مجله خبری مساجد

مسجد فی مابین مسلمان ها از مقام ویژه و والایی شامل است. به‏طور جدا می‏اقتدار اذعان داشت، پس از کعبه که منزل آفریدگار و قبله آرزوها و آرزوهای مسلمان‌ها میباشد،مسجد از منظرمکانی،مقدس‏ترین جای می‏باشد. مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد این مداقه و قداست ازآغاز بنای آن به وسیله فخر کائنات بشروخاتم رسل حضرت محمد (ص) تحت عنوان آموزه‏ای به یادماندنی به کلیه مسلمانها آموخته شد. در قرآن کریم و مهربان نیز بیش تر از همگی به جنبه معنوی مساجد توکل شد‌ه‌است.فحوای تنی چند از آیاتی که مؤید این نکته حائض اهمیت میباشد را میتوان به تفصیل زیر بر شمرد:

«عبادت و سر ونیاز با پروردگار نیاز حقیقی وفطری هر بشر، کامل کننده و مقوم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شخصیت اوست،گرچه عبادت در هر نقطه ای این نیاز روحی را به صورت نسبی تأمین می نماید،اما این نیاز در مسجد و عبادتگاه خوب وکاملتر تأمین میگردد. به این ترتیب آدم سازه به فطرت خود،محل عبادت و مسجد را دوست میدارد وبدان علاقه می ورزد.بازرسی های تاریخی نماد می دهد که محل پرستش با بشر هم رویکرد وهم زاد بوده میباشد.از این رو ائمه معصومین(ع) در سخنان خود مسجد را لانه و پناهگاه مومنین برشمرده اند.» و«از طرف دیگرگرایش فطری بشر،او‌را وادار می نماید،تا در مکانی که انتساب بیش تری با آفریدگار دارااست،او‌را پرستش کند و با وی سر و نیاز نماید.جایگاهی که منسوب به خداست، عالی می‌تواند آدم را از امواج گرفتاری ها و اضطراب ها به دور نماید آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد وبه حاشیه دریا ادب و اعتقاد برساند.»

با نگاهی زود گذر به تاریخ اسلام در می‏یابیم که علی‏رغم سپری شد یک‌سری قرن از ایجاد کرد او‌لین مسجد بدست فرستاده اسلام(ص) همچنان شأن،قداست وحیات معنوی آن مراقبت گردیده‌است و هیچگاه در زمان تاریخ رده والای خود را در بین عموم مردم از دست نداده میباشد و زیر تأثیر وضعیت هنگامی و مکانی و نیز نوع واکنش حاکمان و سلاطین قرار نگرفته میباشد و در طول این زمانه متمادی همواره تأثیری شگرف براندیشه های شرعی ومعنوی اجتماع مسلمانها داشته میباشد.

اولی مسجد در اسلام که به وسیله نبی گرامی اسلام(ص)در هجرت به مدینه تأسیس شد،باانگیزه معنوی وبراساس وپایه زهد و باکارکردی معنوی سازه گردیده است.

همچنانکه این نکته قابل توجه و بسیار دقیق را معبود متعال به طور وحی به پیامبر مکرم اسلام(ص)گوشزد کرده است. و به آن حضرت اذن ندادند در مسجدی که هدف ها مهم ایجاد کرد بر بی تقوایی و نفاق بوده میباشد (مسجد ضرار) گام بگذارند. (لا تَقُمْ فیهِ اَبَداً لَّمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَی التَّقْاو‏ مِنْ اَوَّلِ یَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُومَ فیهِ فیهِ رِجالٌ یُّحِبُّونَ اَنْ یَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرینَ :ترجمه:‏تو ای پیامبر ما هیچ گاه در مسجد آن ها گام نگذار و به عبارتی مسجد «قبا» که بنیانش از نخستین بر مبنا تقوی سفت سازه شده بر اینکه در آن اقامه نماز کنی سزاوارتر میباشد که در آن مسجد مردان عصمت که مشتاق تهذیب نفوس خودند در آیند و معبود مردان تمیز و مهذب را دوست داراست.)

با همین غرض بود که در تاریخ اسلام ما با مساجد مبارکه ومعنویت ساز(مساجدی که بوسیله اشخاص نیک و با هدف ها و علت‏های خوب والهی تشکیل شده‏اند یا این که آنکه رخداد تاریخی ارزشمندی را در خویش مکان داده‏اند و به‌این‏ترتیب بها مهم آن مضاعف گشته میباشد.) و ملعونه نفاق پرور(مساجدی که بوسیله اشخاص بی‏زهد و تقوا و با هدف ها و علت‏های ضدارزشی سازه گذاشته گردیده‏اند، به سیرتکامل‏ای که سبب ساز تحول بها ذاتی و معنوی آن ها شد‌ه‌است) که آرم آن مسجد ضرار بوده میباشد، مواجه می شویم:وَّ الَّذینَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرارًا وَّ کُفْرًا وَّ تَفْریقًا بَیْنَ الْمُؤْمِنینَ وَ اِرْصاداً لِّمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَیَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنآ اِلاَّ الْحُسْنی‏ وَ اللَّهُ یَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ‏ ترجمه:آن مجموعه منافقی که مسجدی برای ضرر و زیان اسلام برپا کردند«که کردار به مسجد پیغمبر و نماز وی حاضر نشوند» و مقصودشان کفروعناد و ساخت‌و‌ساز تفرقه واژه فی مابین مسلمان‌ها و استعانت با معاندان دیرینه پروردگار و فرستاده بود وبا این همگی قسمهای مؤکّد حافظه می‏نمایند که «در بنای این مسجد» جز قصد نه و توسعه و گسترش اسلام نداریم پروردگار سند می‏دهد که محقّقاً لاف می‏گویند.

از سوی دیگر نقش شگرف وتاثیر گذاری که مسجد در توسعه وتوسعه مبانی اعتقادی و معنوی آئین مبین اسلام داشت امری انکار ناپذیر میباشد. با اعتنا به رده ونقش کلان این جای مقدس بود که در کل فتوحات اسلامی که بوسیله لشکریان اسلام در سرزمینهای دیگر اعمال می گرفت اولی پدیده جغرافیایی که منصه تحقق می یافت تشکیل داد سریع مساجد بوسیله سربازان اسلام بوده میباشد.

چون رسول گرامی اسلام (ص) قابلیت تبلیغ جامع الاطراف اسلام را در مساجد میسر میدید و بستر سازی موردنیاز جهت تمجید مسجد تحت عنوان پایگاهی که به صورت دائمی به اشاعه فرهنگ و تمدن معنوی جامعه ها می پرداخت را مهیا نمود. این کار رسول(ص) در واقعبا غرض فرهنگ وتمدن سازی در جهت تبیین وتقویت کارها معنوی در سطح دولت ها بوده میباشد.در واقعیت اولی جای معنوی که در سراسرگستره حکومت اسلامی به صورت منظم و شاگرد دور از هم بود و حضوری چشمگیر و فعال در اداره معنوی قلوب مسلمانها داشت، مسجد بوده میباشد.

● روحانیت و مسجد:

همان گونه که نبی گرامی اسلام(ص) مسجد را تحت عنوان مقر اساسی و اصلی خود قرار داده و فعالیت تبلیغی واصلاح و هدایت معنوی جامعه را در مسجد طراحی برنامه میکردند. اینک بایسته میباشد روحانیت معظم با تأسی از سیره و سنت نبوی (ع) و سود گیری ازپتانسیل بالقوه، گنجایش وتوان بالای آدم سازی این مقر اساسی ومقدس ، علاوه بر شناسایی مورد ها و ناحیه های فعالیتهای متنوع ومتکثر فرهنگی فقاهتی که امکان اجرایی در سطح مساجد را دارا بوده ونیز استعمال از ابزار نوین تبلیغی و به کارگیری ادبیاتی کارآمد در جذب عوام مردم دراستقبال واقبال از اپلیکیشن های مساجد با توسعه و پیشرفت کلیه جانبه آن قابلیت رواج فرهنگ و تمدن شرعی و بازسازی معنوی در سطح جامعه وجود داراست.

دراین راستا ضروری میباشد آشنایی جامعی از این دوعنصرتأثیرگذار به شغل آید. آشنایی صحیح و درست ترازو توانمندیهای این دو یعنی روحانیت تحت عنوان مرجع فکری وعقیدتی قشرها متفاوت جامعه و مسجد تحت عنوان مقر تبلیغ وترویج فرهنگ و تمدن شرعی و معنوی از شأن ومنزلت بالایی بین عوام مردم اجتماع برخورداراست.

شکل گیرد تا در سایه هماهنگی دربین این عناصرمکانی وانسانی شاهد پرورش و گسترش روز افزون آیین مداری و آئین محوری در میان مجموع جامعه اسلامی که پیشگفتار تمدن سازی آموزه های فقهی وترویج و مرمت معنوی درسطح جامعه میباشد، باشیم. با دقت این که یکی‌از مهم ترین و بزرگترین وظیفه روحانیت معظّم تبلیغ آیین مبین اسلام است، مساجد می توانند این قابلیت وبستر را (با دقت به مقام والای آن) برای آن‌ها آماده کنند تا آنها بتوانند درتمام حوزه های تبلیغی و عملیاتی کردن آموزه های شرعی و سیره وسنت نبوی (ص) و ائمه اطهار(ع) به کار بپردازند.

مساجد فقط برای اقامه نمازهای یومیّه به جماعت وجود ندارد که روحانیون تنها تحت عنوان امام جماعت در آن حضور پیدا کنند. همچنانکه رسول گرامی اسلام (ص) بیشترکارهای اجرایی و حکومتی ونیز مطالعه به کارها تبلیغی و حتی مسائل ومشکلات مسلمین را در مسجد رتق وفتق می کردند. اینک نیز جامعه روحانیت با تأسی از رویه و طرز آن بزرگوار ، بایسته میباشد مساجد را تحت عنوان پایه فعالیتهای تبلیغی و فقاهتی قرار داده و مجموع اهتمام وتلاش خود را جهت اشاعه معنویت و کمال آدم فرهم کنند.

با التفات به مطالب مطروحه بالا، دراین مقال تلاش گردیده است، قضیه ها وکارکردهایی که فعلا قابلیت و امکان بازشناسی و بازتعریف آن درحوزه عملکردی مساجد وجود داشته و روحانیت می‌توانند جهت رواج بعد ها متعدد معنویت ازآن فایده گیری کنند با تأکید برنقش وجایگاه مسجد ذکرشده میباشد:

مسجد فی مابین مسلمان ها از مقام ویژه و والایی شامل است. به‏طور جدا می‏اقتدار اذعان داشت، پس از کعبه که منزل آفریدگار و قبله آرزوها و آرزوهای مسلمان‌ها میباشد،مسجد از منظرمکانی،مقدس‏ترین جای می‏باشد. مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد این مداقه و قداست ازآغاز بنای آن به وسیله فخر کائنات بشروخاتم رسل حضرت محمد (ص) تحت عنوان آموزه‏ای به یادماندنی به کلیه مسلمانها آموخته شد. در قرآن کریم و مهربان نیز بیش تر از همگی به جنبه معنوی مساجد توکل شد‌ه‌است.فحوای تنی چند از آیاتی که مؤید این نکته حائض اهمیت میباشد را میتوان به تفصیل زیر بر شمرد:

«عبادت و سر ونیاز با پروردگار نیاز حقیقی وفطری هر بشر، کامل کننده و مقوم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شخصیت اوست،گرچه عبادت در هر نقطه ای این نیاز روحی را به صورت نسبی تأمین می نماید،اما این نیاز در مسجد و عبادتگاه خوب وکاملتر تأمین میگردد. به این ترتیب آدم سازه به فطرت خود،محل عبادت و مسجد را دوست میدارد وبدان علاقه می ورزد.بازرسی های تاریخی نماد می دهد که محل پرستش با بشر هم رویکرد وهم زاد بوده میباشد.از این رو ائمه معصومین(ع) در سخنان خود مسجد را لانه و پناهگاه مومنین برشمرده اند.» و«از طرف دیگرگرایش فطری بشر،او‌را وادار می نماید،تا در مکانی که انتساب بیش تری با آفریدگار دارااست،او‌را پرستش کند و با وی سر و نیاز نماید.جایگاهی که منسوب به خداست، عالی می‌تواند آدم را از امواج گرفتاری ها و اضطراب ها به دور نماید آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد وبه حاشیه دریا ادب و اعتقاد برساند.»

با نگاهی زود گذر به تاریخ اسلام در می‏یابیم که علی‏رغم سپری شد یک‌سری قرن از ایجاد کرد او‌لین مسجد بدست فرستاده اسلام(ص) همچنان شأن،قداست وحیات معنوی آن مراقبت گردیده‌است و هیچگاه در زمان تاریخ رده والای خود را در بین عموم مردم از دست نداده میباشد و زیر تأثیر وضعیت هنگامی و مکانی و نیز نوع واکنش حاکمان و سلاطین قرار نگرفته میباشد و در طول این زمانه متمادی همواره تأثیری شگرف براندیشه های شرعی ومعنوی اجتماع مسلمانها داشته میباشد.

اولی مسجد در اسلام که به وسیله نبی گرامی اسلام(ص)در هجرت به مدینه تأسیس شد،باانگیزه معنوی وبراساس وپایه زهد و باکارکردی معنوی سازه گردیده است.

همچنانکه این نکته قابل توجه و بسیار دقیق را معبود متعال به طور وحی به پیامبر مکرم اسلام(ص)گوشزد کرده است. و به آن حضرت اذن ندادند در مسجدی که هدف ها مهم ایجاد کرد بر بی تقوایی و نفاق بوده میباشد (مسجد ضرار) گام بگذارند. (لا تَقُمْ فیهِ اَبَداً لَّمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَی التَّقْاو‏ مِنْ اَوَّلِ یَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُومَ فیهِ فیهِ رِجالٌ یُّحِبُّونَ اَنْ یَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرینَ :ترجمه:‏تو ای پیامبر ما هیچ گاه در مسجد آن ها گام نگذار و به عبارتی مسجد «قبا» که بنیانش از نخستین بر مبنا تقوی سفت سازه شده بر اینکه در آن اقامه نماز کنی سزاوارتر میباشد که در آن مسجد مردان عصمت که مشتاق تهذیب نفوس خودند در آیند و معبود مردان تمیز و مهذب را دوست داراست.)

با همین غرض بود که در تاریخ اسلام ما با مساجد مبارکه ومعنویت ساز(مساجدی که بوسیله اشخاص نیک و با هدف ها و علت‏های خوب والهی تشکیل شده‏اند یا این که آنکه رخداد تاریخی ارزشمندی را در خویش مکان داده‏اند و به‌این‏ترتیب بها مهم آن مضاعف گشته میباشد.) و ملعونه نفاق پرور(مساجدی که بوسیله اشخاص بی‏زهد و تقوا و با هدف ها و علت‏های ضدارزشی سازه گذاشته گردیده‏اند، به سیرتکامل‏ای که سبب ساز تحول بها ذاتی و معنوی آن ها شد‌ه‌است) که آرم آن مسجد ضرار بوده میباشد، مواجه می شویم:وَّ الَّذینَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرارًا وَّ کُفْرًا وَّ تَفْریقًا بَیْنَ الْمُؤْمِنینَ وَ اِرْصاداً لِّمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَیَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنآ اِلاَّ الْحُسْنی‏ وَ اللَّهُ یَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ‏ ترجمه:آن مجموعه منافقی که مسجدی برای ضرر و زیان اسلام برپا کردند«که کردار به مسجد پیغمبر و نماز وی حاضر نشوند» و مقصودشان کفروعناد و ساخت‌و‌ساز تفرقه واژه فی مابین مسلمان‌ها و استعانت با معاندان دیرینه پروردگار و فرستاده بود وبا این همگی قسمهای مؤکّد حافظه می‏نمایند که «در بنای این مسجد» جز قصد نه و توسعه و گسترش اسلام نداریم پروردگار سند می‏دهد که محقّقاً لاف می‏گویند.

از سوی دیگر نقش شگرف وتاثیر گذاری که مسجد در توسعه وتوسعه مبانی اعتقادی و معنوی آئین مبین اسلام داشت امری انکار ناپذیر میباشد. با اعتنا به رده ونقش کلان این جای مقدس بود که در کل فتوحات اسلامی که بوسیله لشکریان اسلام در سرزمینهای دیگر اعمال می گرفت اولی پدیده جغرافیایی که منصه تحقق می یافت تشکیل داد سریع مساجد بوسیله سربازان اسلام بوده میباشد.

چون رسول گرامی اسلام (ص) قابلیت تبلیغ جامع الاطراف اسلام را در مساجد میسر میدید و بستر سازی موردنیاز جهت تمجید مسجد تحت عنوان پایگاهی که به صورت دائمی به اشاعه فرهنگ و تمدن معنوی جامعه ها می پرداخت را مهیا نمود. این کار رسول(ص) در واقعبا غرض فرهنگ وتمدن سازی در جهت تبیین وتقویت کارها معنوی در سطح دولت ها بوده میباشد.در واقعیت اولی جای معنوی که در سراسرگستره حکومت اسلامی به صورت منظم و شاگرد دور از هم بود و حضوری چشمگیر و فعال در اداره معنوی قلوب مسلمانها داشت، مسجد بوده میباشد.

● روحانیت و مسجد:

همان گونه که نبی گرامی اسلام(ص) مسجد را تحت عنوان مقر اساسی و اصلی خود قرار داده و فعالیت تبلیغی واصلاح و هدایت معنوی جامعه را در مسجد طراحی برنامه میکردند. اینک بایسته میباشد روحانیت معظم با تأسی از سیره و سنت نبوی (ع) و سود گیری ازپتانسیل بالقوه، گنجایش وتوان بالای آدم سازی این مقر اساسی ومقدس ، علاوه بر شناسایی مورد ها و ناحیه های فعالیتهای متنوع ومتکثر فرهنگی فقاهتی که امکان اجرایی در سطح مساجد را دارا بوده ونیز استعمال از ابزار نوین تبلیغی و به کارگیری ادبیاتی کارآمد در جذب عوام مردم دراستقبال واقبال از اپلیکیشن های مساجد با توسعه و پیشرفت کلیه جانبه آن قابلیت رواج فرهنگ و تمدن شرعی و بازسازی معنوی در سطح جامعه وجود داراست.

دراین راستا ضروری میباشد آشنایی جامعی از این دوعنصرتأثیرگذار به شغل آید. آشنایی صحیح و درست ترازو توانمندیهای این دو یعنی روحانیت تحت عنوان مرجع فکری وعقیدتی قشرها متفاوت جامعه و مسجد تحت عنوان مقر تبلیغ وترویج فرهنگ و تمدن شرعی و معنوی از شأن ومنزلت بالایی بین عوام مردم اجتماع برخورداراست.

شکل گیرد تا در سایه هماهنگی دربین این عناصرمکانی وانسانی شاهد پرورش و گسترش روز افزون آیین مداری و آئین محوری در میان مجموع جامعه اسلامی که پیشگفتار تمدن سازی آموزه های فقهی وترویج و مرمت معنوی درسطح جامعه میباشد، باشیم. با دقت این که یکی‌از مهم ترین و بزرگترین وظیفه روحانیت معظّم تبلیغ آیین مبین اسلام است، مساجد می توانند این قابلیت وبستر را (با دقت به مقام والای آن) برای آن‌ها آماده کنند تا آنها بتوانند درتمام حوزه های تبلیغی و عملیاتی کردن آموزه های شرعی و سیره وسنت نبوی (ص) و ائمه اطهار(ع) به کار بپردازند.

مساجد فقط برای اقامه نمازهای یومیّه به جماعت وجود ندارد که روحانیون تنها تحت عنوان امام جماعت در آن حضور پیدا کنند. همچنانکه رسول گرامی اسلام (ص) بیشترکارهای اجرایی و حکومتی ونیز مطالعه به کارها تبلیغی و حتی مسائل ومشکلات مسلمین را در مسجد رتق وفتق می کردند. اینک نیز جامعه روحانیت با تأسی از رویه و طرز آن بزرگوار ، بایسته میباشد مساجد را تحت عنوان پایه فعالیتهای تبلیغی و فقاهتی قرار داده و مجموع اهتمام وتلاش خود را جهت اشاعه معنویت و کمال آدم فرهم کنند.

با التفات به مطالب مطروحه بالا، دراین مقال تلاش گردیده است، قضیه ها وکارکردهایی که فعلا قابلیت و امکان بازشناسی و بازتعریف آن درحوزه عملکردی مساجد وجود داشته و روحانیت می‌توانند جهت رواج بعد ها متعدد معنویت ازآن فایده گیری کنند با تأکید برنقش وجایگاه مسجد ذکرشده میباشد: