مجله خبری مساجد

از سال 1383 تا 1385 سه فصل حفاری به سرپرستی علیرضا هژبری نوبری در شهر یئری اعمال گرفت. فصل اول حفاری: در آبان 83 او‌لین فصل حفاری بر روی قبرهای عصر مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آهن انجام شد که‌این قبرها قبلا توسط جویندگان عتیقه تخریب و فقط آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساختمان‌بندی آن ها معین بود. در این زمان سفال‌هایی مرتبط با عصر کالکولتیک (مس و سنگ) کشف شد، این سفال‌ها مشابه سفال‌های مناطق باستانی دالما و حاجی فیروز (در سردشت آذربایجان‌غربی) بودند که بعضا از سفال‌ها منقوش و یکسری طرح سبدی داشتند. در‌این در بین یک قطعه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد سفال با نقش حیوان و مابقی سفال‌ها با نقوش هندسی بودند که نقش مثلثی بیشترین فراوانی را داشت، تنی چند از آن‌ها نیز دو لایه بودند که احتمالا لایه دوم برای ترمیم نصیب‌های شکسته به‌کاررفته می‌باشد. در‌این حیطه تعداد متعددی سنگ ابسیدین (1) هم کشف شد؛ از آن‌جا که دستیابی این نوع سنگ در قفقاز و آناتولی به‌دیده میخورد میتواند آدرس از رابطه این شهرها با یکدیگر باشد. در حین کالکولتیک از ابسیدین برای برش سنگ‌های سخت استعمال می‌کردند. بدین ترتیب برای نخسین بار عمر سکونت آدم در استان اردبیل به زمان مس-سنگ رسید.فصل دوم حفاری: در فصل آجل حفاری در سال 84 بقایایی از سفال، مفرغ و نقوش انسانی به‌دست آمد که باستان‌شناسان احتمال دادند نذورات معبد باشند. قلعه یا این که دژ نظامی این شهر در حین اورارتویی (1) روی بقایای محل عبادت ایجاد شده است که قادر است نماد روی گردانی عموم از باورهای مذهبی باشد. پایه‌های این قلعه در حال حاضر پا برجا می باشد و عمر آن به مجال بعد از ظهر برنزی میرسد، در اطراف و تحت قلعه قبرستانی با 278 قبر وجود داراست که در آن ها اشخاص به‌صورت جنینی و به جهت اعتقاد به معاش مجدد با اشیاء و غذا دفن گردیده‌اند، ارتفاع بعضا از قبرها تا شش و نیم متر میرسد. در زیر محوطه داخلی قلعه یک لایه با سفال‌های قهوه‌ای مایل به بنفش و سفال‌های داغدار و سیاه کشف شد که به قبل از بعدازظهر آهن وابستگی دارا‌هستند. فصل سوم حفاری: در فصل سوم حفاری خاکسترهایی در لایه‌های خاک قلعه نماد اعطا کرد که در حین اورارتوییان قلعه به حریق کشیده و متروک گردیده است. در فیض مجال‌های پی درپی معاش آدم از 7000 تا زمان اورارتوییان در شهر ئیری به‌شکل پشت سر هم مشخص و معلوم شد. در‌این فصل تعداد متعددی ظروف سفالی، اشیای زرین مانند آویز، دگمه‌های زینتی و پلاک‌های طلایی و مفرغی نیز کشف شوید. در‌این فصل نیایشگاه اصلی حوزه‌ ئیری نیز از تحت خاک خارج آمد که مشمول سنگواره‌ایی به صورت‌ بشر‌های حجاری گردیده بود. در حوزه‌ یئری یکسری زمان تاریخی از مس-سنگی، بعد از ظهر آهن 1 و بعدازظهر آهن 2 معلوم شد و بقایایی از قلعه‌ای وابسته به بعد از ظهر آهن نیز کشف شوید. ظروف با دهانه گشوده در هر سه عصر تاریخی بیشترین کثرت را دارا‌هستند که نوع معیشت عصر را ذکر می‌نمایند. جستجو‌های ابزارآلات استخوانی این حوزه‌ نشانه می‌دهد به کارگیری از گوسفند و بز در آن مجال بسیار متداول بوده میباشد. داده‌های هزاره نخستین بعدازظهر آهن مشمول سفال، دیگ، بشقاب، پیاله و تنگ است. همینطور سفال‌هایی کنده‌کاری که از ماده سپید پوشیده گردیده‌اند، نشان‌دهنده ادامه عصر مفرغ قدیم در عصر آهن هست. اکثر سفال‌ها خاکستری و خاکستری مایل به سیاه و آجری‌اند، که شبیه بعضی از شی ها کشف گردیده در قبرستان لاریجان پروردگار آفرین و گورستان مسجد کبود است. شی ءها فلزی کشف‌گردیده مشتمل بر پیکار‌افزارها، زیورآلات و کارافزارها می باشد و در شمشیرها نقوش و شیت‌هایی مشاهده ‌گردیده که شبیه طرح‌های جام حسن لو است. تزیینات بالای گروه شمشیرها از طلا و جواهرات است. آویز و پلاک‌های طلایی و شی ها مفرغی شامل آینه، سنجاق، طوق، انگشتر، مهرهای تزئینی از عقیق، خمیر شیشه، صدف و لاجورد و کارابزارهایی (پرچم و سوزن) نیز در‌این منطقه کشف گردیده است.

از سال 1383 تا 1385 سه فصل حفاری به سرپرستی علیرضا هژبری نوبری در شهر یئری اعمال گرفت. فصل اول حفاری: در آبان 83 او‌لین فصل حفاری بر روی قبرهای عصر مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آهن انجام شد که‌این قبرها قبلا توسط جویندگان عتیقه تخریب و فقط آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساختمان‌بندی آن ها معین بود. در این زمان سفال‌هایی مرتبط با عصر کالکولتیک (مس و سنگ) کشف شد، این سفال‌ها مشابه سفال‌های مناطق باستانی دالما و حاجی فیروز (در سردشت آذربایجان‌غربی) بودند که بعضا از سفال‌ها منقوش و یکسری طرح سبدی داشتند. در‌این در بین یک قطعه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد سفال با نقش حیوان و مابقی سفال‌ها با نقوش هندسی بودند که نقش مثلثی بیشترین فراوانی را داشت، تنی چند از آن‌ها نیز دو لایه بودند که احتمالا لایه دوم برای ترمیم نصیب‌های شکسته به‌کاررفته می‌باشد. در‌این حیطه تعداد متعددی سنگ ابسیدین (1) هم کشف شد؛ از آن‌جا که دستیابی این نوع سنگ در قفقاز و آناتولی به‌دیده میخورد میتواند آدرس از رابطه این شهرها با یکدیگر باشد. در حین کالکولتیک از ابسیدین برای برش سنگ‌های سخت استعمال می‌کردند. بدین ترتیب برای نخسین بار عمر سکونت آدم در استان اردبیل به زمان مس-سنگ رسید.فصل دوم حفاری: در فصل آجل حفاری در سال 84 بقایایی از سفال، مفرغ و نقوش انسانی به‌دست آمد که باستان‌شناسان احتمال دادند نذورات معبد باشند. قلعه یا این که دژ نظامی این شهر در حین اورارتویی (1) روی بقایای محل عبادت ایجاد شده است که قادر است نماد روی گردانی عموم از باورهای مذهبی باشد. پایه‌های این قلعه در حال حاضر پا برجا می باشد و عمر آن به مجال بعد از ظهر برنزی میرسد، در اطراف و تحت قلعه قبرستانی با 278 قبر وجود داراست که در آن ها اشخاص به‌صورت جنینی و به جهت اعتقاد به معاش مجدد با اشیاء و غذا دفن گردیده‌اند، ارتفاع بعضا از قبرها تا شش و نیم متر میرسد. در زیر محوطه داخلی قلعه یک لایه با سفال‌های قهوه‌ای مایل به بنفش و سفال‌های داغدار و سیاه کشف شد که به قبل از بعدازظهر آهن وابستگی دارا‌هستند. فصل سوم حفاری: در فصل سوم حفاری خاکسترهایی در لایه‌های خاک قلعه نماد اعطا کرد که در حین اورارتوییان قلعه به حریق کشیده و متروک گردیده است. در فیض مجال‌های پی درپی معاش آدم از 7000 تا زمان اورارتوییان در شهر ئیری به‌شکل پشت سر هم مشخص و معلوم شد. در‌این فصل تعداد متعددی ظروف سفالی، اشیای زرین مانند آویز، دگمه‌های زینتی و پلاک‌های طلایی و مفرغی نیز کشف شوید. در‌این فصل نیایشگاه اصلی حوزه‌ ئیری نیز از تحت خاک خارج آمد که مشمول سنگواره‌ایی به صورت‌ بشر‌های حجاری گردیده بود. در حوزه‌ یئری یکسری زمان تاریخی از مس-سنگی، بعد از ظهر آهن 1 و بعدازظهر آهن 2 معلوم شد و بقایایی از قلعه‌ای وابسته به بعد از ظهر آهن نیز کشف شوید. ظروف با دهانه گشوده در هر سه عصر تاریخی بیشترین کثرت را دارا‌هستند که نوع معیشت عصر را ذکر می‌نمایند. جستجو‌های ابزارآلات استخوانی این حوزه‌ نشانه می‌دهد به کارگیری از گوسفند و بز در آن مجال بسیار متداول بوده میباشد. داده‌های هزاره نخستین بعدازظهر آهن مشمول سفال، دیگ، بشقاب، پیاله و تنگ است. همینطور سفال‌هایی کنده‌کاری که از ماده سپید پوشیده گردیده‌اند، نشان‌دهنده ادامه عصر مفرغ قدیم در عصر آهن هست. اکثر سفال‌ها خاکستری و خاکستری مایل به سیاه و آجری‌اند، که شبیه بعضی از شی ها کشف گردیده در قبرستان لاریجان پروردگار آفرین و گورستان مسجد کبود است. شی ءها فلزی کشف‌گردیده مشتمل بر پیکار‌افزارها، زیورآلات و کارافزارها می باشد و در شمشیرها نقوش و شیت‌هایی مشاهده ‌گردیده که شبیه طرح‌های جام حسن لو است. تزیینات بالای گروه شمشیرها از طلا و جواهرات است. آویز و پلاک‌های طلایی و شی ها مفرغی شامل آینه، سنجاق، طوق، انگشتر، مهرهای تزئینی از عقیق، خمیر شیشه، صدف و لاجورد و کارابزارهایی (پرچم و سوزن) نیز در‌این منطقه کشف گردیده است.