مجله خبری مساجد

عثمان بن عفان (مقتول در سال ۳۵ قمری) سو‌مین خلیفه از خلفای راشدین نزد اهل سنت و از اصحاب فرستاده اکرم(ص). عثمان بنابر شورایی که قدمت بن خطاب قبل از مرگ خویش برای گزینش خلیفه انتخاب کرد، به خلافت رسید و از ۲۳ق.(یا۲۴ق.)تا هنگام کشته شدنش در سال ۳۵ قمری. حکومت کرد. وی در‌پی یک کودتا علیه روش حکومتی‌اش در مدینه به دست شورشیان مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشته شد.

نسب، خویشان و ویژگی ها
منابع تاریخ اسلام، نسب او‌را اینگونه ضبط کرده‌اند: عثمان بن عفان بن ابی العاص بن امیة بن عبد و بنده شمس بن بنده مناف ابن قصی القرشی الاموی. عثمان از طایفه بنی امیه میباشد[۱] و اجداد وی و بنی هاشم در مخلوق مناف به هم میرسد.[۲] براین اساس، وی از طایفه بنی‌امیه، شاخه ابوالعاص میباشد.[۳] مادرش أروی از طایفه بابا وی میباشد که نسبش را اینگونه آورده‌اند: بنت کریز بن ربیعة بن حبیب بن بنده شمس بن عبد و بنده مناف بن قصی.[۴] مامان عثمان، فرزند‌ ام حکیم بنت عبدالمطلب عمه نبی اکرم(ص) رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۵]

میلاد عثمان را سال ششم[۶] عام الفیل نوشته‌اند. وی دو لقب داشت: ابوعمرو و ابوعبدالله که اولین مشهورتر میباشد.[۷] رقیه دختر فرستاده از همسران وی میباشد که برخی گفته‌اند برای وی عمرو و عبدالله را به جهان آورد؛ البته هیچکدام زنده نماندند و در کودکی از جهان رفتند.[۸] برخی منابع، عمرو را فرزند رقیه ندانسته‌اند و آورده‌اند که عمرو در نا آگاهی از همسری دیگر برای عثمان به جهان آمده و به‌این رو لقب عثمان در نادانی ابوعمرو بود و زیرا اسلام آورد و با رقیه تزویج کرد، عبدالله دیده به جهان گشود و لقب ابوعبدالله را بر ابوعمرو ترجیح بخشید.[۹] [یادداشت ۱]بنابر منابع،‌ ام‌کلثوم دختر نبی نیز بعداز وفات رقیه، به عقد عثمان درآمد.[۱۱] منابع اهل سنت به این رو که دو دختر نبی(ص) به همسری وی درآمده‌اند، اورا «ذوالنورین» (صاحب و مالک دو نوروروشنایی) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوانده‌اند.[۱۲]

نبو
تبارنامه بنی‌امیه
امیه
عاص ابی‌العاص حرب ابی‌عمرو
سعید عفان حکم ابوسفیان ابی‌معیط
عبدالله خالد عثمان مروان حنظله یزید معاویه عتبه ام‌حبیبه عقبه
عبدالعزیز عبدالملک محمد یزید ولید ولید ام‌کلثوم
قدمت یزید سلیمان ولید هشام مروان دوم معاویه
ولید یزید ابراهیم
در طول رسول اکرم(ص)
تاریخ صدر اسلام
شخصیت‌ها
فرستاده اسلام(ص) • ابوطالب • حضرت خدیجه(س) • حضرت علی (ع) • حضرت فاطمه(س) • حمزة بن عبدالمطلب • سلمان فارسی • ابوذر غفاری • مقداد بن عمرو • جعفر بن ابی‌طالب • بلال حبشی • ابوبکر • قدمت بن خطاب • عثمان بن عفان • صحابه
نزاع‌ها
غزوه‌ها و سریه‌ها
پیکار بدر • پیکار احد• غزوه بنی‌نضیر • غزوه خندق • غزوه بنی‌قریظه • صلح حدیبیه • غزوه خیبر • فتح مکه • غزوه تبوک • بقیه غزوه‌ها • سریه‌ها
شهرها و جای ‌ها
مکه• شعب ابی‌طالب • مدینه• طائف • مسجد قبا • مسجدالنبی • سقیفه بنی‌ساعده • خیبر • آرامستان بقیع
حادثه ها
بعثت • سفر به حبشه • لیلة المبیت • مهاجرت به مدینه • صلح حدیبیه • حجة الوداع • رخداد غدیر • سقیفه • سپاه اسامه
مفاهیم مرتبط
اسلام• انصار • مهاجرین • تشیع • حج • قریش • بنی‌هاشم • بنی امیه • نا‌آگاهی
نبو
گفته‌اند که عثمان به دعوت ابوبکر، در مکه اسلام آورد.[۱۳] سال ظریف اسلام آوردن عثمان به‌صدق مشخص و معلوم وجود ندارد؛ البته گفته‌اند که وی در به عبارتی اوایل دعوت فرستاده(ص) در منزل ارقم بن ابی‌ارقم ایمان آورده میباشد. خودش میگوید که چهار‌مین نفری میباشد که اسلام آورده میباشد.[۱۴] ابن سعد در کتاب طبقات الکبری، اسلام آوردن او‌را به یاور طلحه پیش از ورود رسول(ص) به منزل ارقم می داند.[۱۵]

عثمان از اولیه عده ای میباشد که از مکه به حبشه مسافرت کرد.[۱۶] با اینکه در طی پیکار بدر در مدینه بود، در نزاع کمپانی نکرد. تاریخ‌نگاران گفته‌اند انگیزه عدم کمپانی عثمان در پیکار، بیماری همسرش رقیه دختر رسول بود و فرد رسول اورا موظف به ماندن در مدینه کرد و رقیه در نقطه پايان به عبارتی نزاع درگذشت.[۱۷]

واقدی در المغازی گفتگویی میان عبدالرحمن بن عوف و عثمان را نقل می‌نماید که در آن مذاکره عثمان بعد از گزارش عبدالرحمن از حادثه ها بدر و احد و بیعت رضوان اعتراف می‌نماید که در نبرد احد برای مثال عده ای بود که از معرکه گریز کرده اما معبود او‌را بخشیده میباشد.[۱۸]

در سال ششم مسافرت، پیش از صلح حدیبیه عثمان به‌تیتر نماینده نبی اکرم(ص) جهت گفت‌و‌گو با مشرکان به مکه رسول شد.[۱۹]

به نقل بعضا از منابع اهل سنت در جریان تجهیز سپاه اسلام برای نبرد تبوک، عثمان به دلیل حال و روز مالی قابل قبولی که داشت مثلا عده ای بود که به تجهیز سپاه امداد‌های مالی قابل‌توجهی کرد. براساس همین گزارش هزار دینار برای تجهیز سپاه اسلام امداد کرد و نبی اورا دعا کرد.[۲۰] علامه امینی این گروه از گزارش‌ها را جعلی و به دلیل مبالغه در فضائل خلفا و دارنده سندی ضعیف می داند.[۲۱]

عثمان بن عفان (مقتول در سال ۳۵ قمری) سو‌مین خلیفه از خلفای راشدین نزد اهل سنت و از اصحاب فرستاده اکرم(ص). عثمان بنابر شورایی که قدمت بن خطاب قبل از مرگ خویش برای گزینش خلیفه انتخاب کرد، به خلافت رسید و از ۲۳ق.(یا۲۴ق.)تا هنگام کشته شدنش در سال ۳۵ قمری. حکومت کرد. وی در‌پی یک کودتا علیه روش حکومتی‌اش در مدینه به دست شورشیان مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشته شد.

نسب، خویشان و ویژگی ها
منابع تاریخ اسلام، نسب او‌را اینگونه ضبط کرده‌اند: عثمان بن عفان بن ابی العاص بن امیة بن عبد و بنده شمس بن بنده مناف ابن قصی القرشی الاموی. عثمان از طایفه بنی امیه میباشد[۱] و اجداد وی و بنی هاشم در مخلوق مناف به هم میرسد.[۲] براین اساس، وی از طایفه بنی‌امیه، شاخه ابوالعاص میباشد.[۳] مادرش أروی از طایفه بابا وی میباشد که نسبش را اینگونه آورده‌اند: بنت کریز بن ربیعة بن حبیب بن بنده شمس بن عبد و بنده مناف بن قصی.[۴] مامان عثمان، فرزند‌ ام حکیم بنت عبدالمطلب عمه نبی اکرم(ص) رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۵]

میلاد عثمان را سال ششم[۶] عام الفیل نوشته‌اند. وی دو لقب داشت: ابوعمرو و ابوعبدالله که اولین مشهورتر میباشد.[۷] رقیه دختر فرستاده از همسران وی میباشد که برخی گفته‌اند برای وی عمرو و عبدالله را به جهان آورد؛ البته هیچکدام زنده نماندند و در کودکی از جهان رفتند.[۸] برخی منابع، عمرو را فرزند رقیه ندانسته‌اند و آورده‌اند که عمرو در نا آگاهی از همسری دیگر برای عثمان به جهان آمده و به‌این رو لقب عثمان در نادانی ابوعمرو بود و زیرا اسلام آورد و با رقیه تزویج کرد، عبدالله دیده به جهان گشود و لقب ابوعبدالله را بر ابوعمرو ترجیح بخشید.[۹] [یادداشت ۱]بنابر منابع،‌ ام‌کلثوم دختر نبی نیز بعداز وفات رقیه، به عقد عثمان درآمد.[۱۱] منابع اهل سنت به این رو که دو دختر نبی(ص) به همسری وی درآمده‌اند، اورا «ذوالنورین» (صاحب و مالک دو نوروروشنایی) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوانده‌اند.[۱۲]

نبو
تبارنامه بنی‌امیه
امیه
عاص ابی‌العاص حرب ابی‌عمرو
سعید عفان حکم ابوسفیان ابی‌معیط
عبدالله خالد عثمان مروان حنظله یزید معاویه عتبه ام‌حبیبه عقبه
عبدالعزیز عبدالملک محمد یزید ولید ولید ام‌کلثوم
قدمت یزید سلیمان ولید هشام مروان دوم معاویه
ولید یزید ابراهیم
در طول رسول اکرم(ص)
تاریخ صدر اسلام
شخصیت‌ها
فرستاده اسلام(ص) • ابوطالب • حضرت خدیجه(س) • حضرت علی (ع) • حضرت فاطمه(س) • حمزة بن عبدالمطلب • سلمان فارسی • ابوذر غفاری • مقداد بن عمرو • جعفر بن ابی‌طالب • بلال حبشی • ابوبکر • قدمت بن خطاب • عثمان بن عفان • صحابه
نزاع‌ها
غزوه‌ها و سریه‌ها
پیکار بدر • پیکار احد• غزوه بنی‌نضیر • غزوه خندق • غزوه بنی‌قریظه • صلح حدیبیه • غزوه خیبر • فتح مکه • غزوه تبوک • بقیه غزوه‌ها • سریه‌ها
شهرها و جای ‌ها
مکه• شعب ابی‌طالب • مدینه• طائف • مسجد قبا • مسجدالنبی • سقیفه بنی‌ساعده • خیبر • آرامستان بقیع
حادثه ها
بعثت • سفر به حبشه • لیلة المبیت • مهاجرت به مدینه • صلح حدیبیه • حجة الوداع • رخداد غدیر • سقیفه • سپاه اسامه
مفاهیم مرتبط
اسلام• انصار • مهاجرین • تشیع • حج • قریش • بنی‌هاشم • بنی امیه • نا‌آگاهی
نبو
گفته‌اند که عثمان به دعوت ابوبکر، در مکه اسلام آورد.[۱۳] سال ظریف اسلام آوردن عثمان به‌صدق مشخص و معلوم وجود ندارد؛ البته گفته‌اند که وی در به عبارتی اوایل دعوت فرستاده(ص) در منزل ارقم بن ابی‌ارقم ایمان آورده میباشد. خودش میگوید که چهار‌مین نفری میباشد که اسلام آورده میباشد.[۱۴] ابن سعد در کتاب طبقات الکبری، اسلام آوردن او‌را به یاور طلحه پیش از ورود رسول(ص) به منزل ارقم می داند.[۱۵]

عثمان از اولیه عده ای میباشد که از مکه به حبشه مسافرت کرد.[۱۶] با اینکه در طی پیکار بدر در مدینه بود، در نزاع کمپانی نکرد. تاریخ‌نگاران گفته‌اند انگیزه عدم کمپانی عثمان در پیکار، بیماری همسرش رقیه دختر رسول بود و فرد رسول اورا موظف به ماندن در مدینه کرد و رقیه در نقطه پايان به عبارتی نزاع درگذشت.[۱۷]

واقدی در المغازی گفتگویی میان عبدالرحمن بن عوف و عثمان را نقل می‌نماید که در آن مذاکره عثمان بعد از گزارش عبدالرحمن از حادثه ها بدر و احد و بیعت رضوان اعتراف می‌نماید که در نبرد احد برای مثال عده ای بود که از معرکه گریز کرده اما معبود او‌را بخشیده میباشد.[۱۸]

در سال ششم مسافرت، پیش از صلح حدیبیه عثمان به‌تیتر نماینده نبی اکرم(ص) جهت گفت‌و‌گو با مشرکان به مکه رسول شد.[۱۹]

به نقل بعضا از منابع اهل سنت در جریان تجهیز سپاه اسلام برای نبرد تبوک، عثمان به دلیل حال و روز مالی قابل قبولی که داشت مثلا عده ای بود که به تجهیز سپاه امداد‌های مالی قابل‌توجهی کرد. براساس همین گزارش هزار دینار برای تجهیز سپاه اسلام امداد کرد و نبی اورا دعا کرد.[۲۰] علامه امینی این گروه از گزارش‌ها را جعلی و به دلیل مبالغه در فضائل خلفا و دارنده سندی ضعیف می داند.[۲۱]