عملهای سیاسی بعد از انقلاب اسلامی
با تشکیل شورای انقلاب در دی ۱۳۵۷ش، منتظری به عضویت این شورا درآمد[۳۸] وی در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی کشور، بهتیتر یک کدام از نمایندگان طهران گزینش شد[۳۹] و به سر گروهی مجلس خبرگان برگزیده شد.[۴۰] بعداز درگذشت سید محمود طالقانی، امام خمینی در ۲۱ شهریور ۱۳۵۸ش، منتطری را به امامت آدینه طهران نیز منصوب کرد[۴۱] و تا دی ۱۳۵۸ش (مجال بازگشتش به قم) این منصب مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد را بر ذمه داشت.[۴۲]
منتظری با موافقت امام خمینی شورای مدیر حوزه علمیه قم را تأسیس کرد.[۴۳] همینطور مجمع نمایندگان طلاب حوزه با پیام امام و با پیگیریهای وی تشکیل شد.[۴۴] احداث راءس جهانی علم ها اسلامی ویژه طلاب غیرایرانی،[۴۵] احداث مدرسه ها علمیه نبی اکرم(ص)، امام باقر(ع)، امام درست گو(ع) و بعثت[۴۶]، تأسیس مکتب بهتر تخصصی فقه،[۴۷] تأسیس مدرسه ها علمیه در بیرون مملکت[۴۸] و نوسازی و توسعه و گسترش مکتب دارالشفاء قم از اقدامات منتظری در حیطههای رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد علمیه بود.[۴۹]
به توصیه وی از ۱۲ تا ۱۷ ربیعالاول به هفته وحدت[۵۰] و روز نصفه شعبان تحت عنوان روز جهانی مستضعفین[مستلزم منبع] آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نامگذاری شد.
قائممنزلت رهبری
منتظری، در ۲۵ تیر سال ۱۳۶۴ش از سوی مجلس خبرگان رهبری بهتیتر قائمرده رهبری گزینش شد.[مستلزم منبع] برخی معتقدند این تعیین فارغ از مشاوره با امام خمینی شکل گرفت.[۵۱] [یادداشت ۱] منتظری درین زمان برای انجمن اسلامی دانشجو یان بیرون مرز و بوم نماینده گزینش کرد، هیأتهایی به کشورهای متعدد جهت معرفی هدف ها انقلاب اسلامی کشور ایران اعزام کرد. ائمه آدینه برخی از شهرها، قضات قوه قضائیه، نمایندگانی برای کالجها گزینش و بهمناسبت اعیاد گروهی از زندانیان را رحمت میکرد.[۵۳] دانش کده امام راستگو(ع) با ملازمت وی صورت گرفت،[۵۴] طلاب و مبلغان را جهت درس دادن معارف اسلامی به دانشکدهها اعزام کرد، ستاد مرکزی جهت تقسیم زمین ها ذیل لحاظ وی صورت گرفت، دادگاه بهتر انقلاب در قم با رسیدگی وی تشکیل شد.[مستلزم منبع]
برکنار از قائممقامی
طومار دوم امام خمینی در جواب طومار منتظری
امام خمینی در فروددین ماه ۱۳۶۸ش در طومارای به منتظری، اورا فاقد صلاحیت و مشروعیت آتی رهبری نظام جمهوری اسلامی دانست و ادله آن را تفویض نظام به دست لیبرالها و از روش آنها به منافقین (سازمان مجاهدین کردار کشور ایران) تیتر کرد. امام دراین طومار قسم و سوگند حافظه کرد که از به عبارتی آغاز با قائممقامی منتظری مخالف بوده میباشد ولی رأی نمایندگان خبرگان را پذیرفته میباشد.[۵۵] منتظری در جواب بدین طومار، طومارای به امام نوشت و از عدم استعداد خویش برای قائممقامی صحبت اذعان کرد که گزینه موافقت امام خمینی قرار گرفت.[۵۶] منتظری یکسال بعداز تعیین به قائمرده رهبری، به دستگیری سید مهدی هاشمی اخوی داماد خویش و همینطور به اعدام بعضی از زندانیان سیاسی که اکثراً از منافقین بودند اعتراض کرده بود و در حفاظت از آنها کلام گفته بود. امام خمینی در طومار خویش به منتظری به پناه از منافقین و سید مهدی هاشمی اشاره نموده است. همینطور در طومار امام به نمایندگان مجلس شورای اسلامی آمده میباشد: «بيش از دو سال میباشد در اعلاميهها و پيغامها مجموع کوشش خویش را کرده است تا قضيه بدين جا ختم نگردد، ولى متأسفانه برنده نشد».[۵۷] برای مثال در طومارای به تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۶۵ش، نسبت به تامین از سید مهدی هاشمی هشدار داده بود.[۵۸]
ریشهری نیز درباره دستگیری سید مهدی هاشمی و عدم همیاری منتظری گفته میباشد:
«ما برای این که با حامی توانمند جلو برویم، مورد را با امام در بین گذاشتیم و از وی سؤال کردیم که آیا اذن میدهید اقدامات ما یحتاج را اجرا دهیم یا این که نه. امام فرمودند: جلو بروید و مشاهده کنید روایت چیست. ما تصور میکردیم آقای منتظری درین زمینه با ما یاروهمدم شوند و در جهت تحقیق به اقدامات غیررسمی این اشخاص با ما همیاری داشته باشند...، البته زمانی این مسئله را با وی مطرح کردیم، دیدم آقای منتظری خیلی معمولی واکنش مینمایند و به نوعی عملهای این اشخاص را توجیه مینماید. وی گفتند مدارک را به اینجانب بدهید. مدارک را به وی دادیم و آنگاهها متوجه شدیم آقای منتظری مدارک را به سید مهدی هاشمی تحویل داده تا از جریان پروندهها مطلع باشد.»[۵۹]
درپی برکنار منتظری، اسم و عکسهای وی از کتاب ها درسی، اداره ها دولتی و معابر همگانی گردآوری شد.[مستلزم منبع] در ۲۳ آبان سال ۱۳۷۶ش منتظری در سخنرانی ۱۳ رجب، بر محصور بودن اقتدار رهبری تأکید کرد و به تلاش برخی از ارگانهای نظام اعتراض نمود که با تجمعات و اعتراضات بعضا از حوزویان مواجه شد.[۶۰]
عملهای سیاسی بعد از انقلاب اسلامی
با تشکیل شورای انقلاب در دی ۱۳۵۷ش، منتظری به عضویت این شورا درآمد[۳۸] وی در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی کشور، بهتیتر یک کدام از نمایندگان طهران گزینش شد[۳۹] و به سر گروهی مجلس خبرگان برگزیده شد.[۴۰] بعداز درگذشت سید محمود طالقانی، امام خمینی در ۲۱ شهریور ۱۳۵۸ش، منتطری را به امامت آدینه طهران نیز منصوب کرد[۴۱] و تا دی ۱۳۵۸ش (مجال بازگشتش به قم) این منصب مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد را بر ذمه داشت.[۴۲]
منتظری با موافقت امام خمینی شورای مدیر حوزه علمیه قم را تأسیس کرد.[۴۳] همینطور مجمع نمایندگان طلاب حوزه با پیام امام و با پیگیریهای وی تشکیل شد.[۴۴] احداث راءس جهانی علم ها اسلامی ویژه طلاب غیرایرانی،[۴۵] احداث مدرسه ها علمیه نبی اکرم(ص)، امام باقر(ع)، امام درست گو(ع) و بعثت[۴۶]، تأسیس مکتب بهتر تخصصی فقه،[۴۷] تأسیس مدرسه ها علمیه در بیرون مملکت[۴۸] و نوسازی و توسعه و گسترش مکتب دارالشفاء قم از اقدامات منتظری در حیطههای رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد علمیه بود.[۴۹]
به توصیه وی از ۱۲ تا ۱۷ ربیعالاول به هفته وحدت[۵۰] و روز نصفه شعبان تحت عنوان روز جهانی مستضعفین[مستلزم منبع] آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نامگذاری شد.
قائممنزلت رهبری
منتظری، در ۲۵ تیر سال ۱۳۶۴ش از سوی مجلس خبرگان رهبری بهتیتر قائمرده رهبری گزینش شد.[مستلزم منبع] برخی معتقدند این تعیین فارغ از مشاوره با امام خمینی شکل گرفت.[۵۱] [یادداشت ۱] منتظری درین زمان برای انجمن اسلامی دانشجو یان بیرون مرز و بوم نماینده گزینش کرد، هیأتهایی به کشورهای متعدد جهت معرفی هدف ها انقلاب اسلامی کشور ایران اعزام کرد. ائمه آدینه برخی از شهرها، قضات قوه قضائیه، نمایندگانی برای کالجها گزینش و بهمناسبت اعیاد گروهی از زندانیان را رحمت میکرد.[۵۳] دانش کده امام راستگو(ع) با ملازمت وی صورت گرفت،[۵۴] طلاب و مبلغان را جهت درس دادن معارف اسلامی به دانشکدهها اعزام کرد، ستاد مرکزی جهت تقسیم زمین ها ذیل لحاظ وی صورت گرفت، دادگاه بهتر انقلاب در قم با رسیدگی وی تشکیل شد.[مستلزم منبع]
برکنار از قائممقامی
طومار دوم امام خمینی در جواب طومار منتظری
امام خمینی در فروددین ماه ۱۳۶۸ش در طومارای به منتظری، اورا فاقد صلاحیت و مشروعیت آتی رهبری نظام جمهوری اسلامی دانست و ادله آن را تفویض نظام به دست لیبرالها و از روش آنها به منافقین (سازمان مجاهدین کردار کشور ایران) تیتر کرد. امام دراین طومار قسم و سوگند حافظه کرد که از به عبارتی آغاز با قائممقامی منتظری مخالف بوده میباشد ولی رأی نمایندگان خبرگان را پذیرفته میباشد.[۵۵] منتظری در جواب بدین طومار، طومارای به امام نوشت و از عدم استعداد خویش برای قائممقامی صحبت اذعان کرد که گزینه موافقت امام خمینی قرار گرفت.[۵۶] منتظری یکسال بعداز تعیین به قائمرده رهبری، به دستگیری سید مهدی هاشمی اخوی داماد خویش و همینطور به اعدام بعضی از زندانیان سیاسی که اکثراً از منافقین بودند اعتراض کرده بود و در حفاظت از آنها کلام گفته بود. امام خمینی در طومار خویش به منتظری به پناه از منافقین و سید مهدی هاشمی اشاره نموده است. همینطور در طومار امام به نمایندگان مجلس شورای اسلامی آمده میباشد: «بيش از دو سال میباشد در اعلاميهها و پيغامها مجموع کوشش خویش را کرده است تا قضيه بدين جا ختم نگردد، ولى متأسفانه برنده نشد».[۵۷] برای مثال در طومارای به تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۶۵ش، نسبت به تامین از سید مهدی هاشمی هشدار داده بود.[۵۸]
ریشهری نیز درباره دستگیری سید مهدی هاشمی و عدم همیاری منتظری گفته میباشد:
«ما برای این که با حامی توانمند جلو برویم، مورد را با امام در بین گذاشتیم و از وی سؤال کردیم که آیا اذن میدهید اقدامات ما یحتاج را اجرا دهیم یا این که نه. امام فرمودند: جلو بروید و مشاهده کنید روایت چیست. ما تصور میکردیم آقای منتظری درین زمینه با ما یاروهمدم شوند و در جهت تحقیق به اقدامات غیررسمی این اشخاص با ما همیاری داشته باشند...، البته زمانی این مسئله را با وی مطرح کردیم، دیدم آقای منتظری خیلی معمولی واکنش مینمایند و به نوعی عملهای این اشخاص را توجیه مینماید. وی گفتند مدارک را به اینجانب بدهید. مدارک را به وی دادیم و آنگاهها متوجه شدیم آقای منتظری مدارک را به سید مهدی هاشمی تحویل داده تا از جریان پروندهها مطلع باشد.»[۵۹]
درپی برکنار منتظری، اسم و عکسهای وی از کتاب ها درسی، اداره ها دولتی و معابر همگانی گردآوری شد.[مستلزم منبع] در ۲۳ آبان سال ۱۳۷۶ش منتظری در سخنرانی ۱۳ رجب، بر محصور بودن اقتدار رهبری تأکید کرد و به تلاش برخی از ارگانهای نظام اعتراض نمود که با تجمعات و اعتراضات بعضا از حوزویان مواجه شد.[۶۰]
جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد