مباهله اهلبیت(ع) با معارضان
برپایه نقل علامه طباطبایی در تعبیر و تفسیر المیزان، در برخی منابع حدیثی آمده میباشد نبی اکرم(ص) یهودیان را نیز به مباهله دعوت کرد؛ البته آن ها این دعوت را نپذیرفتند؛[۱۵] همینطور در کتاب الجعفریات مذکور که امام علی(ع) درباره ظهارنداشتن کنیز، اشخاص را به مباهله دعوت کرد.[۱۶] بهگزارش کلینی هم، هنگامی که امام باقر(ع) با عبدالله بن قدمت لیثی، دربارهٔ موضوعی مشاجره میکرد و وی نمیبه عهده گرفت، امام باقر(ع) او را به مباهله مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد فراخواند.[۱۷]
مباهله اصحاب اهل بیت(ع) با معارضان
به نقل از ابومِخنَف، مقتلنویس شیعی، در رخداد کربلا، بُرَیر بن خُضَیر هَمْدانی، از شهدای کربلا و یزید بن مَعقَل، از لشکر قدمت بن سعد، درباره جانشینی امام علی(ع) با هم مباهله کردند.[۱۸] بهگفته نتیجه کاشانی در تفسیرالصّافی، عبدالله بن عباس، صحابی نبی(ص)، چندبار اشخاص گوناگون همانند زید بن اثبات، از کاتبان قرآن،[۱۹] را به مباهله دعوت رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.[۲۰]
روحانی موءثر در پند نقل مینماید بابا خَیرانی، خادم امام جواد(ع) درباره جانشینی امام هادی(ع)، احمدبن محمد بن عیسی را که منکر جانشینی وی(ع) بود، به مباهله دعوت کرد؛ اما وی ترسید و به جانشینی امام هادی(ع) اقرار کرد.[۲۱] همینطور روضه خوان طوسی در کتاب الغیبة مینویسد حسین بن روح نوبختی، سومین نفر از نواب اربعه، با شَلْمَغانی مباهله کرد و شلمغانی پس از بازه کوتاهی کشته شد.[۲۲] نجاشی نیز ذکر مینماید ابوعبدالله صَفوانی با حکم کننده موصل درباره امامت مناظره و مباهله کرد و چندین روز بعد از آن، حکم دهنده موصل آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مُرد.[۲۳]
مباهله عالمان شیعی با معارضان
ملا احمد نراقی، مولف معراجالسّعادة، در خزائن نوشته میباشد ابوالقاسم فِندِرسکی درسفر به شهری که کافران در آن معاش میکردند، با آنها دعوا کرد. آن ها پایداری معابدشان و فساد مساجد مسلمانها را ادله حقانیت مذهبشان میدانستند. میرفندرسکی ادعای آن ها را رد کرد و برای ثابت سخنش، در معبدشان اذان خاطرنشان کرد و نماز خواند که سبب ساز فروریختن سقف آن شد.[۲۴]
گفتهاند جعفر کشف کنندهالْغِطاء، از مراجع تاسی قرن سیزدهم قمری، میرزا محمد اخباری، از شاخصترین اخباریهای جمهوری اسلامی ایران را به مباهله دعوت کرد و در کویرهای دور و بر طهران در انتظار او ماند؛ البته وی نیامد.[۲۵] بنابر گزارشی هم، علامه طباطبایی به بعضا از اهل کتاب توصیه مباهله داده بود و معتقد بود مباهله حجّتی زنده میباشد و هرگاه موقعیت موردنیاز مهیا باشد، فیضقسمت خواهد بود.[۲۶]
جستارهای متعلق
آیه مباهله
پانویس
مجلسی، مرآة العقول فی تفصیل خبر ها آل الرسول، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۱۸۵
مکارم شیرازی، تعبیروتفسیر مثال، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۷۸.
محمدی ری شهری، فرهنگ وتمدنطومار مباهله، ۱۳۹۵ش، ص۱۱.
برای مثال نگاه نمایید به ابومخنف، وقعة الطفّ، ۱۴۱۷ق، ص۲۲۱؛ سود کاشانی، تعبیر و تفسیر الصافی، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۱۷؛ ابن عبدالبر، جامع العلم و فضله، ۱۴۲۱ق، ص۳۸۱؛ اثرگذار، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۸؛ طوسی، الغیبة، ۱۴۱۱ق، ص۳۰۷.
سوره آلعمران، آیه۶۱.
منزهنیا، «مباهله، پرنورترین باورهای شیعه»، ص۵۱.
طباطبایی، معجزه قرآن، ۱۳۶۲ش، ص۱۲۷-۱۲۸.
لویی، مباهله در مدینه، ۱۳۷۸ش، ص۶۵.
مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۶۵.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
ابنسعد، الطبقات الكبری، خامسة۱، ۱۴۱۰ق، ص۳۹۱-۳۹۲.
طباطبایی، تعبیروتفسیر المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۲۳۴.
ابن اشعث، الجعفریات، مکتبة النینوی الحدیثة، ص۱۱۵.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۴۴۹.
ابومخنف، وقعة الطفّ، ۱۴۱۷ق، ص۲۲۱.
مباهله اهلبیت(ع) با معارضان
برپایه نقل علامه طباطبایی در تعبیر و تفسیر المیزان، در برخی منابع حدیثی آمده میباشد نبی اکرم(ص) یهودیان را نیز به مباهله دعوت کرد؛ البته آن ها این دعوت را نپذیرفتند؛[۱۵] همینطور در کتاب الجعفریات مذکور که امام علی(ع) درباره ظهارنداشتن کنیز، اشخاص را به مباهله دعوت کرد.[۱۶] بهگزارش کلینی هم، هنگامی که امام باقر(ع) با عبدالله بن قدمت لیثی، دربارهٔ موضوعی مشاجره میکرد و وی نمیبه عهده گرفت، امام باقر(ع) او را به مباهله مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد فراخواند.[۱۷]
مباهله اصحاب اهل بیت(ع) با معارضان
به نقل از ابومِخنَف، مقتلنویس شیعی، در رخداد کربلا، بُرَیر بن خُضَیر هَمْدانی، از شهدای کربلا و یزید بن مَعقَل، از لشکر قدمت بن سعد، درباره جانشینی امام علی(ع) با هم مباهله کردند.[۱۸] بهگفته نتیجه کاشانی در تفسیرالصّافی، عبدالله بن عباس، صحابی نبی(ص)، چندبار اشخاص گوناگون همانند زید بن اثبات، از کاتبان قرآن،[۱۹] را به مباهله دعوت رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.[۲۰]
روحانی موءثر در پند نقل مینماید بابا خَیرانی، خادم امام جواد(ع) درباره جانشینی امام هادی(ع)، احمدبن محمد بن عیسی را که منکر جانشینی وی(ع) بود، به مباهله دعوت کرد؛ اما وی ترسید و به جانشینی امام هادی(ع) اقرار کرد.[۲۱] همینطور روضه خوان طوسی در کتاب الغیبة مینویسد حسین بن روح نوبختی، سومین نفر از نواب اربعه، با شَلْمَغانی مباهله کرد و شلمغانی پس از بازه کوتاهی کشته شد.[۲۲] نجاشی نیز ذکر مینماید ابوعبدالله صَفوانی با حکم کننده موصل درباره امامت مناظره و مباهله کرد و چندین روز بعد از آن، حکم دهنده موصل آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مُرد.[۲۳]
مباهله عالمان شیعی با معارضان
ملا احمد نراقی، مولف معراجالسّعادة، در خزائن نوشته میباشد ابوالقاسم فِندِرسکی درسفر به شهری که کافران در آن معاش میکردند، با آنها دعوا کرد. آن ها پایداری معابدشان و فساد مساجد مسلمانها را ادله حقانیت مذهبشان میدانستند. میرفندرسکی ادعای آن ها را رد کرد و برای ثابت سخنش، در معبدشان اذان خاطرنشان کرد و نماز خواند که سبب ساز فروریختن سقف آن شد.[۲۴]
گفتهاند جعفر کشف کنندهالْغِطاء، از مراجع تاسی قرن سیزدهم قمری، میرزا محمد اخباری، از شاخصترین اخباریهای جمهوری اسلامی ایران را به مباهله دعوت کرد و در کویرهای دور و بر طهران در انتظار او ماند؛ البته وی نیامد.[۲۵] بنابر گزارشی هم، علامه طباطبایی به بعضا از اهل کتاب توصیه مباهله داده بود و معتقد بود مباهله حجّتی زنده میباشد و هرگاه موقعیت موردنیاز مهیا باشد، فیضقسمت خواهد بود.[۲۶]
جستارهای متعلق
آیه مباهله
پانویس
مجلسی، مرآة العقول فی تفصیل خبر ها آل الرسول، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۱۸۵
مکارم شیرازی، تعبیروتفسیر مثال، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۷۸.
محمدی ری شهری، فرهنگ وتمدنطومار مباهله، ۱۳۹۵ش، ص۱۱.
برای مثال نگاه نمایید به ابومخنف، وقعة الطفّ، ۱۴۱۷ق، ص۲۲۱؛ سود کاشانی، تعبیر و تفسیر الصافی، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۱۷؛ ابن عبدالبر، جامع العلم و فضله، ۱۴۲۱ق، ص۳۸۱؛ اثرگذار، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۸؛ طوسی، الغیبة، ۱۴۱۱ق، ص۳۰۷.
سوره آلعمران، آیه۶۱.
منزهنیا، «مباهله، پرنورترین باورهای شیعه»، ص۵۱.
طباطبایی، معجزه قرآن، ۱۳۶۲ش، ص۱۲۷-۱۲۸.
لویی، مباهله در مدینه، ۱۳۷۸ش، ص۶۵.
مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۶۵.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۱۴.
ابنسعد، الطبقات الكبری، خامسة۱، ۱۴۱۰ق، ص۳۹۱-۳۹۲.
طباطبایی، تعبیروتفسیر المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۲۳۴.
ابن اشعث، الجعفریات، مکتبة النینوی الحدیثة، ص۱۱۵.
کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۴۴۹.
ابومخنف، وقعة الطفّ، ۱۴۱۷ق، ص۲۲۱.

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد