حمزه بن عبدالعزیز، دارای شهرت به سلار دیلمی از فقیهان قرن پنجم قمری، محصل روحانی اثر گذار(۳۳۸ق ـ ۴۱۳ق) و سید مرتضی (۳۵۵-۴۳۶ق) و معاصر روضه خوان طوسی و ابوالصلاح حلبی بود. فقط کتاب چاپ گردیده او المراسم در فقه امامیه میباشد. سلار در ۴۴۸ق درگذشت و قبری منسوب به وی در خسرو شهر، مجاورت تبریز، شمال غرب جمهوری اسلامی ایران مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قراردارد.
مقام سلار
حسن بن یوسف حلی (درگذشت:۷۲۶ق) در خلاصة الاقوال سلار دیلمی را از فقهای متقدم و ثقه در فقه و آرامش تیتر رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نموده است.[۱]
معاش
حمزه بن عبدالعزیز، دارای اسم و رسم به سالار و سلار و دارنده لقب ابویَعلی بود.[۲] تاریخ تولد، مجال هجرت، وصلت و همسر و فرزند/فرزندان احتمالی سلار در منابع جانور نیامده میباشد. خلیل صَفدی (۶۹۶-۷۶۴ق)، اديب و مورخ، در کتاب الوافی بالوفیات، اورا نَحوی خوانده و تاریخ درگذشتش را ۴۴۸ق نوشته میباشد.[۳] به نوشته آقابزرگ تهرانی سلار در خسرو شهر، مجاورت تبریز، شمالغرب جمهوری اسلامی ایران دفن آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیدهاست.[۴]
استادان
محمد بن محمد بن نعمان دارای شهرت به روضه خوان اثر گذار (درگذشت: ۴۱۳ق).
علی بن حسین، پر اسم و رسم به سید مرتضی (درگذشت: ۴۳۶ق).
شاگردان
ابو علی طوسی
عبدالله بن حسن بن حسین بن بابویه
حسن بن حسین بن بابویه
ابوالکرم خوشیمن بن فاخر نحوی
ابوالفتح عثمان بن جنی نحوی
ابوالصلاح تقی الدین
محمد بن علی بن عثمان
عبدالجبار بن عبدالله المقری الرازی
محمد بن عبدالرحمن بن احمد بن الحسین نیشابوری خزاعی
تالیفات
کتاب المراسم، فقط تاثیر چاپ گردیده از سلار دیلمی
علامه حلی برای سلار کتابهای مراسم (در فقه)، مقنع (در حرف)، تقريب (در اصول فقه) و تذکره (در واقعیت جوهر و عَرَض) را مذکور میباشد. وی هماینگونه یادآور گردیده سلار در رد سخنان ابوالحسین بصری که علیه عقاید شیعه مطالبی را گفته بود، نوشتهای داشت.[۵] ابنداود حلی (درگذشت:بعد از ۷۰۷ق) کتابی را با اسم ابواب و فصول (در فقه) از اثر ها وی دانسته میباشد.[۶] در کتاب الذریعة الی تصانیف الشیعة کتابی با اسم المسائل السلاریه گزارش گردیده که مشتمل بر سوالهای کلامی سلار از سید مرتضی و پاسخهای وی میباشد.[۷] این نوشته و کتاب مراسم، صرفا اثرهای مو جود سلار میباشد و هماینگونه مراسم چاپ شدهاست.
کنگره بزرگداشت
کنگره ملی روحانی سلار در دانشکده تبریز، خرداد ماه ۱۳۹۳ش
اداره آحاد اوقاف استان آذربایجان شرقی کشورایران، در ۲۷ خرداد ماه ۱۳۹۳ش، در دانشکده تبریز، کنگرهای را برای بزرگداشت روضه خوان سلار برگزار کرد.[۸] دراین کنگره نوری همدانی، سخنرانی کرد و جعفر سبحانی و عبدالله جوادی آملی پیام فرستادند.[۹]
پانویس
حلی، خلاصة الاقوال،حلی، ۱۴۱۷ق، ص ۱۶۷.
اعیان الشیعه, ج۷, ص۱۷۰.
صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۶، ص۳۳، ۱۴۲۰ق.
آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق، ج۲۰، ص۲۹۸.
حلی، خلاصة الاقوال،حلی، ۱۴۱۷ق، ص ۱۶۷.
حلی، الرجال، ۱۳۹۲ق، ص۱۰۴.
آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق، ج۵، ص۲۲۳.
«گزارش تصویری کنگره روضه خوان سلار در سالن وحدت»، وب سایت اداره موقوفات آذربایجان شرقی.
«همایش ملی روضه خوان سلار دیلمی»، روزنامه عرش حوزه، ۱۳۹۳ش، ش۳۹۳.
منابع
آقابزرگ تهرانی، محمد محسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، قم، اسماعيليان؛ طهران، كتابخانه اسلاميه، ۱۴۰۸ق.
صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، تفحص: احمد الارناؤوط و تركی مصطفى، بیروت، دار احياء التراث، ۱۴۲۰ق/۲۰۰۰م.
حلی، حسن ین یوسف، خلاصة الاقوال في معرفة الرجال، تحقيق: جواد قيومی، قم، تکثیر فقاهت، ۱۴۱۷ق.
حلی، حسن بن داوود، کتاب الرجال، پژوهش سید محمدصادق بحرالعلوم، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۹۲ق.
روضات الجنات.
«گزارش تصویری کنگره روضه خوان سلار در سالن وحدت»، تارنما اداره موقوفات آذربایجان شرقی.
«همایش ملی روضه خوان سلار دیلمی»، خبر نامه عرش حوزه، ش۳۹۳، ۴ تیر ۱۳۹۳ش.
حمزه بن عبدالعزیز، دارای شهرت به سلار دیلمی از فقیهان قرن پنجم قمری، محصل روحانی اثر گذار(۳۳۸ق ـ ۴۱۳ق) و سید مرتضی (۳۵۵-۴۳۶ق) و معاصر روضه خوان طوسی و ابوالصلاح حلبی بود. فقط کتاب چاپ گردیده او المراسم در فقه امامیه میباشد. سلار در ۴۴۸ق درگذشت و قبری منسوب به وی در خسرو شهر، مجاورت تبریز، شمال غرب جمهوری اسلامی ایران مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قراردارد.
مقام سلار
حسن بن یوسف حلی (درگذشت:۷۲۶ق) در خلاصة الاقوال سلار دیلمی را از فقهای متقدم و ثقه در فقه و آرامش تیتر رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نموده است.[۱]
معاش
حمزه بن عبدالعزیز، دارای اسم و رسم به سالار و سلار و دارنده لقب ابویَعلی بود.[۲] تاریخ تولد، مجال هجرت، وصلت و همسر و فرزند/فرزندان احتمالی سلار در منابع جانور نیامده میباشد. خلیل صَفدی (۶۹۶-۷۶۴ق)، اديب و مورخ، در کتاب الوافی بالوفیات، اورا نَحوی خوانده و تاریخ درگذشتش را ۴۴۸ق نوشته میباشد.[۳] به نوشته آقابزرگ تهرانی سلار در خسرو شهر، مجاورت تبریز، شمالغرب جمهوری اسلامی ایران دفن آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیدهاست.[۴]
استادان
محمد بن محمد بن نعمان دارای شهرت به روضه خوان اثر گذار (درگذشت: ۴۱۳ق).
علی بن حسین، پر اسم و رسم به سید مرتضی (درگذشت: ۴۳۶ق).
شاگردان
ابو علی طوسی
عبدالله بن حسن بن حسین بن بابویه
حسن بن حسین بن بابویه
ابوالکرم خوشیمن بن فاخر نحوی
ابوالفتح عثمان بن جنی نحوی
ابوالصلاح تقی الدین
محمد بن علی بن عثمان
عبدالجبار بن عبدالله المقری الرازی
محمد بن عبدالرحمن بن احمد بن الحسین نیشابوری خزاعی
تالیفات
کتاب المراسم، فقط تاثیر چاپ گردیده از سلار دیلمی
علامه حلی برای سلار کتابهای مراسم (در فقه)، مقنع (در حرف)، تقريب (در اصول فقه) و تذکره (در واقعیت جوهر و عَرَض) را مذکور میباشد. وی هماینگونه یادآور گردیده سلار در رد سخنان ابوالحسین بصری که علیه عقاید شیعه مطالبی را گفته بود، نوشتهای داشت.[۵] ابنداود حلی (درگذشت:بعد از ۷۰۷ق) کتابی را با اسم ابواب و فصول (در فقه) از اثر ها وی دانسته میباشد.[۶] در کتاب الذریعة الی تصانیف الشیعة کتابی با اسم المسائل السلاریه گزارش گردیده که مشتمل بر سوالهای کلامی سلار از سید مرتضی و پاسخهای وی میباشد.[۷] این نوشته و کتاب مراسم، صرفا اثرهای مو جود سلار میباشد و هماینگونه مراسم چاپ شدهاست.
کنگره بزرگداشت
کنگره ملی روحانی سلار در دانشکده تبریز، خرداد ماه ۱۳۹۳ش
اداره آحاد اوقاف استان آذربایجان شرقی کشورایران، در ۲۷ خرداد ماه ۱۳۹۳ش، در دانشکده تبریز، کنگرهای را برای بزرگداشت روضه خوان سلار برگزار کرد.[۸] دراین کنگره نوری همدانی، سخنرانی کرد و جعفر سبحانی و عبدالله جوادی آملی پیام فرستادند.[۹]
پانویس
حلی، خلاصة الاقوال،حلی، ۱۴۱۷ق، ص ۱۶۷.
اعیان الشیعه, ج۷, ص۱۷۰.
صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۶، ص۳۳، ۱۴۲۰ق.
آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق، ج۲۰، ص۲۹۸.
حلی، خلاصة الاقوال،حلی، ۱۴۱۷ق، ص ۱۶۷.
حلی، الرجال، ۱۳۹۲ق، ص۱۰۴.
آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق، ج۵، ص۲۲۳.
«گزارش تصویری کنگره روضه خوان سلار در سالن وحدت»، وب سایت اداره موقوفات آذربایجان شرقی.
«همایش ملی روضه خوان سلار دیلمی»، روزنامه عرش حوزه، ۱۳۹۳ش، ش۳۹۳.
منابع
آقابزرگ تهرانی، محمد محسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، قم، اسماعيليان؛ طهران، كتابخانه اسلاميه، ۱۴۰۸ق.
صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، تفحص: احمد الارناؤوط و تركی مصطفى، بیروت، دار احياء التراث، ۱۴۲۰ق/۲۰۰۰م.
حلی، حسن ین یوسف، خلاصة الاقوال في معرفة الرجال، تحقيق: جواد قيومی، قم، تکثیر فقاهت، ۱۴۱۷ق.
حلی، حسن بن داوود، کتاب الرجال، پژوهش سید محمدصادق بحرالعلوم، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۹۲ق.
روضات الجنات.
«گزارش تصویری کنگره روضه خوان سلار در سالن وحدت»، تارنما اداره موقوفات آذربایجان شرقی.
«همایش ملی روضه خوان سلار دیلمی»، خبر نامه عرش حوزه، ش۳۹۳، ۴ تیر ۱۳۹۳ش.

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد