مجله خبری مساجد

عدل الهی به شغل آفریدگار براساس حسن و قبح عقلی و عدم ایفا هرگونه قبیحی از سوی وی اشاره داراست. قبیح را هر چیزی که عقل از آن تنفر داشته باشد مانند لاف و ظلم دانسته‌اند. مبتنی بر عدل الهی مجموع شغل های معبود در کارها تكوینى مانند خلقت و کارها تشریعى مانند ارسال کردن پیامبران، در عالم و آخرت تمامی از روى حكمت و مصلحت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.

امام درستگو(ع) عدل الهی را در کنار توحید، مبنا آیین معرفی نموده است. بعضا از اصول آیین مانند نبوت، امامت و معاد، همینطور مباحثی مانند پردیس، دوزخ وجهنم و حسابرسی اجرا در قیامت نیز متوقف بر عدل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد الهی‌اند.

امامیه و معتزله عدل الهی را از اصول پنجگانه آئین به اکانت آورده‌اند. به همین جهت به آنان عدلیه نیز گفته می‌گردد. در مقابل، اشاعره معتقدند هرآنچه از پروردگار صادر گردد، پسندیده میباشد حتی در صورتیکه ظلم باشد. آنها به دلیل اعتقاد و باور به حسن و قبح فقهی معتقدند شغل آفریدگار ملاک عدل آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.

روحانی طوسی با این برهان که ایفا فعل قبیح، نقص در خدا میباشد و بنابر براهین عقلی، نقص در آفریدگار مکان ندارد، به ثابت عدل الهی پرداخته میباشد. وی همینطور اعتقاد دارد اعمال فعل قبیح یا این که از روی جهل میباشد و یا این که از روی احتیاج که‌این دو درباره خداوند منتفی میباشد. آیه‌ها قرآن و احادیث نیز بر وجود صفت عدل در خدواند دلالت دارا هستند.

منزلت و عنایت
عدل الهی از نقاط تمایز فی مابین دو مذهب تعالی اسلامی دانسته گردیده است. شیعه‌ها عدل الهی را از اصول پنجگانه آیین[۱] و یا این که دست کم از اصول مذهب می دانند.[۲] چنان‌که معتزلیان نیز عدل را اصل دوم از اصول آئین خویش قرار داده‌ بودند.[۳]

متکلمان مسلمان در کتاب‌های خویش نصیب مستقل‌ای به عدل تخصیص داده‌اند.[۴] اعتقاد و باور به عدل الهی در یک سری گفت و گو اعتقادی تأثیر‌گذار میباشد؛ تأثیر در آغاز آن در مباحث خداشناسی میباشد. شیعه ها عدل را از صفات فعل[۵] ثبوتی‏[۶] پروردگار میدانند. بنابر روایتی امام درستگو(ع) عدل را در کنار توحید، پایه آیین معرفی می‌نماید.[۷] [یادداشت ۱] عبدالرزاق لاهیجی متکلم شیعه این نظر را دارد عدل نشانه‌دهنده كمال پروردگار در افعال اوست.[۸] همینطور از نگاه متکلمان شیعه عدل بی نقص‌کننده توحید میباشد و بقیه اصول آیین مانند نبوت، امامت و معاد متعلق به آنند.[۹]

مباحث دیگری مانند فردوس، دوزخ و حسابرسی انجام در قیامت نیز متوقف بر عدل الهی‌اند.[۱۰] همینطور اعتقاد و باور یا این که عدم اعتقادوباور به عدل در مسائل اصلی بشر‌شناختی مانند جبر و سپردن، قضا و قدر، موضوع شرور و مشقت‌های معاش، خوشبختی و تیره بختی[۱۱] تفویض و عزم آدم تأثیر دارااست.[۱۲] از حیث باورمندان به عدل الهی حتی آشنایی احکام عملی آئین نیز متعلق به عدل الهی میباشد. زیرا قاعده ملازمه و تأثیر مصالح و مفاسد حقیقی وواقعی در احکام و تایید نقش عقل در اجتهاد با تایید عدل الهی ممکن میباشد.[۱۳] در تعبیر مثال عدل ركن اصلی اسلام دانسته گردیده که هیچ یک از مسائل نظریه‌‏اى و عملى، فردى و اجتماعى، خالى از روح عدل وجود ندارد.[۱۴]

تاریخچه و مورد‌های گفت و گو
اعتقادات شیعه
‌خداشناسی
ثابت خداوند • توحید • اسما و صفات پروردگار • عدل الهی • قضا و قدر
نبوت
طهارت پیامبران • خاتمیت • نبوت خاصه • اعجاز • قرآن • وحی • اسلام
امامت
امامان • امامت امامان • برتری اهل‌بیت(ع) • طهارت امامان • ولایت • غایب بودن • مهدویت
معاد
مرگ • برزخ • معاد جسمانی • پردیس • دوزخ
مسائل چالشی
دستور فی مابین الامرین • جبر و تفویض • تقیه • ولایت عالم • توسل • شفاعت • تحریف‌ناپذیری قرآن • زیارت • بداء • رجعت

مشاجره درباره عدل الهی جزو سابق‌ترین دعوا‌های کلامی در دنیا اسلام میباشد. مرتضی مطهری اعتقاد دارد مهم ترین برهان طرح دعوا عدل الهی، آموزه‌های قرآن میباشد که شاخه‌های گوناگون عدل (تکوینی، تشریعی، اخلاقی و اجتماعی) را مطرح نموده است.[۱۵]

کهن‌ترین اختلاف‌ها در حوزه عدل الهی را درباره نسبت دادن افعال قبیح انسانی به پروردگار دانسته‌اند.[۱۶] اختلاف آجل دراین باره این بود که افعال بشر‌ بنده خویشِ اوست یا این که عبد آفریدگار؟[۱۷] در همین زمانه بود که جریان فکری قَدَریه با غرض تامین از عدل الهی صورت گرفت.[۱۸] بعد از آن مشاجره وسع محصل شد که پیوستگی روشنی به دعوا عدل الهی داراست.[۱۹] و همین‌‌طور شاخه‌های مربوط به عدل الهی آیتم گفت و گو و نبرد قرار گرفت تا این که عدل بزرگ‌ترین باب دانش حرف شد.[۲۰]

عدل الهی به شغل آفریدگار براساس حسن و قبح عقلی و عدم ایفا هرگونه قبیحی از سوی وی اشاره داراست. قبیح را هر چیزی که عقل از آن تنفر داشته باشد مانند لاف و ظلم دانسته‌اند. مبتنی بر عدل الهی مجموع شغل های معبود در کارها تكوینى مانند خلقت و کارها تشریعى مانند ارسال کردن پیامبران، در عالم و آخرت تمامی از روى حكمت و مصلحت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.

امام درستگو(ع) عدل الهی را در کنار توحید، مبنا آیین معرفی نموده است. بعضا از اصول آیین مانند نبوت، امامت و معاد، همینطور مباحثی مانند پردیس، دوزخ وجهنم و حسابرسی اجرا در قیامت نیز متوقف بر عدل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد الهی‌اند.

امامیه و معتزله عدل الهی را از اصول پنجگانه آئین به اکانت آورده‌اند. به همین جهت به آنان عدلیه نیز گفته می‌گردد. در مقابل، اشاعره معتقدند هرآنچه از پروردگار صادر گردد، پسندیده میباشد حتی در صورتیکه ظلم باشد. آنها به دلیل اعتقاد و باور به حسن و قبح فقهی معتقدند شغل آفریدگار ملاک عدل آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.

روحانی طوسی با این برهان که ایفا فعل قبیح، نقص در خدا میباشد و بنابر براهین عقلی، نقص در آفریدگار مکان ندارد، به ثابت عدل الهی پرداخته میباشد. وی همینطور اعتقاد دارد اعمال فعل قبیح یا این که از روی جهل میباشد و یا این که از روی احتیاج که‌این دو درباره خداوند منتفی میباشد. آیه‌ها قرآن و احادیث نیز بر وجود صفت عدل در خدواند دلالت دارا هستند.

منزلت و عنایت
عدل الهی از نقاط تمایز فی مابین دو مذهب تعالی اسلامی دانسته گردیده است. شیعه‌ها عدل الهی را از اصول پنجگانه آیین[۱] و یا این که دست کم از اصول مذهب می دانند.[۲] چنان‌که معتزلیان نیز عدل را اصل دوم از اصول آئین خویش قرار داده‌ بودند.[۳]

متکلمان مسلمان در کتاب‌های خویش نصیب مستقل‌ای به عدل تخصیص داده‌اند.[۴] اعتقاد و باور به عدل الهی در یک سری گفت و گو اعتقادی تأثیر‌گذار میباشد؛ تأثیر در آغاز آن در مباحث خداشناسی میباشد. شیعه ها عدل را از صفات فعل[۵] ثبوتی‏[۶] پروردگار میدانند. بنابر روایتی امام درستگو(ع) عدل را در کنار توحید، پایه آیین معرفی می‌نماید.[۷] [یادداشت ۱] عبدالرزاق لاهیجی متکلم شیعه این نظر را دارد عدل نشانه‌دهنده كمال پروردگار در افعال اوست.[۸] همینطور از نگاه متکلمان شیعه عدل بی نقص‌کننده توحید میباشد و بقیه اصول آیین مانند نبوت، امامت و معاد متعلق به آنند.[۹]

مباحث دیگری مانند فردوس، دوزخ و حسابرسی انجام در قیامت نیز متوقف بر عدل الهی‌اند.[۱۰] همینطور اعتقاد و باور یا این که عدم اعتقادوباور به عدل در مسائل اصلی بشر‌شناختی مانند جبر و سپردن، قضا و قدر، موضوع شرور و مشقت‌های معاش، خوشبختی و تیره بختی[۱۱] تفویض و عزم آدم تأثیر دارااست.[۱۲] از حیث باورمندان به عدل الهی حتی آشنایی احکام عملی آئین نیز متعلق به عدل الهی میباشد. زیرا قاعده ملازمه و تأثیر مصالح و مفاسد حقیقی وواقعی در احکام و تایید نقش عقل در اجتهاد با تایید عدل الهی ممکن میباشد.[۱۳] در تعبیر مثال عدل ركن اصلی اسلام دانسته گردیده که هیچ یک از مسائل نظریه‌‏اى و عملى، فردى و اجتماعى، خالى از روح عدل وجود ندارد.[۱۴]

تاریخچه و مورد‌های گفت و گو
اعتقادات شیعه
‌خداشناسی
ثابت خداوند • توحید • اسما و صفات پروردگار • عدل الهی • قضا و قدر
نبوت
طهارت پیامبران • خاتمیت • نبوت خاصه • اعجاز • قرآن • وحی • اسلام
امامت
امامان • امامت امامان • برتری اهل‌بیت(ع) • طهارت امامان • ولایت • غایب بودن • مهدویت
معاد
مرگ • برزخ • معاد جسمانی • پردیس • دوزخ
مسائل چالشی
دستور فی مابین الامرین • جبر و تفویض • تقیه • ولایت عالم • توسل • شفاعت • تحریف‌ناپذیری قرآن • زیارت • بداء • رجعت

مشاجره درباره عدل الهی جزو سابق‌ترین دعوا‌های کلامی در دنیا اسلام میباشد. مرتضی مطهری اعتقاد دارد مهم ترین برهان طرح دعوا عدل الهی، آموزه‌های قرآن میباشد که شاخه‌های گوناگون عدل (تکوینی، تشریعی، اخلاقی و اجتماعی) را مطرح نموده است.[۱۵]

کهن‌ترین اختلاف‌ها در حوزه عدل الهی را درباره نسبت دادن افعال قبیح انسانی به پروردگار دانسته‌اند.[۱۶] اختلاف آجل دراین باره این بود که افعال بشر‌ بنده خویشِ اوست یا این که عبد آفریدگار؟[۱۷] در همین زمانه بود که جریان فکری قَدَریه با غرض تامین از عدل الهی صورت گرفت.[۱۸] بعد از آن مشاجره وسع محصل شد که پیوستگی روشنی به دعوا عدل الهی داراست.[۱۹] و همین‌‌طور شاخه‌های مربوط به عدل الهی آیتم گفت و گو و نبرد قرار گرفت تا این که عدل بزرگ‌ترین باب دانش حرف شد.[۲۰]