مجله خبری مساجد

حضور در کربلا و اسارت
فاطمه و همسرش حسن مُثَنّی در اتفاق عاشورا حضور داشتند.[۶] حسن در روز عاشورا یار و همدم امام حسین(ع) جنگید و زخمی و اسیر شد. هم‌قوم و قبیله مادرش، اسماء بن خارجه فزاری او را نجات بخشید. وی در کوفه پایین معالجه قرار گرفت و بعداز بهبودی به مدینه رجوع.[۷] فاطمه به یاروهمدم دیگر اعضای قبیله امام حسین(ع)، به اسارت به کوفه و شام برده شد.[۸] برخی از ماجراهای هجوم به چادر‌ها و روزگار اسارت اسیران کربلا از وی نقل گردیده است.[۹] دربین وی و یزید در دربار شام سخنانی رد و بدل شوید.[۱۰] احمد بن علی طبرسی، گفت و گو‌های وی با اهل کوفه را آورده میباشد.[۱۱] مبنی بر برخی نقل‌ها مردی شامی از یزید خواست، فاطمه بنت الحسین را به کنیزی به وی دهد، البته این درخواست با برخورد تند حضرت زینب مواجه شد و یزید آن مرد شامی را مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساکت کرد.[۱۲]

منزلت
جابجایی ودایع امامت
بنابر حدیثی از امام باقر(ع)، امام حسین(ع) پبش از شهیدشدن، ودایع امامت و وصایای مکتوب خویش را به فاطمه سپرد و وی ابعاد آن ها را به امام سجاد(ع) تحویل اعطا کرد.[۱۳]

ماجرا حدیث
فاطمه از طبقه چهارم راویان حدیث و در زمره تابعین ثقه شمرده می شود.[۱۴] وی از پدرش امام حسین(ع)، عبدالله بن عباس و اسماء بنت عُمَیس داستان نقل نموده است.[۱۵] اورده شده که او از حضرت فاطمه(س)، به‌شکل مرسل ماجرا نموده است. وی همینطور از پدرش حسین بن علی(ع)، عمه‌اش حضرت زینب(س)، برادرش امام سجاد(ع)، عبدالله بن عباس، عایشه، اسما بنت عمیس و بلال نیز به‌سیرتکامل مرسل، قصه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نموده است.[۱۶]

خطبه در کوفه
نوشته‌علمیٔ مهم: خطبه فاطمه صغری در کوفه
فاطمه هنگام اسارت در کوفه سخنرانی کرد. او در‌این سخنرانی، مصیبت‌هایی که از جانب کوفیان به اهل‌بیت امام حسین رسیده بود را یادآور میشود. محتوای خطبه عبارت آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد از:

ثنا و ثناء خدا و اقرار به رسالت فرستاده (ص).
شهید شدن امام حسین (ع).
عدم کمک کوفیان و شهیدشدن امام علی(ع).
رده و فضائل اهل‌بیت (ع).
شماتت کوفیان.
وعده عذاب مادی و اُخروی به کوفیان.[۱۷]
در سوگ حسن مثنی
آورده شده فاطمه بعداز درگذشت حسن مُثَنّی، 1‌سال بر مزار وی به سوگ گرد‌همایی و ایام روزه می‌گرفت و شب‌ها به عبادت می‌پرداخت.[۱۸]

فاطمه بعد از درگذشت حسن مثنی، با عبدالله بن عمرو بن عثمان بن عفان تزویج کرد.[۱۹] بعد از مرگ عبدالله، عبدالرحمان بن ضحاک، والی مدینه، از فاطمه خواستگاری کرد که وی نپذیرفت.[۲۰] عبدالرحمان فاطمه را انذار کرد که آبروی اورا با شلاق زدن فرزندش عبدالله به جرم شرابخواری خواهد پیروزی.[۲۱] فاطمه گلایه به خلیفه وقت موفقیت و خلیفه، عبدالرحمان را برکنار، زندان، شکنجه و جریمه کرد.[۲۱]

فاطمه از حسن مثنی، چهار فرزند به اسم‌های عبدالله، ابراهیم، حسن و زینب داشت[۲۲] و زیرا سادات طباطبایی از نسل ابراهیم فرزند فاطمه و حسن مثنی می‌باشند به آنان سید حسنی و حسینی می گویند. از همسر دومش عبدالله بن عمرو بن عثمان، دارنده سه فرزند به اسم‌های محمد دیباج، قاسم و رقیه شد.[۲۳] بیشتر فرزندان و نوادگان او، در جنگ با خلفای بنی عباس به شهید شدن رسیدند یا این که زندانی شدند.[۲۴]

وفات
به گفته سبط ابن جوزی در تذکره الخواص، فاطمه دختر امام حسین(ع) نزدیک به سال ۱۱۷ق، در مدینه درگذشت.[۲۵] اما شمس الدین ذهبی سال وفات او را ۱۱۰ق نقل نموده است.[۲۶] همینطور بعضی از مورخان سوای اشاره به تاریخ وفات، گفته‌اند وی در هنگام وفات، نود سال داشته‌میباشد.[۲۷] در دیگر منابع آمده او در حین خلافت هشام بن عبدالملک (حکومت: ۱۰۵-۱۲۵ق) درگذشت.[۲۸] قبری در گورستان باب الصغیر به او منسوب میباشد.[۲۹]

مُسنَد فاطمه بنت الحسین(ع)
مُسنَدُ فاطمةَ بنتِ الحسین(ع) تألیف سید علیرضا سيد كُباری قم، انتشارات زائر، ۱۳۷۶ش

حضور در کربلا و اسارت
فاطمه و همسرش حسن مُثَنّی در اتفاق عاشورا حضور داشتند.[۶] حسن در روز عاشورا یار و همدم امام حسین(ع) جنگید و زخمی و اسیر شد. هم‌قوم و قبیله مادرش، اسماء بن خارجه فزاری او را نجات بخشید. وی در کوفه پایین معالجه قرار گرفت و بعداز بهبودی به مدینه رجوع.[۷] فاطمه به یاروهمدم دیگر اعضای قبیله امام حسین(ع)، به اسارت به کوفه و شام برده شد.[۸] برخی از ماجراهای هجوم به چادر‌ها و روزگار اسارت اسیران کربلا از وی نقل گردیده است.[۹] دربین وی و یزید در دربار شام سخنانی رد و بدل شوید.[۱۰] احمد بن علی طبرسی، گفت و گو‌های وی با اهل کوفه را آورده میباشد.[۱۱] مبنی بر برخی نقل‌ها مردی شامی از یزید خواست، فاطمه بنت الحسین را به کنیزی به وی دهد، البته این درخواست با برخورد تند حضرت زینب مواجه شد و یزید آن مرد شامی را مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساکت کرد.[۱۲]

منزلت
جابجایی ودایع امامت
بنابر حدیثی از امام باقر(ع)، امام حسین(ع) پبش از شهیدشدن، ودایع امامت و وصایای مکتوب خویش را به فاطمه سپرد و وی ابعاد آن ها را به امام سجاد(ع) تحویل اعطا کرد.[۱۳]

ماجرا حدیث
فاطمه از طبقه چهارم راویان حدیث و در زمره تابعین ثقه شمرده می شود.[۱۴] وی از پدرش امام حسین(ع)، عبدالله بن عباس و اسماء بنت عُمَیس داستان نقل نموده است.[۱۵] اورده شده که او از حضرت فاطمه(س)، به‌شکل مرسل ماجرا نموده است. وی همینطور از پدرش حسین بن علی(ع)، عمه‌اش حضرت زینب(س)، برادرش امام سجاد(ع)، عبدالله بن عباس، عایشه، اسما بنت عمیس و بلال نیز به‌سیرتکامل مرسل، قصه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نموده است.[۱۶]

خطبه در کوفه
نوشته‌علمیٔ مهم: خطبه فاطمه صغری در کوفه
فاطمه هنگام اسارت در کوفه سخنرانی کرد. او در‌این سخنرانی، مصیبت‌هایی که از جانب کوفیان به اهل‌بیت امام حسین رسیده بود را یادآور میشود. محتوای خطبه عبارت آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد از:

ثنا و ثناء خدا و اقرار به رسالت فرستاده (ص).
شهید شدن امام حسین (ع).
عدم کمک کوفیان و شهیدشدن امام علی(ع).
رده و فضائل اهل‌بیت (ع).
شماتت کوفیان.
وعده عذاب مادی و اُخروی به کوفیان.[۱۷]
در سوگ حسن مثنی
آورده شده فاطمه بعداز درگذشت حسن مُثَنّی، 1‌سال بر مزار وی به سوگ گرد‌همایی و ایام روزه می‌گرفت و شب‌ها به عبادت می‌پرداخت.[۱۸]

فاطمه بعد از درگذشت حسن مثنی، با عبدالله بن عمرو بن عثمان بن عفان تزویج کرد.[۱۹] بعد از مرگ عبدالله، عبدالرحمان بن ضحاک، والی مدینه، از فاطمه خواستگاری کرد که وی نپذیرفت.[۲۰] عبدالرحمان فاطمه را انذار کرد که آبروی اورا با شلاق زدن فرزندش عبدالله به جرم شرابخواری خواهد پیروزی.[۲۱] فاطمه گلایه به خلیفه وقت موفقیت و خلیفه، عبدالرحمان را برکنار، زندان، شکنجه و جریمه کرد.[۲۱]

فاطمه از حسن مثنی، چهار فرزند به اسم‌های عبدالله، ابراهیم، حسن و زینب داشت[۲۲] و زیرا سادات طباطبایی از نسل ابراهیم فرزند فاطمه و حسن مثنی می‌باشند به آنان سید حسنی و حسینی می گویند. از همسر دومش عبدالله بن عمرو بن عثمان، دارنده سه فرزند به اسم‌های محمد دیباج، قاسم و رقیه شد.[۲۳] بیشتر فرزندان و نوادگان او، در جنگ با خلفای بنی عباس به شهید شدن رسیدند یا این که زندانی شدند.[۲۴]

وفات
به گفته سبط ابن جوزی در تذکره الخواص، فاطمه دختر امام حسین(ع) نزدیک به سال ۱۱۷ق، در مدینه درگذشت.[۲۵] اما شمس الدین ذهبی سال وفات او را ۱۱۰ق نقل نموده است.[۲۶] همینطور بعضی از مورخان سوای اشاره به تاریخ وفات، گفته‌اند وی در هنگام وفات، نود سال داشته‌میباشد.[۲۷] در دیگر منابع آمده او در حین خلافت هشام بن عبدالملک (حکومت: ۱۰۵-۱۲۵ق) درگذشت.[۲۸] قبری در گورستان باب الصغیر به او منسوب میباشد.[۲۹]

مُسنَد فاطمه بنت الحسین(ع)
مُسنَدُ فاطمةَ بنتِ الحسین(ع) تألیف سید علیرضا سيد كُباری قم، انتشارات زائر، ۱۳۷۶ش