اکبر هاشمی بهرمانی دارای شهرت به اکبر هاشمی رفسنجانی (۱۳۱۳ - ۱۳۹۵ش) روضه خوان، سیاستمدار و از تاثیرگذارترین شخصیتهای ایران بود. او از یاران شاخص امام خمینی در جنگ علیه حکومت پهلوی بود و چند دفعه بازداشت و زندانی شد. از موسسان جامعه روحانیت اهل جنگ طهران، عضویت در شورای انقلاب، سرپرستی وزارت مرزو بوم، عضویت در هیات موسس حزب جمهوری، سر گروهی مجلس شورای اسلامی، جانشین فرماندهی مجموع قوا و فرماندهی نبرد، دو عصر سر گروهی جمهوری، سر کردگی شورای بهتر امنیت ملی، سر کردگی مجمع تشخیص مصلحت نظام از احداث تا مجال درگذشت، امامت آدینه موقت طهران از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۸۸ش، نمایندگی عموم طهران در مجلس خبرگان از اولِ تأسیس و سر گروهی آن مجلس از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ش، و سر گروهی هیئت مؤسس و هیئت امنای کالج آزاد اسلامی مثلا کارهای مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد او بعداز انقلاب بود.
معاشطومار
اکبر هاشمی بهرمانی در ۳ شهریور ۱۳۱۳ش در روستای بهرمان شهرستان رفسنجان در استان کرمان متولد شد. پدرش میرزاعلی هاشمی بهرمانی تحصیلات حوزوی داشت و از باغداران حوزه بود که محل بازگشت مسائل فقهی و دنیوی عموم بود. مادرش ماهبیبی صفریان اسم داشت. هاشمی در ۵ سالگی علم آموزی قرآن، گلستان سعدی و نصاب الصبیان را در مدرسهمنزل شروع کرد. در سال ۱۳۲۷ش و در سن ۱۴ سالگی به همپا پسرعمویش محمد هاشمیان برای علم آموزی علم ها فقاهتی به قم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رفت.[۱]
هاشمی دروس مقدمات و سطح را در درس حسینعلی منتظری، علی مشکینی، محمد صدوقی، مصطفی اعتمادی و محمد مجاهدی حاضر شد و در درس بیرون مراجعی مثلا بروجردی، امام خمینی، متفحص داماد، سید محمدرضا گلپایگانی، مرتضی حائری یزدی و سید شهاب الدین نجفی مرعشی کمپانی کرد. همینطور فلسفه و تعبیر را از علامه طباطبایی، حسینعلی منتظری و ابوالفضل زاهدی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد فراگرفت.[۲]
هاشمی در سال ۱۳۳۷ش با عفت مرعشی تزویج کرد. فاطمه، محسن، فائزه، مهدی و یاسر پنج فرزند آنها می باشند.[۳]
درگذشت
هاشمی رفسنجانی، یک شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ش، به دنبال سکته قلبی، به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد و به عبارتی روز در ۸۲ سالگی درگذشت. در ۲۱ دی ۱۳۹۵ش، آیتالله خامنهای در کالج طهران بر پیکر وی نماز اقامه کرد و بعد از تشییع در بقعه امام خمینی به خاک ودیعه شد.[۴]
اثر ها
تعبیروتفسیر راهنما
سرگذشت فلسطین (ترجمه)
امیرکبیر: قهرمان نبرد با استعمار
آزاداندیشی اسلامی و روشنفکری اسلامی
فرهنگ وتمدن قرآن (۳۳ جلد)
تعبیر راهنما
انقلاب یا این که بعثت تازه
عالم در بعدازظهر بعثت (با شرکت کردن محمدجواد باهنر)
منزلت مساجد در نظام اسلامی از منظر قرآن
السیاسة الاقتصادیة فی الحکومة الاسلامیة
تحقیقی کوتاه پیرامون اعجاز
خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی[۵]
مبارزات انقلابی و اقدامات فرهنگی تا سال ۱۳۵۷
هاشمی در سالهای اول اقامت در قم با فدائیان اسلام آشنا شد. او به فدائیان عشق داشت ولی بعضی از رفتارهای سیاسی آنهارا نمیپسندید و جانب مرجع پیروی خویش آیت الله بروجردی را میگرفت.[۶] او یکسری سال آنگاه با امام خمینی آشنا شد و در گردآوری شاگردان او قرار گرفت.[۷] هاشمی در سال ۱۳۳۶ش برای نخسین بار با آیتالله خامنهای آشنا شد.[۸]
در سال ۱۳۳۷ش که روز ها تبلیغی محرم را در همدان می گذراند، در روز عاشورا علاوه بر اشاره به سرانجام سقوط نظام سلطنتی عراق، عیب گیری تندی را متوجه نظام سلطنتی پهلوی کرد که به همین عامل بازداشت و بعداز تعدادی روز آزاد شد.[۹]
هاشمی در سال ۱۳۳۸ش با همیاری دوستان خویش بهویژه محمدجواد باهنر و مشورت کردن امام خمینی، نشریه مدرسه تشیع را منتشر کرد.[۱۰] دراین نشریه مسائل اجتماعی و سیاسی به صورت جدید بوسیله متفکران اسلامی و فضلای حوزوی عرضه میشد تا در رقابت با پندارهای مارکسیستی و ملیگرایانه از بینشهای اسلامی نگهبانی نماید.[۱۱]
هاشمی در سال ۱۳۴۱ش و در ماجرای لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی از سوی امام خمینی به استانهای یزد و کرمان رفت و پیام امام را به علما رساند. در ۲۱ فروددین ماه ۱۳۴۲ بعداز رخداد حادثه فیضیه بازداشت و جزء اولی طلاب به سربازی اعزام شد[۱۲] و بعداز حادثه ۱۵ خرداد ماه پادگان را سوراخ کرد و بازنگشت.[۱۳] او در سال ۱۳۴۳ش کتاب سرگذشت فلسطین نوشته اکرم زعیتر را به فارسی ترجمه کرد.[۱۴] در روزگار حصرِ امام خمینی، هاشمی با همیاری دوستانش دو نشریه بعثت و انتقام را منتشر کردند.[۱۵] هاشمی با امضای اعلامیهای اعتراضی به تبعید امام خمینی به وسیله ساواک در تاریخ ۱۳۴۳/۱۲/۱۲ بازداشت و چهار ماه زندانی شد.[۱۶] وی در ۶ دی ۱۳۴۴ش در نجفآباد در نقطه پايان یک سخنرانی برای تن درستی امام خمینی دعا کرد و بازداشت گردیده و به قم بازگردانده شد.[۱۷]
با کشف اساسنامه مجموعه پنهان یازده نفره از شاگردان آیت الله خمینی، هاشمی زیر تعقیب قرار گرفت و معاش نصفهپنهان در پیش گرفت.[۱۸] در همین زمان کتاب «امیرکبیر یا این که قهرمان نبرد با استعمار» را منتشر کرد و در ضمن این کتاب، تفکرهای اصلاحی امیرکبیر در کشور ایران و نیاز مملکت به دگرگونی و از دربین بردن مفاسد را مطرح کرد.[۱۹]
ساواک در سال ۱۳۵۰ش برای پیشگیری از اخلال در جشن و پای کوبیهای ۲۵۰۰ ساله، عده ای از روحانیان مثلا هاشمی را بازداشت کرد، البته در سال ۱۳۵۱ش با وثیقه آزاد شد.[۲۰] او توشه دیگر به باعث شغلهای رمزّی و مهاجرت به آن سوی مرز، در سال ۱۳۵۴ش بازداشت و تا فصلپاییز ۱۳۵۷ش زندانی شد.[۲۱] هاشمی پس از آزادی از زندان به همپا مرتضی مطهری، محمدجواد باهنر، مهدوی کنی، سید علی حسینی خامنهای، سید محمد حسینی بهشتی، جامعه روحانیت جنگجو طهران را تشکیل دادند.[۲۲]
اکبر هاشمی بهرمانی دارای شهرت به اکبر هاشمی رفسنجانی (۱۳۱۳ - ۱۳۹۵ش) روضه خوان، سیاستمدار و از تاثیرگذارترین شخصیتهای ایران بود. او از یاران شاخص امام خمینی در جنگ علیه حکومت پهلوی بود و چند دفعه بازداشت و زندانی شد. از موسسان جامعه روحانیت اهل جنگ طهران، عضویت در شورای انقلاب، سرپرستی وزارت مرزو بوم، عضویت در هیات موسس حزب جمهوری، سر گروهی مجلس شورای اسلامی، جانشین فرماندهی مجموع قوا و فرماندهی نبرد، دو عصر سر گروهی جمهوری، سر کردگی شورای بهتر امنیت ملی، سر کردگی مجمع تشخیص مصلحت نظام از احداث تا مجال درگذشت، امامت آدینه موقت طهران از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۸۸ش، نمایندگی عموم طهران در مجلس خبرگان از اولِ تأسیس و سر گروهی آن مجلس از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ش، و سر گروهی هیئت مؤسس و هیئت امنای کالج آزاد اسلامی مثلا کارهای مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد او بعداز انقلاب بود.
معاشطومار
اکبر هاشمی بهرمانی در ۳ شهریور ۱۳۱۳ش در روستای بهرمان شهرستان رفسنجان در استان کرمان متولد شد. پدرش میرزاعلی هاشمی بهرمانی تحصیلات حوزوی داشت و از باغداران حوزه بود که محل بازگشت مسائل فقهی و دنیوی عموم بود. مادرش ماهبیبی صفریان اسم داشت. هاشمی در ۵ سالگی علم آموزی قرآن، گلستان سعدی و نصاب الصبیان را در مدرسهمنزل شروع کرد. در سال ۱۳۲۷ش و در سن ۱۴ سالگی به همپا پسرعمویش محمد هاشمیان برای علم آموزی علم ها فقاهتی به قم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رفت.[۱]
هاشمی دروس مقدمات و سطح را در درس حسینعلی منتظری، علی مشکینی، محمد صدوقی، مصطفی اعتمادی و محمد مجاهدی حاضر شد و در درس بیرون مراجعی مثلا بروجردی، امام خمینی، متفحص داماد، سید محمدرضا گلپایگانی، مرتضی حائری یزدی و سید شهاب الدین نجفی مرعشی کمپانی کرد. همینطور فلسفه و تعبیر را از علامه طباطبایی، حسینعلی منتظری و ابوالفضل زاهدی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد فراگرفت.[۲]
هاشمی در سال ۱۳۳۷ش با عفت مرعشی تزویج کرد. فاطمه، محسن، فائزه، مهدی و یاسر پنج فرزند آنها می باشند.[۳]
درگذشت
هاشمی رفسنجانی، یک شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ش، به دنبال سکته قلبی، به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد و به عبارتی روز در ۸۲ سالگی درگذشت. در ۲۱ دی ۱۳۹۵ش، آیتالله خامنهای در کالج طهران بر پیکر وی نماز اقامه کرد و بعد از تشییع در بقعه امام خمینی به خاک ودیعه شد.[۴]
اثر ها
تعبیروتفسیر راهنما
سرگذشت فلسطین (ترجمه)
امیرکبیر: قهرمان نبرد با استعمار
آزاداندیشی اسلامی و روشنفکری اسلامی
فرهنگ وتمدن قرآن (۳۳ جلد)
تعبیر راهنما
انقلاب یا این که بعثت تازه
عالم در بعدازظهر بعثت (با شرکت کردن محمدجواد باهنر)
منزلت مساجد در نظام اسلامی از منظر قرآن
السیاسة الاقتصادیة فی الحکومة الاسلامیة
تحقیقی کوتاه پیرامون اعجاز
خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی[۵]
مبارزات انقلابی و اقدامات فرهنگی تا سال ۱۳۵۷
هاشمی در سالهای اول اقامت در قم با فدائیان اسلام آشنا شد. او به فدائیان عشق داشت ولی بعضی از رفتارهای سیاسی آنهارا نمیپسندید و جانب مرجع پیروی خویش آیت الله بروجردی را میگرفت.[۶] او یکسری سال آنگاه با امام خمینی آشنا شد و در گردآوری شاگردان او قرار گرفت.[۷] هاشمی در سال ۱۳۳۶ش برای نخسین بار با آیتالله خامنهای آشنا شد.[۸]
در سال ۱۳۳۷ش که روز ها تبلیغی محرم را در همدان می گذراند، در روز عاشورا علاوه بر اشاره به سرانجام سقوط نظام سلطنتی عراق، عیب گیری تندی را متوجه نظام سلطنتی پهلوی کرد که به همین عامل بازداشت و بعداز تعدادی روز آزاد شد.[۹]
هاشمی در سال ۱۳۳۸ش با همیاری دوستان خویش بهویژه محمدجواد باهنر و مشورت کردن امام خمینی، نشریه مدرسه تشیع را منتشر کرد.[۱۰] دراین نشریه مسائل اجتماعی و سیاسی به صورت جدید بوسیله متفکران اسلامی و فضلای حوزوی عرضه میشد تا در رقابت با پندارهای مارکسیستی و ملیگرایانه از بینشهای اسلامی نگهبانی نماید.[۱۱]
هاشمی در سال ۱۳۴۱ش و در ماجرای لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی از سوی امام خمینی به استانهای یزد و کرمان رفت و پیام امام را به علما رساند. در ۲۱ فروددین ماه ۱۳۴۲ بعداز رخداد حادثه فیضیه بازداشت و جزء اولی طلاب به سربازی اعزام شد[۱۲] و بعداز حادثه ۱۵ خرداد ماه پادگان را سوراخ کرد و بازنگشت.[۱۳] او در سال ۱۳۴۳ش کتاب سرگذشت فلسطین نوشته اکرم زعیتر را به فارسی ترجمه کرد.[۱۴] در روزگار حصرِ امام خمینی، هاشمی با همیاری دوستانش دو نشریه بعثت و انتقام را منتشر کردند.[۱۵] هاشمی با امضای اعلامیهای اعتراضی به تبعید امام خمینی به وسیله ساواک در تاریخ ۱۳۴۳/۱۲/۱۲ بازداشت و چهار ماه زندانی شد.[۱۶] وی در ۶ دی ۱۳۴۴ش در نجفآباد در نقطه پايان یک سخنرانی برای تن درستی امام خمینی دعا کرد و بازداشت گردیده و به قم بازگردانده شد.[۱۷]
با کشف اساسنامه مجموعه پنهان یازده نفره از شاگردان آیت الله خمینی، هاشمی زیر تعقیب قرار گرفت و معاش نصفهپنهان در پیش گرفت.[۱۸] در همین زمان کتاب «امیرکبیر یا این که قهرمان نبرد با استعمار» را منتشر کرد و در ضمن این کتاب، تفکرهای اصلاحی امیرکبیر در کشور ایران و نیاز مملکت به دگرگونی و از دربین بردن مفاسد را مطرح کرد.[۱۹]
ساواک در سال ۱۳۵۰ش برای پیشگیری از اخلال در جشن و پای کوبیهای ۲۵۰۰ ساله، عده ای از روحانیان مثلا هاشمی را بازداشت کرد، البته در سال ۱۳۵۱ش با وثیقه آزاد شد.[۲۰] او توشه دیگر به باعث شغلهای رمزّی و مهاجرت به آن سوی مرز، در سال ۱۳۵۴ش بازداشت و تا فصلپاییز ۱۳۵۷ش زندانی شد.[۲۱] هاشمی پس از آزادی از زندان به همپا مرتضی مطهری، محمدجواد باهنر، مهدوی کنی، سید علی حسینی خامنهای، سید محمد حسینی بهشتی، جامعه روحانیت جنگجو طهران را تشکیل دادند.[۲۲]

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد