نورگیر مسجد
نمای بالای مسجد جمکران از بالای نورگیر مسجد
نمای بالای مسجد جمکران از بالای نورگیر مسجد
دور و بر گنبدخانههای بناهای اسلامی یا این که در ساقهٔ آن ها نورگیرهای مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد زیبایی وجود دارااست که به انگیزه شدت و ضعف فروغ و روشنایی، طرحهای بدیعی را به وجود آورده. این پنجرهها که معمولاً در بغل تراسها نیز به وجود آمدهاند و اصطلاحاً به آنان پاچنگ میگویند، در اکثر مساجد سابق جز رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و موادتشکیل دهنده یار و همدم مساجد میباشند. نورگیرها از مصالح کاشی معرق، سنگ، خشت، کاشی و چوب ساخته میشوند و دارنده نقوش اسلیمی (خطوط برگرفته از پیچکهای گیاهی) یا این که هندسی می باشند. محصول پنجرههای نورگیر در کشورهای هند و پاکستان از سنگ مرمر میباشد. آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد
در برخی از مساجد دیرین کشورایران نورگیرها از آجر ناپخته هم چشم گردیدهاند که دارنده نقوش اسلیمی میباشند و به انگیزه وجود یکسری فروغ در آنها، اعتنا همگان به آن معطوف میگردد. یکیاز زیباترین پنجرههای نورگیر، پنجرههای مشبک چوبی مسجد جامع اصفهان میباشد که با طرحهای متنوع گره سازی، عملکردی در پنجرهها و درهای ارسی دارا هستند. امروزه بخش اعظمی از بارگاههای امامزادههای کشورایران به طور کانالهای چوبی یا این که منبت کاری درآمدهاند از اثر ها دیدنی مرکز ها مذهبیاند.[۱۱]
در مسجد روضه خوان لطفالله فروغ کیفیتی ورای ماده پیدا نموده تا آن جا که نوروروشنایی از جداره شمال شرقی به جداره جنوب غربی تابیده و به محراب نقشی ورای ماده میدهد. همینطور فروغ و روشنایی از جدارههای طوقه گنبد عبور کرده و پیچوخم کانالها را بر روی گنبد منزل انداخته و مانند این میباشد کهاین نقوش با مدل بالی در درحال حاضر رقصند.[۱۲]
سیالیت
مسجد روحانی لطفالله، جمهوری اسلامی ایران، اصفهان، میدان نقش عالم.
سیالیت به عبارتی شم تعلیق میباشد که در معماری زمان اصفهانی به نیکی میقدرت رویت کرد. ازآنجاکه سیال بودن سبب ساز میشود سازه مدلخیس به لحاظ برسد و به بیننده یاری مینماید تا از دانا دنیوی به فقیه معنوی رود. همچون گنبد منزلهای مساجد که در گذر مجال کالبد مدل تری پیدا نمودهاند تا آنجا که ضمن کاهش جرز، بازشوهایی در بدنه و طوقه گنبد تولید گردیده و نوروفروغ را به باطن محیط میکشاند و شم سیال بودن گنبد را به استفاده کننده ارمغان می دهد به این دلیلکه گنبد در ذیل امواجهای روشنایی قرار گرفته و احساس تعلیق را به وجود میاورد، همانا که مصالح با لینک و پیوند نوروفروغ آسمانی می گردند.[۱۳]
این نوشتهعلمی مستلزم ویکیسازی میباشد. لطفاً با اعتنا به راهنمای بازنویسی و طرزطومار، محتوای آن را بهبود داد.
مسجد در معماری جمهوری اسلامی ایران
میدان نقش دنیا که در آن دو مسجد روضه خوان لطفالله و مسجد پاد شاه جایدارد.
مسجد نصیرالملک در شیراز
نمایی از فضای گنبدخانهٔ تاجالملک مسجد جامع اصفهان
مساجد مهمترین بناهای معماری کشورایران بعد از اسلام می باشند. شاخصترین و توسعه یافتهترین بناهای هر زمان معماری جمهوری اسلامی ایران بعد از ورود اسلام را میقدرت در مساجد پیدا نمود. مداقه مسجد در جمهوری اسلامی ایران علامتای از تایید و اقبال عموم جمهوری اسلامی ایران نسبته به آئین اسلام میباشد. چراکه در دورافتادهترین نقاط جمهوری اسلامی ایران نیز مساجد مهمترین بناهای بافت محیط خویش بودهاند که با هزینه عموم سازه میشدند.
خصوصیتهای ساختاری هر مسجد مشمول انعطاف ذاتی، بیتفاوتی نسبت به نماهای فرنگی، تأکید متقابل بر فضای داخلی، و تمایل طبیعی به تزئینات کاربردی میباشد. وقتی که از مسجد «جامع» کلام میرانیم در واقع به عبارتی مسجد میباشد با خصوصیتهایی مضاف و بالاتر از مسجد و وام گرفته گردیده از معماری زمان بیزانس با ریشههای کلاسیک. به اعتقاد و باور پیرنیا (۱۳۸۳)،[۱۴] ایرانیان دیرین و هنرمندان آنان اطمینان به تاسی صحیح داشتهاند و آن را عالی از ابتکار بد میدانستند. تاسی یا این که برداشتی که منطق داشته باشد و با موقعیت معاش سازگار باشد. از این وجوه خاص که جامع را از مسجد متمایز مینماید، میقدرت به محراب، منبر یا این که سکوی وعظ، مقصوره یا این که محصوره، ناو یا این که راهروی بالا آمده اواسط شبستان و گنبد اشاره نمود. بیان این نکته دارای اهمیت میباشد تمامی این عنصرها در یک سازه با رتبه التفات موازی باقی نماندند و با همگی آنان به یک نحو عکس العمل نمیشد (براند، ۱۳۸۳).[۷]
تاریخچه مسجد در کشورایران
بعد از فروافتادن ساسانیان، ایجاد کرد مساجد در جمهوری اسلامی ایران شروع شد. در سه قرن اول حکومت اسلامی در کشورایران، مساجد به طریقای بسیار معمولی و به تبعیت از معماری ساسانی ساخته می شد. محل تولد اولین مثالهای معماری اسلامی کشور ایران را در خراسان دانستهاند، لذا روش ایجاد کرد بناهای این روزگار (مشتمل بر امویان، عباسیان، طاهریان) به طرز خراسانی دارای شهرت میباشد. در این راه که نقشه همگانی بناهای آن از مساجد صدر اسلام اقتباس گردیده، مساجد به طور «شبستانی» یا این که «چهل ستونی» تشکیلشدهاند (ذکرگو، ۴۶:۱۳۸۰)[۱۵] با پدیدار شدن اسلام و تایید آن از سوی ایرانیانی که تحت بیدادگری و ستم بودند تحولهایی در ساختمانسازی چهره اعطا کرد:
بعداز اسلام، با سر مشق دریافت کردن از باورهای اسلامی ساختمانها «عموم وار» خیس شدند. گرچه در روش پارتی نیز عموم واری و دوری از بیهودگی نمایان بود اما بعد از اسلام این قیمتها بیشتر نمودار شدند.
در روشهای قبل بنابر حالت، ساختمانسازی چگونگی ویژهای یافت. برای مثال در طریق پارتی در زمان اشکانیان، ساختمانها با مدل منزهتراش و با جزییات بیشتری ساخته میشدند، البته در عصر دوم فرصت ساسانیان زیرا به ساختمانهای بیشتری نیاز داشتند ساختمان را با سنگ جنازه میساختند، بهاین سیرتکامل چگونگی: ساختمانسازی نیز افت میکرد (پیرنیا، ۱۳۴:۱۳۸۳)[۱۴] این فرمان به روی شیوه تشکیل داد مساجد در زمانهای متفاوت تأثیر گذاشت. بهطور نمونه ”در زمان سلجوقی خشت کاری و در عصر ایلخانی گچ بری و در عصر تیموری و صفویه کاشیکاری رایج بودهمیباشد. نقشه ساختمانی مساجد نیز تفاوتهای آشکاری در هر زمان داراست. در جمهوری اسلامی ایران اسلامی با مساجد شبستانی، یک ایوانی، دو ایوانی، چهار ایوانی و مخلوط گنبد منزل با تراس اساسی روبرو هستیم“(ابوذری ۱۳۸۰: ۱۱۷)[۱۶]
ساختار مسجد در معماری جمهوری اسلامی ایران
مسجد پادشاه اصفهان. اما اسم مدرن وی مسجد امام خمینی میباشد.
مسجد پادشاه اصفهان
معماری ساسانی مسجد کاروانسرای دیرگچین که در روزگار پیش از اسلام کاربری چهارطاقی را داشتهمیباشد.
معماری ساسانی مسجد کاروانسرای دیرگچین که در زمان پیش از اسلام کاربری چهارطاقی را داشتهمیباشد.
در معماری اهل ایران هرگاه تعدادی طاق پوش در کنار هم مکان میگیرند، دهانه کوچه میانی یا این که بین وار بیشتراز کوچههای دیگر میباشد و از دهانه بر وارها با کوچههای دیگر معدودمعدود کاسته میشود و کوچه کناری که طاق آن روی دیوار پرت (دیواری که پشت آن آزاد میباشد) مینشیند کمترین دهانه را داراست تا از رانش طاق نادرمعدود کاسته خواهد شد و دیوار پرت را نیندازد؛ ناگزیر نمای میانوار که به روی سرای سرگشاده گشوده میگردد پردهانه خیس و برتر می شود و از عموم واری آن میکاهد. معمار هنرمند مسجد فهرج برای پیشگیری از این کاستی در کنار دو جرز میانوار، پیلکهای نغزی افزوده تا دهانه یکسان کند (این نغزکاری یکصد سال قبل از آن در تاریخانه دامغان به عمل رفتهمیباشد). فعالیت سودگیری از ساختمایههای بومآور درین مسجد بدانجا کشیدهمیباشد که به مکان کاه در کاهگل (که شاید در فهرج کم یاب بوده)، ژاژ (خارشتر-آدور) آسیا گردیده به شغل بردهاند و همین عمل اندودها را از زخم موریانه بر کنار داشتهمیباشد.[۱۷]
هنر و معماری مساجد کشور ایران
مساجد کشورایران تمثیلی بیغایت میباشد از رساندن بشر به کمال و ادغامکننده راز قدسی به سیرتکاملای کهاین جای دارنده تقدس میباشد و بشر با اشراق درونی با آن رابطه برقرار مینماید. این تکان و سیر کمال گرایانه لازمه هر بنای مذهبی میباشد که در اصلً محل بندگی و پرستش میباشد. هنر به کمال رسیده ایرانیان با سودگیری از مفاهیم هندسی کیهانی همواره نمود بیغایت در یک غایت یا این که شکل بودهمیباشد.
مسجد عتیق شیراز مرتبط با زمان سلجوقی
مسجد عتیق شیراز مرتبط با زمان سلجوقی
مساجد در غایت نفس را به واقعیت ازلی و کمال حقیقی وواقعی می رساند. این نائل شدن باحضور و شهودی هم پا میباشد که همواره تکان در جای و جذاب از کالا آشنایی از لحظه ورود تا به آخر با دین دار همس میباشد. کلیه مراتب این جنبش مکانی زیرا طریقت عرفانی آهسته آهسته نور و روشنایی واقعیت را در دل آشکار کرده آدم را از حشو و زواید سوا این جای مقدس تمیز میدارد. ورودی در مساجد کشورایران منزلت گزینش و باور میباشد و تمایز را در جای نشانه می دهد و ذکر میدارد که هویتی قدسی و تماماً مختلف با پهنه هیولایی گوشه و کنار در حالا وقوع میباشد. عمدتاً ورودیهای مساجد کشور ایران حرکتی روضه خوان به سوی افق دارااست. بهطور کلی هرچه به پیشین بازمیگردیم درمییابیم که معاش آدم با کیهان و افق بیشتر مرتبط بودهمیباشد.
جلوههای این رابطه را درقالب نقوش هندسی زیرا خورشید ماه و ستارهها در معماری مییابیم که آنانرا در تزیینات به طور ثواب کاری یا این که کاشی کاری یا این که در مجموع وسعت معماری در پوسته استعمال از وسعتها هندسی مطلقی زیرا مکعب یا این که مربع مستطیل یا این که دایره یا این که احجامی از این قبیل مراعات می کنیم. هندسه این نقوش دارنده کششی درونی و به طور متحدالمرکز یا این که مرکزگرا نمایان میگردد. تکان اجزای خردخیس و چرخش آنان دور اجزای دیگر بخشی از چرخش و جنبش کلی میباشد. اجزا در یک نقش در عین حالا که دارنده اتحاد کلی می باشند میان خویش نیز دارنده وحدتی یکسان اند و به سوی یک راس دارنده یک جنبش درونی میباشند. این در واقع ضابطه نظم طبیعی در دنیا هستی میباشد. منبت کاریها گره چینیها یا این که کاشی کاریها به ایجاز این نظم کیهانی را به تصویر میکشند. کلیه نقوشی که به طور طرحهای اسلیمی میباشند در یک تکان دایره وار قابل مهار شدن در دایرهاند. این دوایر نامرئی زیرا روح ویا پهنه بیپایان ی مضمون همواره در نقوش حضور دارا هستند و بیان کنده ماهیت مینویی اناند. این نقوش اصول حقیقی و واقعی را به اکران میگذارد که مبنی بر معرفت وجود و هستیشناسی خلال این که الگویی طبیعی در دنیا هستی میباشد در بردارنده معنای ازلی نیز است که ره یافتن بهاین مفهوم از روش مشاهده و ادراک تحقق مییابد.
تابش متواتر روشنایی در سطح های گوناگون و با زوایای متعدد در پیش تاق حیاط ورودی سبب ساز شم حضور فروغ میگردد حضوری که شاید در موقعیت معمولی در سطح های حس نمیشود البته باتغییر تابش و تولید سایههای متعدد رمانتیک بلورین را در پایین تاق برمی انگیزاند. نوروروشنایی درین فی مابین نقش حکیمانه خود را با ظهوری حیات نصیب اعمال مینماید و تأثیر وجودی خود را در تراش الماس سیرتکامل اطراف در هماهنگی شگفتانگیز با هندسه به مکان میگذارد. فروغ بخشایش و عفووبخشش الهی را بر آینه دل مؤمنین می تابد. در شرایطی که ان واجد بازتابش باشد انوار بهتر الهی را به شیوه های متعدد نمایان میسازد. البته با وجود تکثر این بازتابشها تکان صع
نورگیر مسجد
نمای بالای مسجد جمکران از بالای نورگیر مسجد
نمای بالای مسجد جمکران از بالای نورگیر مسجد
دور و بر گنبدخانههای بناهای اسلامی یا این که در ساقهٔ آن ها نورگیرهای مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد زیبایی وجود دارااست که به انگیزه شدت و ضعف فروغ و روشنایی، طرحهای بدیعی را به وجود آورده. این پنجرهها که معمولاً در بغل تراسها نیز به وجود آمدهاند و اصطلاحاً به آنان پاچنگ میگویند، در اکثر مساجد سابق جز رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و موادتشکیل دهنده یار و همدم مساجد میباشند. نورگیرها از مصالح کاشی معرق، سنگ، خشت، کاشی و چوب ساخته میشوند و دارنده نقوش اسلیمی (خطوط برگرفته از پیچکهای گیاهی) یا این که هندسی می باشند. محصول پنجرههای نورگیر در کشورهای هند و پاکستان از سنگ مرمر میباشد. آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد
در برخی از مساجد دیرین کشورایران نورگیرها از آجر ناپخته هم چشم گردیدهاند که دارنده نقوش اسلیمی میباشند و به انگیزه وجود یکسری فروغ در آنها، اعتنا همگان به آن معطوف میگردد. یکیاز زیباترین پنجرههای نورگیر، پنجرههای مشبک چوبی مسجد جامع اصفهان میباشد که با طرحهای متنوع گره سازی، عملکردی در پنجرهها و درهای ارسی دارا هستند. امروزه بخش اعظمی از بارگاههای امامزادههای کشورایران به طور کانالهای چوبی یا این که منبت کاری درآمدهاند از اثر ها دیدنی مرکز ها مذهبیاند.[۱۱]
در مسجد روضه خوان لطفالله فروغ کیفیتی ورای ماده پیدا نموده تا آن جا که نوروروشنایی از جداره شمال شرقی به جداره جنوب غربی تابیده و به محراب نقشی ورای ماده میدهد. همینطور فروغ و روشنایی از جدارههای طوقه گنبد عبور کرده و پیچوخم کانالها را بر روی گنبد منزل انداخته و مانند این میباشد کهاین نقوش با مدل بالی در درحال حاضر رقصند.[۱۲]
سیالیت
مسجد روحانی لطفالله، جمهوری اسلامی ایران، اصفهان، میدان نقش عالم.
سیالیت به عبارتی شم تعلیق میباشد که در معماری زمان اصفهانی به نیکی میقدرت رویت کرد. ازآنجاکه سیال بودن سبب ساز میشود سازه مدلخیس به لحاظ برسد و به بیننده یاری مینماید تا از دانا دنیوی به فقیه معنوی رود. همچون گنبد منزلهای مساجد که در گذر مجال کالبد مدل تری پیدا نمودهاند تا آنجا که ضمن کاهش جرز، بازشوهایی در بدنه و طوقه گنبد تولید گردیده و نوروفروغ را به باطن محیط میکشاند و شم سیال بودن گنبد را به استفاده کننده ارمغان می دهد به این دلیلکه گنبد در ذیل امواجهای روشنایی قرار گرفته و احساس تعلیق را به وجود میاورد، همانا که مصالح با لینک و پیوند نوروفروغ آسمانی می گردند.[۱۳]
این نوشتهعلمی مستلزم ویکیسازی میباشد. لطفاً با اعتنا به راهنمای بازنویسی و طرزطومار، محتوای آن را بهبود داد.
مسجد در معماری جمهوری اسلامی ایران
میدان نقش دنیا که در آن دو مسجد روضه خوان لطفالله و مسجد پاد شاه جایدارد.
مسجد نصیرالملک در شیراز
نمایی از فضای گنبدخانهٔ تاجالملک مسجد جامع اصفهان
مساجد مهمترین بناهای معماری کشورایران بعد از اسلام می باشند. شاخصترین و توسعه یافتهترین بناهای هر زمان معماری جمهوری اسلامی ایران بعد از ورود اسلام را میقدرت در مساجد پیدا نمود. مداقه مسجد در جمهوری اسلامی ایران علامتای از تایید و اقبال عموم جمهوری اسلامی ایران نسبته به آئین اسلام میباشد. چراکه در دورافتادهترین نقاط جمهوری اسلامی ایران نیز مساجد مهمترین بناهای بافت محیط خویش بودهاند که با هزینه عموم سازه میشدند.
خصوصیتهای ساختاری هر مسجد مشمول انعطاف ذاتی، بیتفاوتی نسبت به نماهای فرنگی، تأکید متقابل بر فضای داخلی، و تمایل طبیعی به تزئینات کاربردی میباشد. وقتی که از مسجد «جامع» کلام میرانیم در واقع به عبارتی مسجد میباشد با خصوصیتهایی مضاف و بالاتر از مسجد و وام گرفته گردیده از معماری زمان بیزانس با ریشههای کلاسیک. به اعتقاد و باور پیرنیا (۱۳۸۳)،[۱۴] ایرانیان دیرین و هنرمندان آنان اطمینان به تاسی صحیح داشتهاند و آن را عالی از ابتکار بد میدانستند. تاسی یا این که برداشتی که منطق داشته باشد و با موقعیت معاش سازگار باشد. از این وجوه خاص که جامع را از مسجد متمایز مینماید، میقدرت به محراب، منبر یا این که سکوی وعظ، مقصوره یا این که محصوره، ناو یا این که راهروی بالا آمده اواسط شبستان و گنبد اشاره نمود. بیان این نکته دارای اهمیت میباشد تمامی این عنصرها در یک سازه با رتبه التفات موازی باقی نماندند و با همگی آنان به یک نحو عکس العمل نمیشد (براند، ۱۳۸۳).[۷]
تاریخچه مسجد در کشورایران
بعد از فروافتادن ساسانیان، ایجاد کرد مساجد در جمهوری اسلامی ایران شروع شد. در سه قرن اول حکومت اسلامی در کشورایران، مساجد به طریقای بسیار معمولی و به تبعیت از معماری ساسانی ساخته می شد. محل تولد اولین مثالهای معماری اسلامی کشور ایران را در خراسان دانستهاند، لذا روش ایجاد کرد بناهای این روزگار (مشتمل بر امویان، عباسیان، طاهریان) به طرز خراسانی دارای شهرت میباشد. در این راه که نقشه همگانی بناهای آن از مساجد صدر اسلام اقتباس گردیده، مساجد به طور «شبستانی» یا این که «چهل ستونی» تشکیلشدهاند (ذکرگو، ۴۶:۱۳۸۰)[۱۵] با پدیدار شدن اسلام و تایید آن از سوی ایرانیانی که تحت بیدادگری و ستم بودند تحولهایی در ساختمانسازی چهره اعطا کرد:
بعداز اسلام، با سر مشق دریافت کردن از باورهای اسلامی ساختمانها «عموم وار» خیس شدند. گرچه در روش پارتی نیز عموم واری و دوری از بیهودگی نمایان بود اما بعد از اسلام این قیمتها بیشتر نمودار شدند.
در روشهای قبل بنابر حالت، ساختمانسازی چگونگی ویژهای یافت. برای مثال در طریق پارتی در زمان اشکانیان، ساختمانها با مدل منزهتراش و با جزییات بیشتری ساخته میشدند، البته در عصر دوم فرصت ساسانیان زیرا به ساختمانهای بیشتری نیاز داشتند ساختمان را با سنگ جنازه میساختند، بهاین سیرتکامل چگونگی: ساختمانسازی نیز افت میکرد (پیرنیا، ۱۳۴:۱۳۸۳)[۱۴] این فرمان به روی شیوه تشکیل داد مساجد در زمانهای متفاوت تأثیر گذاشت. بهطور نمونه ”در زمان سلجوقی خشت کاری و در عصر ایلخانی گچ بری و در عصر تیموری و صفویه کاشیکاری رایج بودهمیباشد. نقشه ساختمانی مساجد نیز تفاوتهای آشکاری در هر زمان داراست. در جمهوری اسلامی ایران اسلامی با مساجد شبستانی، یک ایوانی، دو ایوانی، چهار ایوانی و مخلوط گنبد منزل با تراس اساسی روبرو هستیم“(ابوذری ۱۳۸۰: ۱۱۷)[۱۶]
ساختار مسجد در معماری جمهوری اسلامی ایران
مسجد پادشاه اصفهان. اما اسم مدرن وی مسجد امام خمینی میباشد.
مسجد پادشاه اصفهان
معماری ساسانی مسجد کاروانسرای دیرگچین که در روزگار پیش از اسلام کاربری چهارطاقی را داشتهمیباشد.
معماری ساسانی مسجد کاروانسرای دیرگچین که در زمان پیش از اسلام کاربری چهارطاقی را داشتهمیباشد.
در معماری اهل ایران هرگاه تعدادی طاق پوش در کنار هم مکان میگیرند، دهانه کوچه میانی یا این که بین وار بیشتراز کوچههای دیگر میباشد و از دهانه بر وارها با کوچههای دیگر معدودمعدود کاسته میشود و کوچه کناری که طاق آن روی دیوار پرت (دیواری که پشت آن آزاد میباشد) مینشیند کمترین دهانه را داراست تا از رانش طاق نادرمعدود کاسته خواهد شد و دیوار پرت را نیندازد؛ ناگزیر نمای میانوار که به روی سرای سرگشاده گشوده میگردد پردهانه خیس و برتر می شود و از عموم واری آن میکاهد. معمار هنرمند مسجد فهرج برای پیشگیری از این کاستی در کنار دو جرز میانوار، پیلکهای نغزی افزوده تا دهانه یکسان کند (این نغزکاری یکصد سال قبل از آن در تاریخانه دامغان به عمل رفتهمیباشد). فعالیت سودگیری از ساختمایههای بومآور درین مسجد بدانجا کشیدهمیباشد که به مکان کاه در کاهگل (که شاید در فهرج کم یاب بوده)، ژاژ (خارشتر-آدور) آسیا گردیده به شغل بردهاند و همین عمل اندودها را از زخم موریانه بر کنار داشتهمیباشد.[۱۷]
هنر و معماری مساجد کشور ایران
مساجد کشورایران تمثیلی بیغایت میباشد از رساندن بشر به کمال و ادغامکننده راز قدسی به سیرتکاملای کهاین جای دارنده تقدس میباشد و بشر با اشراق درونی با آن رابطه برقرار مینماید. این تکان و سیر کمال گرایانه لازمه هر بنای مذهبی میباشد که در اصلً محل بندگی و پرستش میباشد. هنر به کمال رسیده ایرانیان با سودگیری از مفاهیم هندسی کیهانی همواره نمود بیغایت در یک غایت یا این که شکل بودهمیباشد.
مسجد عتیق شیراز مرتبط با زمان سلجوقی
مسجد عتیق شیراز مرتبط با زمان سلجوقی
مساجد در غایت نفس را به واقعیت ازلی و کمال حقیقی وواقعی می رساند. این نائل شدن باحضور و شهودی هم پا میباشد که همواره تکان در جای و جذاب از کالا آشنایی از لحظه ورود تا به آخر با دین دار همس میباشد. کلیه مراتب این جنبش مکانی زیرا طریقت عرفانی آهسته آهسته نور و روشنایی واقعیت را در دل آشکار کرده آدم را از حشو و زواید سوا این جای مقدس تمیز میدارد. ورودی در مساجد کشورایران منزلت گزینش و باور میباشد و تمایز را در جای نشانه می دهد و ذکر میدارد که هویتی قدسی و تماماً مختلف با پهنه هیولایی گوشه و کنار در حالا وقوع میباشد. عمدتاً ورودیهای مساجد کشور ایران حرکتی روضه خوان به سوی افق دارااست. بهطور کلی هرچه به پیشین بازمیگردیم درمییابیم که معاش آدم با کیهان و افق بیشتر مرتبط بودهمیباشد.
جلوههای این رابطه را درقالب نقوش هندسی زیرا خورشید ماه و ستارهها در معماری مییابیم که آنانرا در تزیینات به طور ثواب کاری یا این که کاشی کاری یا این که در مجموع وسعت معماری در پوسته استعمال از وسعتها هندسی مطلقی زیرا مکعب یا این که مربع مستطیل یا این که دایره یا این که احجامی از این قبیل مراعات می کنیم. هندسه این نقوش دارنده کششی درونی و به طور متحدالمرکز یا این که مرکزگرا نمایان میگردد. تکان اجزای خردخیس و چرخش آنان دور اجزای دیگر بخشی از چرخش و جنبش کلی میباشد. اجزا در یک نقش در عین حالا که دارنده اتحاد کلی می باشند میان خویش نیز دارنده وحدتی یکسان اند و به سوی یک راس دارنده یک جنبش درونی میباشند. این در واقع ضابطه نظم طبیعی در دنیا هستی میباشد. منبت کاریها گره چینیها یا این که کاشی کاریها به ایجاز این نظم کیهانی را به تصویر میکشند. کلیه نقوشی که به طور طرحهای اسلیمی میباشند در یک تکان دایره وار قابل مهار شدن در دایرهاند. این دوایر نامرئی زیرا روح ویا پهنه بیپایان ی مضمون همواره در نقوش حضور دارا هستند و بیان کنده ماهیت مینویی اناند. این نقوش اصول حقیقی و واقعی را به اکران میگذارد که مبنی بر معرفت وجود و هستیشناسی خلال این که الگویی طبیعی در دنیا هستی میباشد در بردارنده معنای ازلی نیز است که ره یافتن بهاین مفهوم از روش مشاهده و ادراک تحقق مییابد.
تابش متواتر روشنایی در سطح های گوناگون و با زوایای متعدد در پیش تاق حیاط ورودی سبب ساز شم حضور فروغ میگردد حضوری که شاید در موقعیت معمولی در سطح های حس نمیشود البته باتغییر تابش و تولید سایههای متعدد رمانتیک بلورین را در پایین تاق برمی انگیزاند. نوروروشنایی درین فی مابین نقش حکیمانه خود را با ظهوری حیات نصیب اعمال مینماید و تأثیر وجودی خود را در تراش الماس سیرتکامل اطراف در هماهنگی شگفتانگیز با هندسه به مکان میگذارد. فروغ بخشایش و عفووبخشش الهی را بر آینه دل مؤمنین می تابد. در شرایطی که ان واجد بازتابش باشد انوار بهتر الهی را به شیوه های متعدد نمایان میسازد. البته با وجود تکثر این بازتابشها تکان صع

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد