مجله خبری مساجد

دلائل الامامة (کتاب)

دلائل الامامة، کتابی به لهجه عربی منسوب به محمد بن جریر طبری صغیر درباره زندگانی، معجزات و فضیلت ها حضرت زهرا(س) و امامان شیعه(ع).در اسم و انتساب این کتاب به مولف شک و تردید گردیده‌است، دلائل الامامة بارها از سوی انتشارات مختلفی چاپ مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده است.

مؤلف
کتاب دلائل الامامة برای بازه‌ها نوشته محمد بن جریر بن رستم طبری شیعی و تالیف کننده المسترشد فی الامامة قلمداد می شد. ولی در کتاب شواهدی وجود دارااست که علامت میدهد این تاثیر وابسته به طبری شیعی وجود ندارد؛ از این رو، بعضا از پژوهشگران به گمان اینکه در‌حالتی که این کتاب از وی وجود ندارد، ناگزیر از یک محمد بن جریر بن رستم دیگری، متأخرتر از مولف المسترشد، میباشد، به دو طبری بزرگ و صغیر قائل گردیده و کتاب را از طبری صغیر فرض رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده‌اند.[۱]

در مقابل گردآوری‌ای نیز در اصل معتقدند کتاب دلائل الإمامة از محمد بن جریر طبری وجود ندارد؛ چه صغیر و چه بزرگ. و انتساب این تاثیر به شخصی که "محمد بن جریر طبری" اسم دارااست تنها به انگیزه برداشت اشتباهی از بعضا احادیث کتاب میباشد که با تعبیر و تفسیر "قال محمد بن جریر الطبری" شروع می‌گردد. این کتاب نوشته شخصیتی ناشناخته میباشد که در نصفه نخستین سده پنجم قمری فعال بوده و معاصر روضه خوان طوسی میباشد و به احتمال بسیار زیاد در بغداد معاش می‌کرده ولی به جهت معاصرت آیتم اعتنا رجال‌شناسان آن روزگار، مانند نجاشی و روضه خوان طوسی قرار نگرفته آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد[۲]

همینطور ملاحظه کنید: محمد بن جریر طبری صغیر
اسم کتاب
از این کتاب در منابع دیرین با عنوان ها دلائل، دلائل الأئمه، دلائل الإمامه[۳] و الامامة خاطر گردیده‌است. ورژن‌های کتاب از شروع افتاده میباشد؛[۴] به همین جهت، مشخص وجود ندارد که مؤلف، کدام تیتر را بر آن گذاشته بود، البته از آنجا که سید‌بن‌طاووس بر تیتر دلائل‌الإمامه تصریح کرده، این کتاب به دلائل الامامه آوازه یافته میباشد.

تاریخ تدوین
انتخاب ظریف سال تدوین این کتاب، با دقت به افتادگی استارت و احتمالاً اجرا کتاب، ایراد میباشد، ولی آقابزرگ تهرانی با استعمال از قرینه‌ای که در سلسله گواهی یکی‌از احادیث کتاب چنین آمده:«این خبر را از نوشته‌ای به خط حسین بن عبیدالله غضائری نقل میکنم»[یادداشت ۱] و با اعتنا به‌این که غضائری در سال ۴۱۱ق در قبل میباشد، احتمال داده میباشد تاریخ تدوین این کتاب، مرتبط با پس از همین سال میباشد.

محتوا
این کتاب به تاریخ زندگانی، دلایل، معجزات و فضیلت ها حضرت زهرا(س) و ائمه معصومین(ع) میپردازد.[۵] سازه بر نقل سید‌بن‌طاوس از جلد اولیه و تصریح علامه مجلسی بر جلد دوم این کتاب، دلائل‌الإمامه در دو جلد بوده میباشد، ولی بخش مو جود از "مسند فاطمه" تا «معرفة رجال مولانا صاحب و مالک الزمان» را برخوردار است. اولیه مقاله کتاب روایتی از جابر جعفی به گزارش امام باقر (ع) میباشد که فرمود: در صورتی‌که عموم می دانستند از چه فرصت علی(ع) تحت عنوان امیرالمؤمنین نامیده گردیده ولایتش را انکار نمی‌کردند. سپس امام در جواب به سؤال جابر که از چه فرصت به‌این تیتر نامیده شد فرمود: هنگامى را كه پروردگارت(درعالم ذر ) از پشت فرزندان بشر، ذريه آنها را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ایجاد کرد كه آيا خداوند شما نيستم [یادداشت ۲] و آیا محمد پیامبر اینجانب و آیا علی امیرالمؤمنین وجود ندارد؟. [۶] واپسین مقاله کتاب روایتی از امام راست گو(ع) خطاب به ابوبصیر درباره تعداد و اسم یاران امام فرصت (عج) میباشد. [۷] در‌این داستان اسم تنی چند از اصحاب قائم (عج) از شهرهای کشورهای متعدد مانند: عراق، شام مثلا کشور‌ایران برده گردیده است. شهرهایی مانند: باورد(خراسان)، طوس، طالقان، سجستان، نیشابور، ری، طبرستان، قم، جرجان( گرگان) و همدان و... [۸]

دلائل الامامة (کتاب)

دلائل الامامة، کتابی به لهجه عربی منسوب به محمد بن جریر طبری صغیر درباره زندگانی، معجزات و فضیلت ها حضرت زهرا(س) و امامان شیعه(ع).در اسم و انتساب این کتاب به مولف شک و تردید گردیده‌است، دلائل الامامة بارها از سوی انتشارات مختلفی چاپ مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده است.

مؤلف
کتاب دلائل الامامة برای بازه‌ها نوشته محمد بن جریر بن رستم طبری شیعی و تالیف کننده المسترشد فی الامامة قلمداد می شد. ولی در کتاب شواهدی وجود دارااست که علامت میدهد این تاثیر وابسته به طبری شیعی وجود ندارد؛ از این رو، بعضا از پژوهشگران به گمان اینکه در‌حالتی که این کتاب از وی وجود ندارد، ناگزیر از یک محمد بن جریر بن رستم دیگری، متأخرتر از مولف المسترشد، میباشد، به دو طبری بزرگ و صغیر قائل گردیده و کتاب را از طبری صغیر فرض رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده‌اند.[۱]

در مقابل گردآوری‌ای نیز در اصل معتقدند کتاب دلائل الإمامة از محمد بن جریر طبری وجود ندارد؛ چه صغیر و چه بزرگ. و انتساب این تاثیر به شخصی که "محمد بن جریر طبری" اسم دارااست تنها به انگیزه برداشت اشتباهی از بعضا احادیث کتاب میباشد که با تعبیر و تفسیر "قال محمد بن جریر الطبری" شروع می‌گردد. این کتاب نوشته شخصیتی ناشناخته میباشد که در نصفه نخستین سده پنجم قمری فعال بوده و معاصر روضه خوان طوسی میباشد و به احتمال بسیار زیاد در بغداد معاش می‌کرده ولی به جهت معاصرت آیتم اعتنا رجال‌شناسان آن روزگار، مانند نجاشی و روضه خوان طوسی قرار نگرفته آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد[۲]

همینطور ملاحظه کنید: محمد بن جریر طبری صغیر
اسم کتاب
از این کتاب در منابع دیرین با عنوان ها دلائل، دلائل الأئمه، دلائل الإمامه[۳] و الامامة خاطر گردیده‌است. ورژن‌های کتاب از شروع افتاده میباشد؛[۴] به همین جهت، مشخص وجود ندارد که مؤلف، کدام تیتر را بر آن گذاشته بود، البته از آنجا که سید‌بن‌طاووس بر تیتر دلائل‌الإمامه تصریح کرده، این کتاب به دلائل الامامه آوازه یافته میباشد.

تاریخ تدوین
انتخاب ظریف سال تدوین این کتاب، با دقت به افتادگی استارت و احتمالاً اجرا کتاب، ایراد میباشد، ولی آقابزرگ تهرانی با استعمال از قرینه‌ای که در سلسله گواهی یکی‌از احادیث کتاب چنین آمده:«این خبر را از نوشته‌ای به خط حسین بن عبیدالله غضائری نقل میکنم»[یادداشت ۱] و با اعتنا به‌این که غضائری در سال ۴۱۱ق در قبل میباشد، احتمال داده میباشد تاریخ تدوین این کتاب، مرتبط با پس از همین سال میباشد.

محتوا
این کتاب به تاریخ زندگانی، دلایل، معجزات و فضیلت ها حضرت زهرا(س) و ائمه معصومین(ع) میپردازد.[۵] سازه بر نقل سید‌بن‌طاوس از جلد اولیه و تصریح علامه مجلسی بر جلد دوم این کتاب، دلائل‌الإمامه در دو جلد بوده میباشد، ولی بخش مو جود از "مسند فاطمه" تا «معرفة رجال مولانا صاحب و مالک الزمان» را برخوردار است. اولیه مقاله کتاب روایتی از جابر جعفی به گزارش امام باقر (ع) میباشد که فرمود: در صورتی‌که عموم می دانستند از چه فرصت علی(ع) تحت عنوان امیرالمؤمنین نامیده گردیده ولایتش را انکار نمی‌کردند. سپس امام در جواب به سؤال جابر که از چه فرصت به‌این تیتر نامیده شد فرمود: هنگامى را كه پروردگارت(درعالم ذر ) از پشت فرزندان بشر، ذريه آنها را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ایجاد کرد كه آيا خداوند شما نيستم [یادداشت ۲] و آیا محمد پیامبر اینجانب و آیا علی امیرالمؤمنین وجود ندارد؟. [۶] واپسین مقاله کتاب روایتی از امام راست گو(ع) خطاب به ابوبصیر درباره تعداد و اسم یاران امام فرصت (عج) میباشد. [۷] در‌این داستان اسم تنی چند از اصحاب قائم (عج) از شهرهای کشورهای متعدد مانند: عراق، شام مثلا کشور‌ایران برده گردیده است. شهرهایی مانند: باورد(خراسان)، طوس، طالقان، سجستان، نیشابور، ری، طبرستان، قم، جرجان( گرگان) و همدان و... [۸]