مجله خبری مساجد

آسیه همسر فرعون در نجات حضرت موسی(ع) از رود نیل نقش داشت و به وی ایمان آورد؛ اگرچه ایمان خویش را مخفی کرد. بعداز آنکه فرعون از ایمان وی باخبر شد، بر تاثیر شکنجه، کشته شد. در قرآن و احادیث از وی به خیر خاطر گردیده و در بعضا احادیث شیعی، همنشین حضرت خدیجه(س) در فردوس معرفی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده‌است.

نسب و خویشان
آسیه دختر مزاحم بن عبید و همسر فرعون بود.[۱] برخی منابع قولی را نقل کرده‌اند که وی از بنی‌اسرائیل بوده میباشد.[۲] و حتی بعضا او‌را عمه حضرت موسی دانسته‌اند.[۳]

قرآن
اسم آسیه در قرآن نیامده میباشد؛ البته مفسران خواسته از ﴿امْرَأَةَ فِرْعَوْنَ﴾ [تحریم:11] را که دو توشه در قرآن آمده، آسیه دانسته‌اند؛ بنابر آیه ۹ سوره قصص وقتی که موسی را از آب گرفتند آسیه حاضر بود و فرعون را به زنده نگاه داشتن موسی ترغیب کرد.[۴] همینطور در آیه ۱۱ سوره تحریم از آسیه، در قبال زنانی مانند همسر نوح و همسر لوط که با وجود معاشرت با پیامبران، به پروردگار بی دینی می‌ورزیدند، به خیر و تحت عنوان مَثَل خاطر گردیده است.[۵] در‌این آیه آمده میباشد که آسیه از آفریدگار خواست منزل‌ای در فردوس برای وی قرار دهد و اورا از فرعون و بستگان ظالمین نجات دهد.﴿إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ﴾ رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد [تحریم:11]

ایمان
بر طبق برخی آیه‌ها قرآن، آسیه با آن‌که در دربار فرعون می‌زیست البته به خدا ایمان داشت؛ آسیه زمانی که اعجاز عصای موسی را روئت کرد به وی ایمان آورد. وی ایمان خویش را از فرعون مخفی نگاه می‌داشت و زمانی که فرعون از ایمان وی با خبر شد، از وی خواست تا از پرستش معبود دست بردارد، البته آسیه نپذیرفت و فرعون اورا شکنجه کرد.[۶] فرعون، دستورداد دست و پای اورا به میخ‌هایی (اوتاد) بسته، بدنش را در آفتاب قرار داده و سنگ بزرگی بر راز وی فرود آورند که در تاثیر همین شکنجه‌ها،‌ آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشته شد.[۷]

در بعضا احادیث دیگر از او در کنار علی بن ابی طالب(ع)، مؤمن آل یاسین تحت عنوان عده ای که قبل از اسلام هیچ وقت بی دینی نورزیدند، حافظه گردیده‌است.[۸]

احادیث
در بعضی احادیث از آسیه در کنار مریم، خدیجه(س) و فاطمه(س) تحت عنوان برگزیدگان و سیده زنان فقید خاطر گردیده است.[۹] اما در احادیث دیگر تنها حضرت زهرا سیده زنان فقید معرفی شد‌ه‌است. علامه طباطبایی بر این اعتقاد میباشد که سیده زنان بودن هر چهار بدن منافاتی ندارد با این‌که که در میان آن‌ها یکی‌از دیگر افراد رفیعتر باشد.[۱۰] مرتضی مطهری، كامل‌ترين زنان عالم را بر پایه ی احادیث اهل بیت علیهم السلام چهار نفر‏ شمرده که دو نفرشان آسیه و مریم در اُمم پيشين بوده‏ اند و دو نفر دیگر خدیجه(س) و فاطمه(س) در اسلام. وی تأکید کرده که برگزیدگان زن کمال یافته، فاطمه(س) میباشد.[۱۱]

بر شالوده روایتی از امام راست گو(ع) که در بعضا منابع حدیثی شیعه آمده میباشد، هنگام ولادت حضرت زهرا(س) زنان قریش حضرت خدیجه(س) را فقط گذاشتند، آفریدگار زنانی را به سوی خدیجه ارسال کرد که حضرت مریم و آسیه از آن پاراگراف بودند، در‌این رویات از آسیه تحت عنوان همنشین حضرت خدیجه(س) در پردیس حافظه شد‌ه‌است.[۱۲] همینطور بر محور روایتی دیگر وقتی که حضرت خدیجه از عالم رفت، حضرت فاطمه عذروبهانه مادرش را گرفت، پیامبر معبود رده خدیجه را در فردوس علامت فاطمه(س) اعطا کرد که در کنار حضرت مریم و آسیه قرار داشت.[۱۳] بر پایه ی همین احادیث، علی جلالوند در کتاب "آسیه الگوی مقاومت"، گستردن هم اکنون و کیفیت ایمان و مقاومت آسیه در قبال فرعون را توضیح داده میباشد. [۱۴]

دوری از تقیه
ناصر مکارم شیرازی با طرح این سوال که چرا آسیه تقیه نکرد؟ در جواب بر دو ادله تأکید می ورزد:

تقیه، در واقع تغییر‌و تحول صورت جنگ میباشد و در صورتى واجب میباشد که فارغ از منفعت اصلیّى، اظهار نظریه جان آدم را به خطر بیندازد ولى گاهى علاقه بشر به پروردگار چنان بر افروخته می ‏خواهد شد که اخلاق و رفتار و اخلاق و رفتار و حرکات و سکنات وی به روشنى نشانگر آن میباشد، هر چندین در گفتار آن را مخفی نماید. علاقه به معبود چنان در قلب تمیز آسیه بر افروخته شده و سوداى وصال به حق به سیرتکامل‏ اى در جان و دل وی پر نمک افکنده بود که هیچ چیز نمی ‏توانست آن را نهفته نماید.
اظهار ایمان آسیه و شهیدشدن وی و آنگاه نقل و پخش این خبر، تأثیرگذارتر بود اما در شرایطی‌که تقیه میکرد ایمان قلبی وی تأثیر چندانی بر عموم نمی گذاشت. شهید شدن آسیه خویش مدرک محکمى بر حقانیت موسی (ع) و فسخ بودن ادّعاى فرعون و سبب دلگرمى و پر‌نور شدن لامپ آرزو در قلب و جان مؤمنان شد. [۱۵]

آسیه همسر فرعون در نجات حضرت موسی(ع) از رود نیل نقش داشت و به وی ایمان آورد؛ اگرچه ایمان خویش را مخفی کرد. بعداز آنکه فرعون از ایمان وی باخبر شد، بر تاثیر شکنجه، کشته شد. در قرآن و احادیث از وی به خیر خاطر گردیده و در بعضا احادیث شیعی، همنشین حضرت خدیجه(س) در فردوس معرفی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده‌است.

نسب و خویشان
آسیه دختر مزاحم بن عبید و همسر فرعون بود.[۱] برخی منابع قولی را نقل کرده‌اند که وی از بنی‌اسرائیل بوده میباشد.[۲] و حتی بعضا او‌را عمه حضرت موسی دانسته‌اند.[۳]

قرآن
اسم آسیه در قرآن نیامده میباشد؛ البته مفسران خواسته از ﴿امْرَأَةَ فِرْعَوْنَ﴾ [تحریم:11] را که دو توشه در قرآن آمده، آسیه دانسته‌اند؛ بنابر آیه ۹ سوره قصص وقتی که موسی را از آب گرفتند آسیه حاضر بود و فرعون را به زنده نگاه داشتن موسی ترغیب کرد.[۴] همینطور در آیه ۱۱ سوره تحریم از آسیه، در قبال زنانی مانند همسر نوح و همسر لوط که با وجود معاشرت با پیامبران، به پروردگار بی دینی می‌ورزیدند، به خیر و تحت عنوان مَثَل خاطر گردیده است.[۵] در‌این آیه آمده میباشد که آسیه از آفریدگار خواست منزل‌ای در فردوس برای وی قرار دهد و اورا از فرعون و بستگان ظالمین نجات دهد.﴿إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ﴾ رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد [تحریم:11]

ایمان
بر طبق برخی آیه‌ها قرآن، آسیه با آن‌که در دربار فرعون می‌زیست البته به خدا ایمان داشت؛ آسیه زمانی که اعجاز عصای موسی را روئت کرد به وی ایمان آورد. وی ایمان خویش را از فرعون مخفی نگاه می‌داشت و زمانی که فرعون از ایمان وی با خبر شد، از وی خواست تا از پرستش معبود دست بردارد، البته آسیه نپذیرفت و فرعون اورا شکنجه کرد.[۶] فرعون، دستورداد دست و پای اورا به میخ‌هایی (اوتاد) بسته، بدنش را در آفتاب قرار داده و سنگ بزرگی بر راز وی فرود آورند که در تاثیر همین شکنجه‌ها،‌ آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشته شد.[۷]

در بعضا احادیث دیگر از او در کنار علی بن ابی طالب(ع)، مؤمن آل یاسین تحت عنوان عده ای که قبل از اسلام هیچ وقت بی دینی نورزیدند، حافظه گردیده‌است.[۸]

احادیث
در بعضی احادیث از آسیه در کنار مریم، خدیجه(س) و فاطمه(س) تحت عنوان برگزیدگان و سیده زنان فقید خاطر گردیده است.[۹] اما در احادیث دیگر تنها حضرت زهرا سیده زنان فقید معرفی شد‌ه‌است. علامه طباطبایی بر این اعتقاد میباشد که سیده زنان بودن هر چهار بدن منافاتی ندارد با این‌که که در میان آن‌ها یکی‌از دیگر افراد رفیعتر باشد.[۱۰] مرتضی مطهری، كامل‌ترين زنان عالم را بر پایه ی احادیث اهل بیت علیهم السلام چهار نفر‏ شمرده که دو نفرشان آسیه و مریم در اُمم پيشين بوده‏ اند و دو نفر دیگر خدیجه(س) و فاطمه(س) در اسلام. وی تأکید کرده که برگزیدگان زن کمال یافته، فاطمه(س) میباشد.[۱۱]

بر شالوده روایتی از امام راست گو(ع) که در بعضا منابع حدیثی شیعه آمده میباشد، هنگام ولادت حضرت زهرا(س) زنان قریش حضرت خدیجه(س) را فقط گذاشتند، آفریدگار زنانی را به سوی خدیجه ارسال کرد که حضرت مریم و آسیه از آن پاراگراف بودند، در‌این رویات از آسیه تحت عنوان همنشین حضرت خدیجه(س) در پردیس حافظه شد‌ه‌است.[۱۲] همینطور بر محور روایتی دیگر وقتی که حضرت خدیجه از عالم رفت، حضرت فاطمه عذروبهانه مادرش را گرفت، پیامبر معبود رده خدیجه را در فردوس علامت فاطمه(س) اعطا کرد که در کنار حضرت مریم و آسیه قرار داشت.[۱۳] بر پایه ی همین احادیث، علی جلالوند در کتاب "آسیه الگوی مقاومت"، گستردن هم اکنون و کیفیت ایمان و مقاومت آسیه در قبال فرعون را توضیح داده میباشد. [۱۴]

دوری از تقیه
ناصر مکارم شیرازی با طرح این سوال که چرا آسیه تقیه نکرد؟ در جواب بر دو ادله تأکید می ورزد:

تقیه، در واقع تغییر‌و تحول صورت جنگ میباشد و در صورتى واجب میباشد که فارغ از منفعت اصلیّى، اظهار نظریه جان آدم را به خطر بیندازد ولى گاهى علاقه بشر به پروردگار چنان بر افروخته می ‏خواهد شد که اخلاق و رفتار و اخلاق و رفتار و حرکات و سکنات وی به روشنى نشانگر آن میباشد، هر چندین در گفتار آن را مخفی نماید. علاقه به معبود چنان در قلب تمیز آسیه بر افروخته شده و سوداى وصال به حق به سیرتکامل‏ اى در جان و دل وی پر نمک افکنده بود که هیچ چیز نمی ‏توانست آن را نهفته نماید.
اظهار ایمان آسیه و شهیدشدن وی و آنگاه نقل و پخش این خبر، تأثیرگذارتر بود اما در شرایطی‌که تقیه میکرد ایمان قلبی وی تأثیر چندانی بر عموم نمی گذاشت. شهید شدن آسیه خویش مدرک محکمى بر حقانیت موسی (ع) و فسخ بودن ادّعاى فرعون و سبب دلگرمى و پر‌نور شدن لامپ آرزو در قلب و جان مؤمنان شد. [۱۵]