کیفیت و اشکال
زنجیرزنی دو نفره در افغانستان
این مراسم با محافظت ماهیت واحد خویش، در بخش ها گوناگون کشورایران و عراق با تفاوتهایی اندک برگزار می گردد. ولی در هندوستان و پاکستان این مراسم متعدد با جمهوری اسلامی ایران و عراق برگزار میگردد؛ تفاوت بارز این مراسم در استعمال از زنجیرهای تیغدار و چاقودار دراین دو مرز و بوم میباشد. در افغانستان هر دو نوع زنجیر ساده و تیغ دار چشم مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میشود.
در کشورایران
تصویری از یک گروه زنجیرزنی در کشورایران
زنجیرزنان در کشورایران، به طور منظم و پی در پی در ردیفهای دو تایی یا این که بیشتر تکان مینمایند. در ستونهای جلو پیشکسوتان و بعد از آن جوان ها، نوجوان ها و خردسال ها جنبش مینمایند.[۵] به طور هماهنگ، مبنی بر ریتم روضهای که همزمان روضهخوان میخوانند، زنجیرها را بر شانه و پشت و گاهی راز و سینه خویش میکوبند. یاروهمدم مجموعه، طبل و سنج میکوبند. زنجیرزنی مدلهای گوناگونی دارااست؛ به عنوان مثال تکضرب، سهضرب، چهارضرب و بیشتر. ریتم آن تابع ریتم مدیحه و طبل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۶]
در روزهای تاسوعا و عاشورا، گاهی در پیشاپیش گروههای سینهزنی و زنجیرزنی اسبهایی با پوشش پارچههای سپید آغشته به قطرات سرخرنگ به علامت خون تکان مینمایند. گاهی چندین کبوتر پشت اسبها می گذارند به نشانٔ جابجایی خبر شهید شدن امام حسین از کربلا به آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مدینه.[۷]
در عراق
تصویری از یک مجموعه زنجیرزنی در کربلا، عراق
زنجیرزنی در عراق حدودا همچون جمهوری اسلامی ایران برگزار می گردد. زنجیرزنان همه بلوز سیاه بر بدن کرده و نصیب بالای آن را از پشت چاک میزندد تا زنجیر را جهت تأسی بیشتر با اهل بیت امام حسین علیهالسلام بر تن لخت فرودآوردند. در کاظمین، گروهای از مردان با تشکیل رینگهای بزرگی به صورت مستطیل یا این که بیضی به طرح مقبره کاظمین تکان مینمایند. یار و همدم این مجموعهها طبل و سنج و بوق به صدا در می آید و معمولا روضه خوانی جاری ساختن میشود.[۸] بعضی از زنجیرزنان به رینگهای زنجیر تیغهای خرد متصل مینمایند تا درد و مشقت بیشتری را بر خویش اجبار نمایند.[۹]
کیفیت و اشکال
زنجیرزنی دو نفره در افغانستان
این مراسم با محافظت ماهیت واحد خویش، در بخش ها گوناگون کشورایران و عراق با تفاوتهایی اندک برگزار می گردد. ولی در هندوستان و پاکستان این مراسم متعدد با جمهوری اسلامی ایران و عراق برگزار میگردد؛ تفاوت بارز این مراسم در استعمال از زنجیرهای تیغدار و چاقودار دراین دو مرز و بوم میباشد. در افغانستان هر دو نوع زنجیر ساده و تیغ دار چشم مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میشود.
در کشورایران
تصویری از یک گروه زنجیرزنی در کشورایران
زنجیرزنان در کشورایران، به طور منظم و پی در پی در ردیفهای دو تایی یا این که بیشتر تکان مینمایند. در ستونهای جلو پیشکسوتان و بعد از آن جوان ها، نوجوان ها و خردسال ها جنبش مینمایند.[۵] به طور هماهنگ، مبنی بر ریتم روضهای که همزمان روضهخوان میخوانند، زنجیرها را بر شانه و پشت و گاهی راز و سینه خویش میکوبند. یاروهمدم مجموعه، طبل و سنج میکوبند. زنجیرزنی مدلهای گوناگونی دارااست؛ به عنوان مثال تکضرب، سهضرب، چهارضرب و بیشتر. ریتم آن تابع ریتم مدیحه و طبل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۶]
در روزهای تاسوعا و عاشورا، گاهی در پیشاپیش گروههای سینهزنی و زنجیرزنی اسبهایی با پوشش پارچههای سپید آغشته به قطرات سرخرنگ به علامت خون تکان مینمایند. گاهی چندین کبوتر پشت اسبها می گذارند به نشانٔ جابجایی خبر شهید شدن امام حسین از کربلا به آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مدینه.[۷]
در عراق
تصویری از یک مجموعه زنجیرزنی در کربلا، عراق
زنجیرزنی در عراق حدودا همچون جمهوری اسلامی ایران برگزار می گردد. زنجیرزنان همه بلوز سیاه بر بدن کرده و نصیب بالای آن را از پشت چاک میزندد تا زنجیر را جهت تأسی بیشتر با اهل بیت امام حسین علیهالسلام بر تن لخت فرودآوردند. در کاظمین، گروهای از مردان با تشکیل رینگهای بزرگی به صورت مستطیل یا این که بیضی به طرح مقبره کاظمین تکان مینمایند. یار و همدم این مجموعهها طبل و سنج و بوق به صدا در می آید و معمولا روضه خوانی جاری ساختن میشود.[۸] بعضی از زنجیرزنان به رینگهای زنجیر تیغهای خرد متصل مینمایند تا درد و مشقت بیشتری را بر خویش اجبار نمایند.[۹]

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد