در قتل وی نکرده میباشد.[۷۸]
تصریح ضمنی امام حسن عسکری مطابق شهیدشدن خویش،[۷۹] کوتاهی قدمت وی فارغ از سوابق بیماری و مسافت کوتاه آزادیاش از زندان تا درگذشت[۸۰] و همینطور عملکرد خلیفه برای معمولی آرم دادن درگذشت امام یازدهم شیعه ها[۸۱] و نیز روایتی بر اساس شهیدشدن کلیه امامان (ما منا الا کشته شده شهید)،[۸۲] نشانه از کارشکنی دستگاه خلافت معتمد برای قتل امام یازدهم دانسته گردیدهاست؛ چنانکه بیان شده با دقت به تجارب تاریخی شیعهها نسبت به حیات امامان شیعه و راه و روش خلفا نسبت به وی، شهادتش برای شیعهها آشکار بود.[۸۳]
در پارهای منابع گزارشهایی بر طبق شهید شدن امام هادی(ع) بوسیله معتمد مذکور؛[۸۴] چنانکه نقل شده امام هادی(ع) به فرمان معتز، خلیفه قبل، و سمِّ معتمد به شهید شدن رسید.[۸۵]
زندانی کردن امام حسن عسکری(ع)
امام حسن عسکری(ع) با سختگیری از جانب حاکمان عباسی مواجه بود.[۶۳] معتمد عباسی امام عسکری(ع) را زیر نگهداریهای شدید امنیتی قرار بخشید[۶۴] و با گماشتن جاسوسان فراوان در حوالی امام، محدودیتهای متعددی بر امام اجبار کرد. همین دستور منجر شد تا بیشتر رهروان امام از تماس آزاد با وی محروم شوند.[۶۵] نگرانی معتمد از امام به حدی بود که اورا بدون چاره کرده بود تا روزهای دوشنبه و پنج شنبه خویش را به دربار معرفی نماید؛[۶۶] البته عشق روزافزون عموم به امام سبب ساز شد تا محل رفتوآمد امام بهسمت دارالخلافه، آکنده از جمعیت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خواهد شد.[۶۷]
امام عسکری(ع) خلال فرصت مهتدی در طی خلافت معتمد نیز زندانی شد.[۶۸] در گزارشی آمده که امام در سال ۲۵۹ق، چندین ماه قبل از شهیدشدن، بهفرمان معتمد عباسی به زندان زمین خورد[۶۹] و علی بن جرین،[۷۰] یا این که علی بن اوتامش از معاندان سرسخت اهلبیت(ع)، زندانبان وی شد.[۷۱] معتمد از زندانبان مراد بود بر امام یازدهم شیعهها طاقت فرسا گرفته و خبرها اورا روزمره به وی گزارش نماید. با این اکنون معتمد بعد از شنیدن اینکه امام شیعه ها همواره در زندان به روزه و عبادت درگیر میباشد، اورا در سال ۲۶۰ق رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آزاد کرد.[۷۲]
دلایل سختگیری
اقتدار روزافزون شیعهها به رهبری امام حسن عسکری(ع) بهتیتر معارضان حکومت عباسیان، حسادت، مقر پهناور مردمی امام حسن عسکری، قیامهای علویان بر ضد عباسیان و همینطور خبرها مهدویت بر پایه ی بابا مهدی بودن وی، سبب ساز شد حکومت پیوسته امام یازدهم شیعه ها را پایین فشار و رسیدگی شدید آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قرار دهد.[۷۳]
به شهیدشدن رساندن امام عسکری(ع)
نقل شده معتمد بهانگیزه محبوبیت روزافزون امام حسن عسکری(ع) و عمل وسیع شیعهها و همینطور فیض نگرفتن از محافظت، زندان و ترساندن، قصد به قتل وی گرفت.[۷۴] آخر و عاقبت امام حسن عسکری بهصورت پنهانی مسموم شد و در هشتم ربیعالاول سال ۲۶۰ق به شهیدشدن رسید.[۷۵] نقل شده که حکومت سعی کرد با ظاهرسازی، قتل امام حسن عسکری را معمولی جلوه دهد.[۷۶] طبرسی اعتقاد دارد بیشتر عالمان شیعه معتقدند امام بر تاثیر مسمومیت از جانب حکومت معتمد به شهیدشدن رسید؛[۷۷] اما روحانی اثرگذار در کتاب الارشاد، درگذشت امام حسن عسکری را بهانگیزه بیماری دانسته و اشارهای به دستداشتن معتمد در قتل وی نکرده میباشد.[۷۸]
تصریح ضمنی امام حسن عسکری مطابق شهیدشدن خویش،[۷۹] کوتاهی قدمت وی فارغ از سوابق بیماری و مسافت کوتاه آزادیاش از زندان تا درگذشت[۸۰] و همینطور عملکرد خلیفه برای معمولی آرم دادن درگذشت امام یازدهم شیعه ها[۸۱] و نیز روایتی بر اساس شهیدشدن کلیه امامان (ما منا الا کشته شده شهید)،[۸۲] نشانه از کارشکنی دستگاه خلافت معتمد برای قتل امام یازدهم دانسته گردیدهاست؛ چنانکه بیان شده با دقت به تجارب تاریخی شیعهها نسبت به حیات امامان شیعه و راه و روش خلفا نسبت به وی، شهادتش برای شیعهها آشکار بود.[۸۳]
در پارهای منابع گزارشهایی بر طبق شهید شدن امام هادی(ع) بوسیله معتمد مذکور؛[۸۴] چنانکه نقل شده امام هادی(ع) به فرمان معتز، خلیفه قبل، و سمِّ معتمد به شهید شدن رسید.[۸۵]

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد