جَریرِ بْنِ عَبْدُ اللّٰهِ بَجَلی، (متوفی۵۱-۵۴ ه.ق/۶۷۱-۶۷۴ م) صحابی رسول(ص). از رویدادها اساسی معاش او کمپانی در فتوحات، کارگزاری خلفا در برخی بخش ها و پیامبر حضرت علی(ع) به سوی معاویه میباشد. در حالتی که چه روایاتی از پیمان جریر در فضائل امام علی(ع) گفته شده، ولی به دلیل کمک نرساندن به حضرت علی(ع)، آیتم انتقاد قرار گرفته مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
مسجد جریر بن عبدالله در کوفه نزد شیعه ها، به عنوان مثال «مساجد ملعونه» به شمار میرود؛ چون امام علی(ع) از نماز تلاوت در آنجا نهی نموده است. نسب جریر به بنیبَجیله، یکیاز تیرههای قبیلۀ یمانی ازد می سید.[۱] جریر مدتی قبل از وفات حضرت پیامبر(ص)، یار شماری چندین از اشخاص قبیله خویش، به مدینه آمد و اسلام آورد[۲] و فرستاده(ص) اورا مأمور فرمود تا بُت ذوالخَلصه را که برای بجیله و یکسری تیرۀ دیگر بود، از میان پیروز شود.[۳] جریر به تَباله ــ در روش مکه و یمن ــ رفت و بعداز برد بر بعضی قبـایل آن نواحی، توانست بُت نام برده را از نابود رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نماید.[۴]
مأموریت آتی جریر نیز در یمن با توفیق هم پا بود، و دو بدن از فرمانروایان آن نواحی به اسلام درآمدند، البته در به عبارتیجا، خبر وفات فرستاده آفریدگار(ص) به او رسید.[۵] بنـا بر روایتی نامشهور ــ که ممکن میباشد با همین مأموریت به طوری رابطه داشته بـاشد ــ رسول(ص) جریر را بـرای دعوت اسود عَنسی به اسلام، به یمن گسیل داشت.[۶] زیرا ابوبکر به خلافت رسید، جریر مأموریت سرکوب قبایل شورشی در نواحی منزلت بت ذوالخلصه را با توفیق به اجرا رسانید و چنانکه امر داشت، درانتظار دستور خلیفه، به نجران آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رفت.[۷]
زمان فتوحات
در بعدازظهر خلافت ابوبکر، جریر تحت عنوان یکیاز سرداران فتوحات در نواحی مرزی جمهوری اسلامی ایران، حضور داشته میباشد. ولی در احادیث مرتبط با این مورد، اختلاف بسیار میباشد. سازه بر روایتی، مأموریت جریر در سواد (عراق کنونی) در خلافت ابوبکر شروع شد که خلیفه اورا به امداد خالد بن ولید به یمامه ارسال کرد.[۸]
به ماجرا ابن اسحاق، جریر بعد از ناکامی اعراب در پیکار بویب (ه م)، به یاور گروهی از قبیله خویش به نزد قدمت آمد و خلیفه آنانرا به رفتن به سواد تشویق و فردی از تیره بجیله را تحت عنوان رهبر این مجموعه معلوم کرد. البته بجلیان به تحریک جریر نپذیرفتند تا آنکه قدمت، سر گروهی را به جریر بخشید.[۹] ظاهـراً جریر ــ که به رفتن به شام گرایش بیشتری داشت ــ در مقابـل اخذ امتیازات مالـی، حاضر به کمپانی در جنگ شد.[۱۰]
او فرماندهی مثنّی بن حارثه را نیز نپذیرفت تا آنکه قدمت اندکی آنگاه، هر دو را پایین فرمان سعد بن ابی وقاص قرار اعطا کرد.[۱۱] جریر در اول تضارب در ناحیۀ نخیله، با قتل مهران، برنده شد (۱۳-۱۴ق)، گر چه بر رمز غارت نزاع افزار سردار اهل ایران با مردی دیگر به جنگ پرداخت.[۱۲]
سازه بر روایتی غیر معروف، جریر بن عبدالله در خلافت قدمت با اهل انبار صلح کرده بود.[۱۳] در پیکار قادسیه جریر از سران سپاه بود.[۱۴] وی در پیکار جلولاء نیز شرکت کردن داشت،[۱۵] آن گاه در ۱۸-۱۹ق حُلوان را گشود[۱۶] و به دستور قدمت به امداد ابوموسی اشعری در نواحی شوشتر رفت.[۱۷]
درین مأموریت، وی رامهرمز را تسخیر کرد.[۱۸] در پیکار نهاوند (۲۱ق) قدمت، جریر را بعد از نعمان بن مقرن فرمانده سپاه قرار بخشید.[۱۹]
فتح همدان
در اواخر خلافت قدمت و در حکمرانی مغیره بن شعبه بر کوفه، جریر از سوی فرد خلیفه یا این که مغیره، همدان را فتح کرد[۲۰] و یک چشمش را در جنگ از دست بخشید[۲۱]. بیان کننده آخرین مرحله از فتوحات که جریر در آن کمپانی داشت، به فتح باجروان (ه م) در عهد و پیمان عثمان مربوط می شود.[۲۲]
سکونت در کوفه
جریر احتمالاً از اواخر قسم قدمت، در کوفه، در محلۀ بجیله سکونت کرد[۲۳] و گفتهاند به عنوان مثال افرادی بود که از والی کوفه، هم در طول قدمت و هم در خلافت عثمان گلایه کرد.[۲۴]
او در طول قدمت قطعه زمینی در کنار فرات خرید که خلیفه آن را مشروع ندانست[۲۵] و بعید وجود ندارد غرض از زمینی که عثمان در به عبارتی حوزه به اقطاع به وی اعطا کرد، همین زمین بوده باشد.[۲۶]
جَریرِ بْنِ عَبْدُ اللّٰهِ بَجَلی، (متوفی۵۱-۵۴ ه.ق/۶۷۱-۶۷۴ م) صحابی رسول(ص). از رویدادها اساسی معاش او کمپانی در فتوحات، کارگزاری خلفا در برخی بخش ها و پیامبر حضرت علی(ع) به سوی معاویه میباشد. در حالتی که چه روایاتی از پیمان جریر در فضائل امام علی(ع) گفته شده، ولی به دلیل کمک نرساندن به حضرت علی(ع)، آیتم انتقاد قرار گرفته مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
مسجد جریر بن عبدالله در کوفه نزد شیعه ها، به عنوان مثال «مساجد ملعونه» به شمار میرود؛ چون امام علی(ع) از نماز تلاوت در آنجا نهی نموده است. نسب جریر به بنیبَجیله، یکیاز تیرههای قبیلۀ یمانی ازد می سید.[۱] جریر مدتی قبل از وفات حضرت پیامبر(ص)، یار شماری چندین از اشخاص قبیله خویش، به مدینه آمد و اسلام آورد[۲] و فرستاده(ص) اورا مأمور فرمود تا بُت ذوالخَلصه را که برای بجیله و یکسری تیرۀ دیگر بود، از میان پیروز شود.[۳] جریر به تَباله ــ در روش مکه و یمن ــ رفت و بعداز برد بر بعضی قبـایل آن نواحی، توانست بُت نام برده را از نابود رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نماید.[۴]
مأموریت آتی جریر نیز در یمن با توفیق هم پا بود، و دو بدن از فرمانروایان آن نواحی به اسلام درآمدند، البته در به عبارتیجا، خبر وفات فرستاده آفریدگار(ص) به او رسید.[۵] بنـا بر روایتی نامشهور ــ که ممکن میباشد با همین مأموریت به طوری رابطه داشته بـاشد ــ رسول(ص) جریر را بـرای دعوت اسود عَنسی به اسلام، به یمن گسیل داشت.[۶] زیرا ابوبکر به خلافت رسید، جریر مأموریت سرکوب قبایل شورشی در نواحی منزلت بت ذوالخلصه را با توفیق به اجرا رسانید و چنانکه امر داشت، درانتظار دستور خلیفه، به نجران آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رفت.[۷]
زمان فتوحات
در بعدازظهر خلافت ابوبکر، جریر تحت عنوان یکیاز سرداران فتوحات در نواحی مرزی جمهوری اسلامی ایران، حضور داشته میباشد. ولی در احادیث مرتبط با این مورد، اختلاف بسیار میباشد. سازه بر روایتی، مأموریت جریر در سواد (عراق کنونی) در خلافت ابوبکر شروع شد که خلیفه اورا به امداد خالد بن ولید به یمامه ارسال کرد.[۸]
به ماجرا ابن اسحاق، جریر بعد از ناکامی اعراب در پیکار بویب (ه م)، به یاور گروهی از قبیله خویش به نزد قدمت آمد و خلیفه آنانرا به رفتن به سواد تشویق و فردی از تیره بجیله را تحت عنوان رهبر این مجموعه معلوم کرد. البته بجلیان به تحریک جریر نپذیرفتند تا آنکه قدمت، سر گروهی را به جریر بخشید.[۹] ظاهـراً جریر ــ که به رفتن به شام گرایش بیشتری داشت ــ در مقابـل اخذ امتیازات مالـی، حاضر به کمپانی در جنگ شد.[۱۰]
او فرماندهی مثنّی بن حارثه را نیز نپذیرفت تا آنکه قدمت اندکی آنگاه، هر دو را پایین فرمان سعد بن ابی وقاص قرار اعطا کرد.[۱۱] جریر در اول تضارب در ناحیۀ نخیله، با قتل مهران، برنده شد (۱۳-۱۴ق)، گر چه بر رمز غارت نزاع افزار سردار اهل ایران با مردی دیگر به جنگ پرداخت.[۱۲]
سازه بر روایتی غیر معروف، جریر بن عبدالله در خلافت قدمت با اهل انبار صلح کرده بود.[۱۳] در پیکار قادسیه جریر از سران سپاه بود.[۱۴] وی در پیکار جلولاء نیز شرکت کردن داشت،[۱۵] آن گاه در ۱۸-۱۹ق حُلوان را گشود[۱۶] و به دستور قدمت به امداد ابوموسی اشعری در نواحی شوشتر رفت.[۱۷]
درین مأموریت، وی رامهرمز را تسخیر کرد.[۱۸] در پیکار نهاوند (۲۱ق) قدمت، جریر را بعد از نعمان بن مقرن فرمانده سپاه قرار بخشید.[۱۹]
فتح همدان
در اواخر خلافت قدمت و در حکمرانی مغیره بن شعبه بر کوفه، جریر از سوی فرد خلیفه یا این که مغیره، همدان را فتح کرد[۲۰] و یک چشمش را در جنگ از دست بخشید[۲۱]. بیان کننده آخرین مرحله از فتوحات که جریر در آن کمپانی داشت، به فتح باجروان (ه م) در عهد و پیمان عثمان مربوط می شود.[۲۲]
سکونت در کوفه
جریر احتمالاً از اواخر قسم قدمت، در کوفه، در محلۀ بجیله سکونت کرد[۲۳] و گفتهاند به عنوان مثال افرادی بود که از والی کوفه، هم در طول قدمت و هم در خلافت عثمان گلایه کرد.[۲۴]
او در طول قدمت قطعه زمینی در کنار فرات خرید که خلیفه آن را مشروع ندانست[۲۵] و بعید وجود ندارد غرض از زمینی که عثمان در به عبارتی حوزه به اقطاع به وی اعطا کرد، همین زمین بوده باشد.[۲۶]
نقش انتخاب مسجد مناسب در برگزاری یک مراسم ترحیم آرام و منظم