فشار و سختگیری بر شیعه ها سیاست معاویه در ازای عموم شام، نمیتوانست برای شیعهها عراق کارساز باشد. از این رو خط مش قتل و شکنجه را برگزید. و برای تحقیر شیعهها امام علی(ع) اصطلاح «ترابیه» را اشاعه می کرد.[۱۰۳]
کشتار شیعهها به وسیله امویان از مجال حکومت امام علی(ع) استارت شد. معاویه، بسر بن ارطاة، سفیان بن عوف غامدی و ضحاک بن قیس را به عراق و حجاز ارسال کرد و از آن ها خواست، هر جا شیعه یافتند، بکشند.
مغیره از سال ۴۱ تا ۴۹ یا این که ۵۰ والی کوفه بود. او با شیعهها به تسامح خلق و خوی می کرد و با این طرز، فضای سیاسی را آهسته نگه داشت. بعد از مرگ مغیره، معاویه به زیاد بن ابیه که والی بصره بود، امارت کوفه را هم سپرد. وی در مبادرت ابتدا، دست ۸۰ بدن از افرادی را که با وی بیعت نکردند، انقطاع کرد. مسلم بن زیمر و عبدالله بن نجی از شیعیانی بودند که به دست وی شهید شدند. امام حسین(ع) در طومارای که در ادامه شهید شدن حُجر برای معاویه ارسال کرد، از شهید شدن آنها نیز حافظه مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.[مستلزم منبع][۱۰۴]
مأموریت زیاد، سرکوبی شیعه ها در کوفه و سراسر عراق بود. ابناعثم کوفی می گوید: وی پیوسته درپی شیعهها بود و هر کجا آنها را مییافت میکشت و شمار متعددی را کشت. وی دست و پای عموم را جدا و چشمانشان را کور میکرد. اما خویش معاویه نیز جماعتی از شیعهها را کشت. نقل گردیده است معاویه خویش امر کرد گروهی از شیعه را بهدار آویزند. زیاد شیعه ها را در مسجد توده میکرد تا از علی(ع) اظهار بیزاری نمایند. امام حسن(ع) در طومارای به معاویه به اخلاق زیاد اعتراض کرد. معاویه همینطور به عمال خویش نوشت:[مستلزم منبع]
در بین شما کسی که از شیعه ها علی و جنایتکار به دوستی اوست، از میان ببرید، حتی در حالتی که عامل و بینهای برای این شغل و لو با پیش بینی و گمان، از پایین سنگ خارج رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بکشید.
بیعت برای ولایتعهدی یزید
بیعت دریافت کردن برای خلافت پسرش یزید، بیشتراز هر مسأله دیگری منجر شد بخش اعظمی در مقابل وی بایستند و از وی عیب گیری نمایند. او از طرز مسلمان ها در انتخاب خلیفه از روزگار خلافت ابوبکر، خارج رفته بود.[۱۰۵] وی برای بقای نظامی که سازه کرده بود، بایستی حکومت ارثی پدید میاورد. عملی کردن اینگونه تصمیمی فعالیت سادگی عدم وجود؛ چون عربها از گذشته، با حکومت ارثی آشنا نبودند و آشکار میباشد که معاویه از این که ثمره همتهایی سی سالهاش در تأسیس حکومت اموی از دربین برود، می ترسید. معاویه بر این اعتقاد بود که تعیین خلیفه بایستی فی مابین بنیامیه باقی بماند و به این خواسته یزید را به ولایتعهدی برگزید. از سایر سو وی نظریه داشت که راءس خلافت بایستی در مملکت شام باشد؛ چون تمایل سیاسی آنها به سوی بنیامیه آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بود.[۱۰۶]
موافق ماجرا مشهوری مغیرة بن شعبه معاویه را بهاین تامل واداشت.[۱۰۷] البته خویش معاویه نیز اینگونه تصمیمی داشت و کلام مغیره، استارت علنی ساختن آن فی مابین عموم بود.[۱۰۸] زیاد بن ابیه موضع متفاوتی داشت. زیاد اعتقاد داشت که یزید انسان سستی میباشد و به شکار بیشتراز خلافت عشق و علاقه دارااست و برای خلیفه شدن مطلوب وجود ندارد و از سوی دیگر دسته مخالف، همچنان نیرومند بودند.[۱۰۹]
معاویه سفارش زیاد را به خواسته خودداری از قیام امام حسن(ع) و فرزندان صحابه، عهده دار شد و اعلان ولایتعهدی یزید را تا ساخت و ساز حال و روز بهتری عقب انداخت. در عین حالا وی شخصیتهای مطرح مخالف ولایتعهدی یزید را از بین برداشت. ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین می گوید:وقتی که معاویه قصد کرد که برای خلافت پس از خودش به عایدی یزید از عموم بیعت بگیرد، برای امام حسن(ع) و سعد بن ابی وقاص خیانت چید و مخفیانه سم ارسال کرد، هر دوی آنان به مسافت چندین روز از جهان رفتند.[۱۱۰] حتی سازه بر بعضی اقوال عایشه را نیز به همین ادله به قتل رساند.[۱۱۱]
فشار و سختگیری بر شیعه ها سیاست معاویه در ازای عموم شام، نمیتوانست برای شیعهها عراق کارساز باشد. از این رو خط مش قتل و شکنجه را برگزید. و برای تحقیر شیعهها امام علی(ع) اصطلاح «ترابیه» را اشاعه می کرد.[۱۰۳]
کشتار شیعهها به وسیله امویان از مجال حکومت امام علی(ع) استارت شد. معاویه، بسر بن ارطاة، سفیان بن عوف غامدی و ضحاک بن قیس را به عراق و حجاز ارسال کرد و از آن ها خواست، هر جا شیعه یافتند، بکشند.
مغیره از سال ۴۱ تا ۴۹ یا این که ۵۰ والی کوفه بود. او با شیعهها به تسامح خلق و خوی می کرد و با این طرز، فضای سیاسی را آهسته نگه داشت. بعد از مرگ مغیره، معاویه به زیاد بن ابیه که والی بصره بود، امارت کوفه را هم سپرد. وی در مبادرت ابتدا، دست ۸۰ بدن از افرادی را که با وی بیعت نکردند، انقطاع کرد. مسلم بن زیمر و عبدالله بن نجی از شیعیانی بودند که به دست وی شهید شدند. امام حسین(ع) در طومارای که در ادامه شهید شدن حُجر برای معاویه ارسال کرد، از شهید شدن آنها نیز حافظه مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.[مستلزم منبع][۱۰۴]
مأموریت زیاد، سرکوبی شیعه ها در کوفه و سراسر عراق بود. ابناعثم کوفی می گوید: وی پیوسته درپی شیعهها بود و هر کجا آنها را مییافت میکشت و شمار متعددی را کشت. وی دست و پای عموم را جدا و چشمانشان را کور میکرد. اما خویش معاویه نیز جماعتی از شیعهها را کشت. نقل گردیده است معاویه خویش امر کرد گروهی از شیعه را بهدار آویزند. زیاد شیعه ها را در مسجد توده میکرد تا از علی(ع) اظهار بیزاری نمایند. امام حسن(ع) در طومارای به معاویه به اخلاق زیاد اعتراض کرد. معاویه همینطور به عمال خویش نوشت:[مستلزم منبع]
در بین شما کسی که از شیعه ها علی و جنایتکار به دوستی اوست، از میان ببرید، حتی در حالتی که عامل و بینهای برای این شغل و لو با پیش بینی و گمان، از پایین سنگ خارج رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بکشید.
بیعت برای ولایتعهدی یزید
بیعت دریافت کردن برای خلافت پسرش یزید، بیشتراز هر مسأله دیگری منجر شد بخش اعظمی در مقابل وی بایستند و از وی عیب گیری نمایند. او از طرز مسلمان ها در انتخاب خلیفه از روزگار خلافت ابوبکر، خارج رفته بود.[۱۰۵] وی برای بقای نظامی که سازه کرده بود، بایستی حکومت ارثی پدید میاورد. عملی کردن اینگونه تصمیمی فعالیت سادگی عدم وجود؛ چون عربها از گذشته، با حکومت ارثی آشنا نبودند و آشکار میباشد که معاویه از این که ثمره همتهایی سی سالهاش در تأسیس حکومت اموی از دربین برود، می ترسید. معاویه بر این اعتقاد بود که تعیین خلیفه بایستی فی مابین بنیامیه باقی بماند و به این خواسته یزید را به ولایتعهدی برگزید. از سایر سو وی نظریه داشت که راءس خلافت بایستی در مملکت شام باشد؛ چون تمایل سیاسی آنها به سوی بنیامیه آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بود.[۱۰۶]
موافق ماجرا مشهوری مغیرة بن شعبه معاویه را بهاین تامل واداشت.[۱۰۷] البته خویش معاویه نیز اینگونه تصمیمی داشت و کلام مغیره، استارت علنی ساختن آن فی مابین عموم بود.[۱۰۸] زیاد بن ابیه موضع متفاوتی داشت. زیاد اعتقاد داشت که یزید انسان سستی میباشد و به شکار بیشتراز خلافت عشق و علاقه دارااست و برای خلیفه شدن مطلوب وجود ندارد و از سوی دیگر دسته مخالف، همچنان نیرومند بودند.[۱۰۹]
معاویه سفارش زیاد را به خواسته خودداری از قیام امام حسن(ع) و فرزندان صحابه، عهده دار شد و اعلان ولایتعهدی یزید را تا ساخت و ساز حال و روز بهتری عقب انداخت. در عین حالا وی شخصیتهای مطرح مخالف ولایتعهدی یزید را از بین برداشت. ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین می گوید:وقتی که معاویه قصد کرد که برای خلافت پس از خودش به عایدی یزید از عموم بیعت بگیرد، برای امام حسن(ع) و سعد بن ابی وقاص خیانت چید و مخفیانه سم ارسال کرد، هر دوی آنان به مسافت چندین روز از جهان رفتند.[۱۱۰] حتی سازه بر بعضی اقوال عایشه را نیز به همین ادله به قتل رساند.[۱۱۱]
جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد