کارهای سیاسی
اذن اجتهاد آخوند خراسانی به آیتالله بروجردی
شیت دوم اذن اجتهاد آخوند خراسانی به آیتالله بروجردی
مخالفت با تغییر و تحول خط
بعضی نقل کردهاند که آیتالله بروجردی در دوری از تغییر تحول خط در زمان رضاشاه نقش داشته میباشد. بنابر این نقل، رضاخان به تاسی از آتاتورک تمایل به تغییر و تحول خط گرفت و آیتالله بروجردی با این مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قصد به شدت مخالفت کرد:
«مقصود اینان از تغییرو تحول خط، دورکردن جامعه ما از تمدن اسلامی میباشد، اینجانب تا زندهام، اذن نمیدهم این عمل را عملی نمایند، بههرجا که می خواهد منجر گردد.»[۶۴]
مجلس مؤسسان و نهی کردن از تغییرو تحول آئین قانونی
در اردیبهشت ماه ۱۳۲۸ش پاد شاه میخواست توسط مجلس مؤسسان و از روش برخی تغییرات در قانون اساسی کشور، اختیارات خویش را پیشرفت دهد؛ اما این سیرتکامل شایع گردیده بود که فرمانروا میخواهد بدین عذروبهانه، مذهب شیعه و دیانت اسلام را کنسل و رویه را برای رسمیت دادن به فرقة ضاله بهائی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد هموار نماید.[۶۵]
درین موقعیت دهانزد گردیده بود که آیتالله بروجردی با تشکیل مجلس مؤسسان موافق میباشد. درپی این موضوع، آیتالله خمینی و آیتالله سید محمد متفحص (داماد)، آیتالله روح الله کمالوند خرمآبادی و آیتالله مرتضی حائری، طومارای به آیتالله بروجردی نوشتند: «زیرا منتشر میباشد که راجعبه مجلس مؤسسان میان حضرت مستطاب بهتر و برخی اولیاء کارها مذاکراتی گردیده و بالنتیجه با تشکیل مجلس مؤسسان موافقت فرمودهاید… مستدعی میباشد واقعیت آن تکثیر را برای پرنور شدن تکلیف فقهی اعلام کنید»؛ همینطور شایع گردیده بود که آیتالله بروجردی خلال پاسخ کتبی نوشته آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بودند:
از علماء اعلام انتظار میرود در مواردی کهاین قول انتشارات مخالف واقع می شود، خودشان نگهبانی نمایند. ولی عشق و علاقهمندی به مصالح مرز و بوم بر همگی به چشم میخورد، غایت مقتضی وجود ندارد که هر اقدامی گوشزد عامه خواهد شد. برای اینکه مبادا تغییراتی در مفاد مرتبط با کارها دینیه داده گردد. تذکراتی مکرر دادهام، تا آنکه جدیداً ابلاغ نمودند که خیر صرفا در باب مرتبط با دیانت تصرفی نخواهد شد، بلکه در تحکیم و تشیید آن اهتمام شود. معذالک در کل مجالسی که در حوالی این مسئله گفتگو گردیده که در بعضا از آن مجالس، تودهای از علماء اعلام حضور داشتند، واژه و کلمهای که دلالت یا این که اشعار به موافقت دراین قضیه داشته باشد، از حقیر صادر نشده. چه گونه ممکن میباشد در اینگونه کارها مهمی نظر ها نماییم با آنکه فضا آن پرنور وجود ندارد؟».
قائم جایگاه رفیع، مشاور فرمانروا و پزشک اقبال، وزیر مرزو بوم از طرف پادشاه نزد آیتالله بروجردی آمدند، و صریحاً اعتقاد دادند که آیین قانونی تغییر تحول نخواهد کرد و نهایتاً نیز به به عبارتی تصاحب کردن اختیارات بیشتر برای سلطان اکتفا شد.[۶۶]
کارهای سیاسی
اذن اجتهاد آخوند خراسانی به آیتالله بروجردی
شیت دوم اذن اجتهاد آخوند خراسانی به آیتالله بروجردی
مخالفت با تغییر و تحول خط
بعضی نقل کردهاند که آیتالله بروجردی در دوری از تغییر تحول خط در زمان رضاشاه نقش داشته میباشد. بنابر این نقل، رضاخان به تاسی از آتاتورک تمایل به تغییر و تحول خط گرفت و آیتالله بروجردی با این مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قصد به شدت مخالفت کرد:
«مقصود اینان از تغییرو تحول خط، دورکردن جامعه ما از تمدن اسلامی میباشد، اینجانب تا زندهام، اذن نمیدهم این عمل را عملی نمایند، بههرجا که می خواهد منجر گردد.»[۶۴]
مجلس مؤسسان و نهی کردن از تغییرو تحول آئین قانونی
در اردیبهشت ماه ۱۳۲۸ش پاد شاه میخواست توسط مجلس مؤسسان و از روش برخی تغییرات در قانون اساسی کشور، اختیارات خویش را پیشرفت دهد؛ اما این سیرتکامل شایع گردیده بود که فرمانروا میخواهد بدین عذروبهانه، مذهب شیعه و دیانت اسلام را کنسل و رویه را برای رسمیت دادن به فرقة ضاله بهائی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد هموار نماید.[۶۵]
درین موقعیت دهانزد گردیده بود که آیتالله بروجردی با تشکیل مجلس مؤسسان موافق میباشد. درپی این موضوع، آیتالله خمینی و آیتالله سید محمد متفحص (داماد)، آیتالله روح الله کمالوند خرمآبادی و آیتالله مرتضی حائری، طومارای به آیتالله بروجردی نوشتند: «زیرا منتشر میباشد که راجعبه مجلس مؤسسان میان حضرت مستطاب بهتر و برخی اولیاء کارها مذاکراتی گردیده و بالنتیجه با تشکیل مجلس مؤسسان موافقت فرمودهاید… مستدعی میباشد واقعیت آن تکثیر را برای پرنور شدن تکلیف فقهی اعلام کنید»؛ همینطور شایع گردیده بود که آیتالله بروجردی خلال پاسخ کتبی نوشته آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بودند:
از علماء اعلام انتظار میرود در مواردی کهاین قول انتشارات مخالف واقع می شود، خودشان نگهبانی نمایند. ولی عشق و علاقهمندی به مصالح مرز و بوم بر همگی به چشم میخورد، غایت مقتضی وجود ندارد که هر اقدامی گوشزد عامه خواهد شد. برای اینکه مبادا تغییراتی در مفاد مرتبط با کارها دینیه داده گردد. تذکراتی مکرر دادهام، تا آنکه جدیداً ابلاغ نمودند که خیر صرفا در باب مرتبط با دیانت تصرفی نخواهد شد، بلکه در تحکیم و تشیید آن اهتمام شود. معذالک در کل مجالسی که در حوالی این مسئله گفتگو گردیده که در بعضا از آن مجالس، تودهای از علماء اعلام حضور داشتند، واژه و کلمهای که دلالت یا این که اشعار به موافقت دراین قضیه داشته باشد، از حقیر صادر نشده. چه گونه ممکن میباشد در اینگونه کارها مهمی نظر ها نماییم با آنکه فضا آن پرنور وجود ندارد؟».
قائم جایگاه رفیع، مشاور فرمانروا و پزشک اقبال، وزیر مرزو بوم از طرف پادشاه نزد آیتالله بروجردی آمدند، و صریحاً اعتقاد دادند که آیین قانونی تغییر تحول نخواهد کرد و نهایتاً نیز به به عبارتی تصاحب کردن اختیارات بیشتر برای سلطان اکتفا شد.[۶۶]
نقش انتخاب مسجد مناسب در برگزاری یک مراسم ترحیم آرام و منظم