مجله خبری مساجد

نقش حوّا در گناه بشر
در قرآن هیچ اشاره‌ای به نقش حوّا در اول گناه انسان نشده میباشد. بنابر قول عتیق مار، حوا را و وی نیز انسان را فریب اعطا کرد، در حالی‌که به گفته قرآن، شیطان هر دوی آنان را وسوسه کرد.[۲۳] حتی‌در آیه ۱۲۰ سوره طه صرفا از گفتگوی شیطان با بشر و وسوسه وی کلام بیان شده و شیطان مستقیماً به وی خطاب نموده است. البته درین آیه بدین‌که خطاب شیطان به حوّا بوده، اشاره‌ای نشده میباشد؛ به این ترتیب، در حالی که در سنّت یهودی مسیحی، حوّا شخصیتی فریب خورده و منحرف کننده معرفی شد‌ه‌است، در قرآن، انسان و حوّا، هر دو، به یک‌اندازه مسئول شناخته گردیده و تحت عنوان اولیه زوج بشری به اخراج از فردوس محکوم مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده‌اند.[۲۴]

وسوسه شدن حوّا در روایات
هرچند در روایات تفسیری، درباره جزئیات وسوسه شیطان و نقش حوّا در رانده شدن خویش و همسرش از پردیس مطالبی آمده[۲۵] که ظاهراً برگرفته از روایت ذکر شده در هجرت پیدایش در عهد و پیمان عتیق میباشد.[۲۶] همینطور در حدیثی با قید اسم حوّا آمده: «در شرایطی که حوّا خلا، کالا زن به شوهرش دسیسه نمی کرد»[۲۷] که منظور از دسیسه، نقش حوّا در اول گناه انسان دانسته گردیده‌است.[۲۸] همینطور روایتی بر وسوسه شدن حوّا بعداز اخراج از فردوس دلالت دارااست؛ بدین ترتیب داستان، حوّا حامله میشد البته طفل‌اش زنده نمی‌ماند. شیطان (که حارث نامیده میشد) نزد او آمد و او‌را وسوسه کرد که طفل را عبدالحارث معرفی نماید تا زنده بماند. آنها نیز اینگونه کردند در حالی که‌این وسوسه‌ای شیطانی بود.[۲۹] به این ترتیب داستان، حوّا مجدد موجب فریب انسان شد. (عالمان شیعه و سنّی نقد ها یا این که تأویلاتی در این مورد دارا‌هستند)[۳۰] علامه مجلسی صدور این احادیث از امامان شیعه را از روی تقیه دانسته میباشد؛ علامه طباطبائی [۸۷] این داستان و نظایر آن را جعلی یا این که از اسرائیلیات رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانسته میباشد.[۳۱]

حوا در کتاب ها تاریخی
با این‌که در منابع حدیثی شیعه و سنّی، احادیث معدودی درباره حوا آمده میباشد، در کتاب‌های تاریخ، تراجم و قصص انبیا روایاتی فراوان، متعدد و غالباً از سیرتکامل اسرائیلیات چشم می گردد.[۳۲] براین اساس احادیث، زمانی که پروردگار حضرت بشر را در فردوس بومی کرد، او فقط بود. بعد از آن معبود اورا به خوابی عمیق فرو پیروزی و حوّا را از یکی‌از دنده‌های پهلوی چپش خلق و خوی کرد. در حین این کار، انسان هیچ دردی شم نکرد، چون در غیر این شکل میلی به زن نمی‌داشت. بعد از آن بر حوّا جامه‌های بهشتی پوشاندند، او را آراستند و بالای رمز انسان نشاندند. بشر بعد از بیدار شدن اورا رویت کرد و او را آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد حوّا نامید.

نمایی کهن از مرقد حوا در جده (۱۹۱۸م)
در همین منابع آمده میباشد که انسان و حوّا در پردیس در ناز و نعمت بودند، البته ابلیس، که از دهن مار صحبت می‌اعلام کرد، با یاری طاووس آن ها را فریب بخشید و میوه ممنوعه (جاودانگی) را آغاز حوّا و بعد بشر خورد. در روایتی آمده میباشد تا هنگامی که بشر عقل سلیم داشت از میوه ممنوعه نخورد، ازاینرو، حوّا به وی شراب نوشاند و بعد از آن او‌را نزد درخت موفقیت و وادار به میل کردن از میوه آن نمود.

بشر و حوّا پیرو قانون شکنی از دستور الهی و تناول کردن میوه ممنوعه، محکوم و از پردیس رانده شدند. خلال جزاهای مشترک، به حوّا و آن گاه همگی زنان بعداز وی جزاهای بسیار دیگری برای مثال عادت ماهانه، حاملگی و درد وضع حمل داده شد. بعداز رانده شدن از فردوس، انسان در هند و حوّا در جده فرود آمد و بعداز توبه، در عرفات با یکدیگر ملاقات کردند. آنها برخی از مناسک حج را به مکان آوردند و حوّا برای اولیه توشه حیض شد. بشر پایش را بر زمین کوبید و آب زمزم ریخت و حوّا با آن غسل کرد. حوّا از بیست توشه زایمان چهل نوپا به جهان آورد. وی یک‌سال بعد از بشر درگذشت و در جوارش به خاک امانت شد.[۳۳]

نقش حوّا در گناه بشر
در قرآن هیچ اشاره‌ای به نقش حوّا در اول گناه انسان نشده میباشد. بنابر قول عتیق مار، حوا را و وی نیز انسان را فریب اعطا کرد، در حالی‌که به گفته قرآن، شیطان هر دوی آنان را وسوسه کرد.[۲۳] حتی‌در آیه ۱۲۰ سوره طه صرفا از گفتگوی شیطان با بشر و وسوسه وی کلام بیان شده و شیطان مستقیماً به وی خطاب نموده است. البته درین آیه بدین‌که خطاب شیطان به حوّا بوده، اشاره‌ای نشده میباشد؛ به این ترتیب، در حالی که در سنّت یهودی مسیحی، حوّا شخصیتی فریب خورده و منحرف کننده معرفی شد‌ه‌است، در قرآن، انسان و حوّا، هر دو، به یک‌اندازه مسئول شناخته گردیده و تحت عنوان اولیه زوج بشری به اخراج از فردوس محکوم مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده‌اند.[۲۴]

وسوسه شدن حوّا در روایات
هرچند در روایات تفسیری، درباره جزئیات وسوسه شیطان و نقش حوّا در رانده شدن خویش و همسرش از پردیس مطالبی آمده[۲۵] که ظاهراً برگرفته از روایت ذکر شده در هجرت پیدایش در عهد و پیمان عتیق میباشد.[۲۶] همینطور در حدیثی با قید اسم حوّا آمده: «در شرایطی که حوّا خلا، کالا زن به شوهرش دسیسه نمی کرد»[۲۷] که منظور از دسیسه، نقش حوّا در اول گناه انسان دانسته گردیده‌است.[۲۸] همینطور روایتی بر وسوسه شدن حوّا بعداز اخراج از فردوس دلالت دارااست؛ بدین ترتیب داستان، حوّا حامله میشد البته طفل‌اش زنده نمی‌ماند. شیطان (که حارث نامیده میشد) نزد او آمد و او‌را وسوسه کرد که طفل را عبدالحارث معرفی نماید تا زنده بماند. آنها نیز اینگونه کردند در حالی که‌این وسوسه‌ای شیطانی بود.[۲۹] به این ترتیب داستان، حوّا مجدد موجب فریب انسان شد. (عالمان شیعه و سنّی نقد ها یا این که تأویلاتی در این مورد دارا‌هستند)[۳۰] علامه مجلسی صدور این احادیث از امامان شیعه را از روی تقیه دانسته میباشد؛ علامه طباطبائی [۸۷] این داستان و نظایر آن را جعلی یا این که از اسرائیلیات رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانسته میباشد.[۳۱]

حوا در کتاب ها تاریخی
با این‌که در منابع حدیثی شیعه و سنّی، احادیث معدودی درباره حوا آمده میباشد، در کتاب‌های تاریخ، تراجم و قصص انبیا روایاتی فراوان، متعدد و غالباً از سیرتکامل اسرائیلیات چشم می گردد.[۳۲] براین اساس احادیث، زمانی که پروردگار حضرت بشر را در فردوس بومی کرد، او فقط بود. بعد از آن معبود اورا به خوابی عمیق فرو پیروزی و حوّا را از یکی‌از دنده‌های پهلوی چپش خلق و خوی کرد. در حین این کار، انسان هیچ دردی شم نکرد، چون در غیر این شکل میلی به زن نمی‌داشت. بعد از آن بر حوّا جامه‌های بهشتی پوشاندند، او را آراستند و بالای رمز انسان نشاندند. بشر بعد از بیدار شدن اورا رویت کرد و او را آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد حوّا نامید.

نمایی کهن از مرقد حوا در جده (۱۹۱۸م)
در همین منابع آمده میباشد که انسان و حوّا در پردیس در ناز و نعمت بودند، البته ابلیس، که از دهن مار صحبت می‌اعلام کرد، با یاری طاووس آن ها را فریب بخشید و میوه ممنوعه (جاودانگی) را آغاز حوّا و بعد بشر خورد. در روایتی آمده میباشد تا هنگامی که بشر عقل سلیم داشت از میوه ممنوعه نخورد، ازاینرو، حوّا به وی شراب نوشاند و بعد از آن او‌را نزد درخت موفقیت و وادار به میل کردن از میوه آن نمود.

بشر و حوّا پیرو قانون شکنی از دستور الهی و تناول کردن میوه ممنوعه، محکوم و از پردیس رانده شدند. خلال جزاهای مشترک، به حوّا و آن گاه همگی زنان بعداز وی جزاهای بسیار دیگری برای مثال عادت ماهانه، حاملگی و درد وضع حمل داده شد. بعداز رانده شدن از فردوس، انسان در هند و حوّا در جده فرود آمد و بعداز توبه، در عرفات با یکدیگر ملاقات کردند. آنها برخی از مناسک حج را به مکان آوردند و حوّا برای اولیه توشه حیض شد. بشر پایش را بر زمین کوبید و آب زمزم ریخت و حوّا با آن غسل کرد. حوّا از بیست توشه زایمان چهل نوپا به جهان آورد. وی یک‌سال بعد از بشر درگذشت و در جوارش به خاک امانت شد.[۳۳]