مجله خبری مساجد

عقل فعال
عقل فَعّال عقل دهم از عقول ده‌گانه یا این که واپسین عقل از سلسله طولی عقول که بر پایه ی مکاتب فلسفی اسلامی ایجادکننده و تدبیرکننده فقیه ماده و نفس‌های انسانی میباشد. فیلسوفان مسلمان عقول را فرشتگان و عقل فعال را جبرئیل دانسته‌اند. فارابی و ابن‌سینا، وحی و رؤیا را با اتصال به عقل فعال تبیین مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده‌اند.
عقل فعال، موجودی غیرمادی، غیرمرکب و واسطه دانا ماده و دانا مجردات میباشد. عقل فعال، همینطور گنجینه مفاهیم کلی و عقلی به شمار می‌رود و آن ها را به نفس انسانی افاضه می‌نماید. ازاین‌رو، ادراکات آدم به عقل فعال متعلق میباشد و از وی سرچشمه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میگیرد.
به گفته مرتضی مطهری، پیشینه وجود عقل فعال و رابطه نفس بشر با آن، به عصر قبل از اسلام و به اَرَسطُوقْلیس بازمی‌شود؛ البته بعضی پژوهشگران ارسطوی مشهور را اولیه کسی دانسته‌اند که عقل فعال را مطرح کرد.
فلاسفه در ثابت عقل فعال گفته‌اند؛ نفس آدم نخست پیدایش، بالقوه (یعنی شایستگی نفس بودن را داراست؛ البته هنوز وجود فرنگی پیدا نکرده) بوده و چهت نیل به فعلیت و وجود فرنگی، مستلزم موجودی میباشد که غیرمادی باشد که به عبارتی عقل فعال میباشد؛ بدین ترتیب عقل فعال، انگیزه فاعلی خروج نفس آدم از بالقوه بودن به فعلیت میباشد.
متکلمانی همانند محمد غزالی و فخرالدین رازی وجود عقل فعال و نقش آن را انکار آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده‌اند.

منزلت و مداقه
عقل فعال، عقل دهم از عقول ده‌گانه[۱] یا این که واپسین عقل از سلسله طولی عقول[۲] در نظام خلقت میباشد که در مکاتب فلسفی اسلامی مجاورت‌ترین عقل به دانا ماده و تدبیرکننده آن فقید و نفس‌های انسانی میباشد.[۳] فلاسفه مسلمان، خواسته از عقول عشره را فرشتگان و هدف از عقل فعال را جبرئیل یا این که روح القدس دانسته‌اند.[۴] از عقل فَعّال، به واهِبُ الصُّوَر،[۵] عَنْقا، سیمرغ، طایِر قُدْسی،[۶] کدخدا و کدخدای زمین[۷] نیز مذکور گردیده‌است.

نقش عقل فعال در وحی
فیلسوفانی همانند فارابی و ابن‌سینا، خواب و رؤیا را با اتصال نفس به عقل فعال در فقید خواب تبیین کرده‌اند. آن ها وحی را از سنخ رؤیا دانسته و بر این باورند که پیامبران به دلیل برخورداری از قوه در نظر گرفتن، در سریع‌ترین فرصت و فارغ از سعی و فراگیری به عقل فعال متصل میگردند و معارف وحیانی را از وی اخذ می‌نمایند.[۸]

عقل فعال
عقل فَعّال عقل دهم از عقول ده‌گانه یا این که واپسین عقل از سلسله طولی عقول که بر پایه ی مکاتب فلسفی اسلامی ایجادکننده و تدبیرکننده فقیه ماده و نفس‌های انسانی میباشد. فیلسوفان مسلمان عقول را فرشتگان و عقل فعال را جبرئیل دانسته‌اند. فارابی و ابن‌سینا، وحی و رؤیا را با اتصال به عقل فعال تبیین مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده‌اند.
عقل فعال، موجودی غیرمادی، غیرمرکب و واسطه دانا ماده و دانا مجردات میباشد. عقل فعال، همینطور گنجینه مفاهیم کلی و عقلی به شمار می‌رود و آن ها را به نفس انسانی افاضه می‌نماید. ازاین‌رو، ادراکات آدم به عقل فعال متعلق میباشد و از وی سرچشمه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میگیرد.
به گفته مرتضی مطهری، پیشینه وجود عقل فعال و رابطه نفس بشر با آن، به عصر قبل از اسلام و به اَرَسطُوقْلیس بازمی‌شود؛ البته بعضی پژوهشگران ارسطوی مشهور را اولیه کسی دانسته‌اند که عقل فعال را مطرح کرد.
فلاسفه در ثابت عقل فعال گفته‌اند؛ نفس آدم نخست پیدایش، بالقوه (یعنی شایستگی نفس بودن را داراست؛ البته هنوز وجود فرنگی پیدا نکرده) بوده و چهت نیل به فعلیت و وجود فرنگی، مستلزم موجودی میباشد که غیرمادی باشد که به عبارتی عقل فعال میباشد؛ بدین ترتیب عقل فعال، انگیزه فاعلی خروج نفس آدم از بالقوه بودن به فعلیت میباشد.
متکلمانی همانند محمد غزالی و فخرالدین رازی وجود عقل فعال و نقش آن را انکار آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده‌اند.

منزلت و مداقه
عقل فعال، عقل دهم از عقول ده‌گانه[۱] یا این که واپسین عقل از سلسله طولی عقول[۲] در نظام خلقت میباشد که در مکاتب فلسفی اسلامی مجاورت‌ترین عقل به دانا ماده و تدبیرکننده آن فقید و نفس‌های انسانی میباشد.[۳] فلاسفه مسلمان، خواسته از عقول عشره را فرشتگان و هدف از عقل فعال را جبرئیل یا این که روح القدس دانسته‌اند.[۴] از عقل فَعّال، به واهِبُ الصُّوَر،[۵] عَنْقا، سیمرغ، طایِر قُدْسی،[۶] کدخدا و کدخدای زمین[۷] نیز مذکور گردیده‌است.

نقش عقل فعال در وحی
فیلسوفانی همانند فارابی و ابن‌سینا، خواب و رؤیا را با اتصال نفس به عقل فعال در فقید خواب تبیین کرده‌اند. آن ها وحی را از سنخ رؤیا دانسته و بر این باورند که پیامبران به دلیل برخورداری از قوه در نظر گرفتن، در سریع‌ترین فرصت و فارغ از سعی و فراگیری به عقل فعال متصل میگردند و معارف وحیانی را از وی اخذ می‌نمایند.[۸]