محمدتقی مجلسی (۱۰۰۳-۱۰۷۰ق) دارای شهرت به مجلسی اولیه، بابا علامه مجلسی، از علمای شیعه در قرن یازدهم قمری و مولف اثراتی همانند روضة المتقین و لوامع صاحبقرانی. مجلسی در اصفهان و نجف علم آموزی کرد و در مسجد جامع اصفهان به درس دادن علم ها فقهی سرگرم بود. او بعداز استادانش روحانی بهائی و میر داماد، دراین مسجد نماز آدینه اقامه میکرد. مجلسی در ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت و در مسجد جامع اصفهان دفن شد. مشهورترین فرزند وی خلال علامه مجلسی، آمنه بیگم میباشد که همسر ملا باتقوا مازندرانی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بود.
به گفته محمدباقر مجلسی، پدرش اهل زهدوتقوا و ریاضت بود و به مراد هدایت صوفیان با آنها رابطه داشت البته بعضا از اعتقادات آنانرا فسخ میدانست. او کتاب الفوائد المدنیه محمدامین استرآبادی را ستوده میباشد و به همین جهت، اورا از اخباریان معتدل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانستهاند.
معاشطومار
محمدتقی مجلسی پسر ملا مقصودعلی نظنزی اصفهانی[یادداشت ۱] در سال ۱۰۰۳ق در اصفهان، پایتخت صفویه، دیده به جهان گشود.[۱] پدرش مقصودعلی مجلسی اهل دانش و وقار و رواج مذهب شیعه بود و با تخلص «مجلسی» شعر میسرود.[۲] نسب محمدتقی از بابا به ابونعیم اصفهانی و از مامان به محمد بن حسن نطنزی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می رسد.[۳]
او در سال ۱۰۳۴ق در ۳۱ سالگی به نجف رفت و در ۳۳ سالگی از سید شرفالدین علی شولستانی از محدثان حوزه نجف، اذن نقل حدیث گرفت؛ آنگاه به اصفهان برگشت و در مسجد جامع اصفهان به درس دادن درگیر شد.[۴]
به گفته سید محمدباقر خوانساری، مولف کتاب روضات الجنات، محمدتقی مجلسی اول کسی بود که بعد از ظهور صفویه، حدیث شیعه را تکثیر بخشید[۵] و بعد از روحانی بهائی و میرداماد، در اصفهان نماز آدینه اقامه می کرد.[۶] همینطور به گفته او، محمدباقر مجلسی کرامات اکثری از پدرش نقل نموده است.[۷]
مطهری اورا از علمای بسیار تعالی و مالک تألیفات و مقامات معنوی فراوان تعریف نموده است.[۸]
وفات
محمدتقی مجلسی در ۱۱ شعبان ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت[۹] و در مسجد جامع اصفهان دفن شد.[۱۰]
فرزندان
محمدباقر مجلسی دارای اسم و رسم به علامه مجلسی، مولف کتاب بحار الانوار، مشهورترین فرزند محمدتقی مجلسی میباشد. دو پسر دیگر وی عزیزالله و عبدالله اسم داشتند که عبدالله[۱۱] به هند رفت و در آنجا نزدیک به سال ۱۰۸۴ درگذشت.[۱۲] از در بین دختران محمدتقی، اسم آمنهبیگم را میقدرت در منابع رویت کرد که همسر ملا با تقوا مازندرانی، شارح اصول کافی بوده میباشد.[۱۳] محمدتقی سه دختر دیگر داشته که نامی از آنان بیان نشده میباشد، البته اسم همسرانشان تصویب گردیده که عبارتند از: محمدعلی استرآبادی،[۱۴] ملا میرزا محمد شیروانی و میرزا کمالالدین محمد فسائی، شارح شافیه[۱۵][یادداشت ۲]
استادان و شاگردان
محمدتقی مجلسی ضمن پدرش، از یکسری معلم استفاده نمود که مشهورترینشان روحانی بهائی و میرداماد بودند. استادان دیگر وی عبارتند از ملا عبدالله شوشتری و امیراسحاق استرآبادی.[۱۶][یادداشت ۳]
او شاگردانی تربیت کرد که شاید پر رنگترینشان پسرش، محمدباقر، پر اسم و رسم به علامه مجلسی بود که بحار الانوار را نوشت. از شاگردان دیگر وی میاقتدار از ملا محمدصالح مازندرانی اسم موفقیت که ضمن اینکه داماد محمدتقی مجلسی بود،(همسر آمنه بیگم) پای درس وی نیز حاضر می شد و گستردن مشهوری بر اصول کافی نوشت. آقا حسین خوانساری[۱۷] نیز از شاگردان محمدتقی مجلسی میباشد که در فقه و اصول آوازه داشت. او در آرامستان تخت فولاد اصفهان دفن شدهاست و بخشی از این آرامستان به جهت وجود قبر او، به اسم توکل آقا حسین خوانساری دارای اسم و رسم شدهاست.[مستلزم منبع] اسم دو فرزند دیگر محمدتقی مجلسی، یعنی عزیزالله (درگذشت:۱۰۷۴ ق. مولف کتاب انشای اتفاق ها الروم. [۱۸])و عبدالله نیز در فهرست حاضران در درسهای بابا چشم میشود.[مستلزم منبع] از شاگردان دیگر وی عبارتند از سید عبدالحسین خاتونآبادی، ملامیرزای شیروانی، ملا محمدصادق کرباسی، سید شرفالدین علی گلستانه، میرزا ابراهیم اردکانی یزدی، مولا ابوالقاسم بن محمد گلپایگانی، بدرالدین بن احمد عاملی و میرزا تاجالدین گلستانه [۱۹][مستلزم منبع]
کتاب روضة المتقین
رابطه با صوفیه
سید محمد میرلوحی موسوی دارای اسم و رسم به مطهّر، معاصر محمدتقی مجلسى بوده و در کتاب اربعین، اورا جنایتکار به تصوّف كرده میباشد.[۲۰][یادداشت ۴] ملا عبدالکریم گزی در کتاب تذکرة القبور مسلم دانسته که محمد تقی مجلسی، اهل ریاضت بوده و با صوفیه رابطه داشته و به همین جهت، صوفیه نیز اورا از خویش دانسته و سلسله گواهی بـه وی رساندند[۲۲] و گروهی از شیعهها صوفی، به منجر کتاب «حدیقة المتقین» -که رساله عملیه به خودکار محمد تقی مجلسی میباشد- از وی تبعیت میکردند.[۲۳] ولی ملا عبدالکریم گزی[۲۴] و حاجی نوری[۲۵] این گفته محمدباقر مجلسی را پذیرش مینمایند که اگرچه محمد تقی مجلسی (بابا محمد باقر مجلسی) اهل ریاضت و تقوا بود، هرگز از صوفیان خلا و با اعتقادات فسخ آنان موافقت نکرد.[۲۶] محمد باقر مجلسی توضیح میدهد درصورتیکه گاهی پدرش خودش را صوفی مینامید از این جهت بود که میخواست صوفیان را به سوی خود جذب کرده و آنان را از این شیوه هدایت نماید ولی در سالهای نهایی عمرش، به منجر ناامید شدن از هدایت یافتن صوفیان، از آنان هجران جُست و آنانرا به دلیل اعتقادات فسخشان تکفیر نمود.[۲۷]
رابطه با اخباریگری
محمدتقی مجلسی (۱۰۰۳-۱۰۷۰ق) دارای شهرت به مجلسی اولیه، بابا علامه مجلسی، از علمای شیعه در قرن یازدهم قمری و مولف اثراتی همانند روضة المتقین و لوامع صاحبقرانی. مجلسی در اصفهان و نجف علم آموزی کرد و در مسجد جامع اصفهان به درس دادن علم ها فقهی سرگرم بود. او بعداز استادانش روحانی بهائی و میر داماد، دراین مسجد نماز آدینه اقامه میکرد. مجلسی در ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت و در مسجد جامع اصفهان دفن شد. مشهورترین فرزند وی خلال علامه مجلسی، آمنه بیگم میباشد که همسر ملا باتقوا مازندرانی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بود.
به گفته محمدباقر مجلسی، پدرش اهل زهدوتقوا و ریاضت بود و به مراد هدایت صوفیان با آنها رابطه داشت البته بعضا از اعتقادات آنانرا فسخ میدانست. او کتاب الفوائد المدنیه محمدامین استرآبادی را ستوده میباشد و به همین جهت، اورا از اخباریان معتدل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانستهاند.
معاشطومار
محمدتقی مجلسی پسر ملا مقصودعلی نظنزی اصفهانی[یادداشت ۱] در سال ۱۰۰۳ق در اصفهان، پایتخت صفویه، دیده به جهان گشود.[۱] پدرش مقصودعلی مجلسی اهل دانش و وقار و رواج مذهب شیعه بود و با تخلص «مجلسی» شعر میسرود.[۲] نسب محمدتقی از بابا به ابونعیم اصفهانی و از مامان به محمد بن حسن نطنزی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می رسد.[۳]
او در سال ۱۰۳۴ق در ۳۱ سالگی به نجف رفت و در ۳۳ سالگی از سید شرفالدین علی شولستانی از محدثان حوزه نجف، اذن نقل حدیث گرفت؛ آنگاه به اصفهان برگشت و در مسجد جامع اصفهان به درس دادن درگیر شد.[۴]
به گفته سید محمدباقر خوانساری، مولف کتاب روضات الجنات، محمدتقی مجلسی اول کسی بود که بعد از ظهور صفویه، حدیث شیعه را تکثیر بخشید[۵] و بعد از روحانی بهائی و میرداماد، در اصفهان نماز آدینه اقامه می کرد.[۶] همینطور به گفته او، محمدباقر مجلسی کرامات اکثری از پدرش نقل نموده است.[۷]
مطهری اورا از علمای بسیار تعالی و مالک تألیفات و مقامات معنوی فراوان تعریف نموده است.[۸]
وفات
محمدتقی مجلسی در ۱۱ شعبان ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت[۹] و در مسجد جامع اصفهان دفن شد.[۱۰]
فرزندان
محمدباقر مجلسی دارای اسم و رسم به علامه مجلسی، مولف کتاب بحار الانوار، مشهورترین فرزند محمدتقی مجلسی میباشد. دو پسر دیگر وی عزیزالله و عبدالله اسم داشتند که عبدالله[۱۱] به هند رفت و در آنجا نزدیک به سال ۱۰۸۴ درگذشت.[۱۲] از در بین دختران محمدتقی، اسم آمنهبیگم را میقدرت در منابع رویت کرد که همسر ملا با تقوا مازندرانی، شارح اصول کافی بوده میباشد.[۱۳] محمدتقی سه دختر دیگر داشته که نامی از آنان بیان نشده میباشد، البته اسم همسرانشان تصویب گردیده که عبارتند از: محمدعلی استرآبادی،[۱۴] ملا میرزا محمد شیروانی و میرزا کمالالدین محمد فسائی، شارح شافیه[۱۵][یادداشت ۲]
استادان و شاگردان
محمدتقی مجلسی ضمن پدرش، از یکسری معلم استفاده نمود که مشهورترینشان روحانی بهائی و میرداماد بودند. استادان دیگر وی عبارتند از ملا عبدالله شوشتری و امیراسحاق استرآبادی.[۱۶][یادداشت ۳]
او شاگردانی تربیت کرد که شاید پر رنگترینشان پسرش، محمدباقر، پر اسم و رسم به علامه مجلسی بود که بحار الانوار را نوشت. از شاگردان دیگر وی میاقتدار از ملا محمدصالح مازندرانی اسم موفقیت که ضمن اینکه داماد محمدتقی مجلسی بود،(همسر آمنه بیگم) پای درس وی نیز حاضر می شد و گستردن مشهوری بر اصول کافی نوشت. آقا حسین خوانساری[۱۷] نیز از شاگردان محمدتقی مجلسی میباشد که در فقه و اصول آوازه داشت. او در آرامستان تخت فولاد اصفهان دفن شدهاست و بخشی از این آرامستان به جهت وجود قبر او، به اسم توکل آقا حسین خوانساری دارای اسم و رسم شدهاست.[مستلزم منبع] اسم دو فرزند دیگر محمدتقی مجلسی، یعنی عزیزالله (درگذشت:۱۰۷۴ ق. مولف کتاب انشای اتفاق ها الروم. [۱۸])و عبدالله نیز در فهرست حاضران در درسهای بابا چشم میشود.[مستلزم منبع] از شاگردان دیگر وی عبارتند از سید عبدالحسین خاتونآبادی، ملامیرزای شیروانی، ملا محمدصادق کرباسی، سید شرفالدین علی گلستانه، میرزا ابراهیم اردکانی یزدی، مولا ابوالقاسم بن محمد گلپایگانی، بدرالدین بن احمد عاملی و میرزا تاجالدین گلستانه [۱۹][مستلزم منبع]
کتاب روضة المتقین
رابطه با صوفیه
سید محمد میرلوحی موسوی دارای اسم و رسم به مطهّر، معاصر محمدتقی مجلسى بوده و در کتاب اربعین، اورا جنایتکار به تصوّف كرده میباشد.[۲۰][یادداشت ۴] ملا عبدالکریم گزی در کتاب تذکرة القبور مسلم دانسته که محمد تقی مجلسی، اهل ریاضت بوده و با صوفیه رابطه داشته و به همین جهت، صوفیه نیز اورا از خویش دانسته و سلسله گواهی بـه وی رساندند[۲۲] و گروهی از شیعهها صوفی، به منجر کتاب «حدیقة المتقین» -که رساله عملیه به خودکار محمد تقی مجلسی میباشد- از وی تبعیت میکردند.[۲۳] ولی ملا عبدالکریم گزی[۲۴] و حاجی نوری[۲۵] این گفته محمدباقر مجلسی را پذیرش مینمایند که اگرچه محمد تقی مجلسی (بابا محمد باقر مجلسی) اهل ریاضت و تقوا بود، هرگز از صوفیان خلا و با اعتقادات فسخ آنان موافقت نکرد.[۲۶] محمد باقر مجلسی توضیح میدهد درصورتیکه گاهی پدرش خودش را صوفی مینامید از این جهت بود که میخواست صوفیان را به سوی خود جذب کرده و آنان را از این شیوه هدایت نماید ولی در سالهای نهایی عمرش، به منجر ناامید شدن از هدایت یافتن صوفیان، از آنان هجران جُست و آنانرا به دلیل اعتقادات فسخشان تکفیر نمود.[۲۷]
رابطه با اخباریگری

جایگاه تاریخی و معنوی نام امام حسن مجتبی (ع) در مسجد فکوری مشهد